Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja i analiza wiersza

„Kot w pustym mieszkaniu” pochodzi z tomu „Koniec i początek” wydanego w 1993 roku. Utwór znalazł się również w zbiorze „Sto wierszy – sto pociech” z 1997 roku. Powstanie wiersza jest najprawdopodobniej związane ze śmiercią długoletniego partnera życiowego poetki, Kornela Filipowicza. Jest to więc oryginalny poetycki wyraz żalu po stracie bliskiej osoby.

Analiza i interpretacja

W przypadku tego wiersza mamy do czynienia z liryką wyznania. Podmiot liryczny wypowiada swoje odczucia związana ze śmiercią ważnej dla niego osoby. Przy czym nie jest to prosta sytuacja liryczna – autorka komplikuje ją przez posłużenie się dodatkowo liryką maski.

W pierwszym zetknięciu z tekstem utworu może się wydawać, że właściwym podmiotem lirycznym jest kot. Jednakże po dokładniejszej lekturze, widoczne staje się, iż kot jest tylko poetycką figurą, za którą kryje się właściwy podmiot liryczny – człowiek. Próbuje on zrozumieć sytuację, jaka nastąpiła po śmierci ważnej dla niego osoby, ale nie mówi o tym wprost, tylko obiektywizuje przeżywanie owego wydarzenia przez zapośredniczenie własnej perspektywy w odczuwaniu zwierzęcia.

Kot zostaje w pustym mieszkaniu, ponieważ jego właściciel umarł. Próbuje szukać jakichś rozwiązań, wszystkie jednak wydają się nieodpowiednie:

Bo co ma począć kot
w pustym mieszkaniu.  

Metaforycznie zostaje więc określona sytuacja, w jakiej znajduje się człowiek po stracie kogoś bliskiego. Nie potrafi znaleźć sobie miejsca, każdy pomysł na dalszą egzystencję wydaje mu się bezsensowny. Działanie podejmowane w wierszu przez kota, w celu odnalezienia swojego pana, nie przynoszą pożądanego skutku. Jednak z perspektywy zwierzęcia śmierć właściciela jest jedynie niewypełnieniem przez niego zobowiązań, jakie ma wobec swojego pupila. Kot nie rozumie, że koniec jest tu końcem definitywnym, że właściciel nie wróci. Dlatego snuje pomysły na to, jak zachowa się w momencie, gdy spotka swego pana.

Wiersz każe nam skonfrontować tę sytuację z ludzkim doświadczeniem. Ludzie przecież rozumieją, co oznacza śmierć. Wiedzą, że gdy nastąpi, nie można już mieć nadziei na kolejne spotkania z utraconą osobą. Poetka pokazuje więc ogrom ludzkiego cierpienia. Skoro bowiem tak cierpi kot, któremu wydaje się, że został porzucony tylko na chwilę, jak wielkie musi być ludzkie cierpienie po stracie tego, kogo się kocha.

Wiersz jest zatem poetyckim odsłonięciem pustki, jaką przynosi śmierć. Istotne są środki, jakimi autorka posługuje się, by owego odsłonięcia dokonać. Jak już zostało wspomniane, cały wiersz oparty jest na liryce maski, która umożliwia zdystansowanie się do zdarzenia, spojrzenia na nie z innej, niezwykłej perspektywy. Formy bezosobowe użytych czasowników podkreślają dodatkowo naiwną postawę podmiotu, który wymaga, by zmieniło się to, co już nie może się zmienić:

(…) tak z kotem nie można.
Będzie się szło w jego stronę
jakby się wcale nie chciało (...)

Ta naiwność – którą czytelnik doskonale rozpoznaje – podkreśla dramatyczność wymowy utworu.

Polecamy również:

  • Wisława Szymborska, Żona Lota - analiza i interpretacja

    Wisława Szymborska nawiązuje w swoim wierszu do historii znanej ze Starego Testamentu, która opowiada  ucieczce rodziny Lota z Sodomy. Odsyła to czytelnika do dziejów dwóch miast – Sodomy i Gomory, które za swoje występki i nieposłuszeństwo wobec Bożych przykazań zostały... Więcej »

  • Wisława Szymborska, Psalm - analiza i interpretacja

    Wiersz Wisławy Szymborskiej reprezentuje lirykę bezpośrednią, poprzez użycie przez podmiot liryczny zwrotów w pierwszej osobie liczby mnogiej np. muszę czy poprzestanę. Podmiotem jest ktoś bliżej nieokreślony, kto snuje refleksję na temat boskich i ludzkich praw oraz porządku świata. Więcej »

  • Wisława Szymborska, Kobiety Rubensa - analiza i interpretacja

    Wiersz Wisławy Szymborskiej nawiązuje do twórczości flamandzkiego malarza Petera Rubensa – jego malarstwo jest dla podmiotu lirycznego przyczyna do rozważań na temat kobiecego ideału piękna. Więcej »

  • Nic dwa razy - interpretacja i analiza wiersza

    Wiersz „Nic dwa razy”, mający regularną budowę, regularne rymy i niewyszukane metafory, zbliża się formą do piosenki. Jego tematyka dotyczy miłości, przemijania i wartości życia, a więc bliższa jest jednak filozoficznym traktatom niż utworom popularnym. Nawiązania do filozofii są tu wyraźne, przede... Więcej »

  • Utopia - interpretacja i analiza wiersza

    „Utopia” po raz pierwszy opublikowana w tomie „Wielka liczba” (1976) znalazła się również w zbiorze „Widok z ziarnkiem piasku (1996). Powstanie utworu jest związane z doświadczeniem systemu totalitarnego w Polsce. Więcej »

Komentarze (6)
Wynik działania 4 + 1 =
Lol2137
2023-11-05 14:14:08
Fajnie, że są tacy ludzie którzy dają prawie gotowca na konkurs(tylko trzeba trochę synononimów porobić i będzie git)
Bidżys
2020-03-23 14:13:19
Pamiętajcie żeby to wysłać jej do 16, bo będą jedyneczki
Ślizgi
2020-03-23 14:11:13
Wszytko ekstra, ale jakby było krócej...
Bidżys
2020-03-23 14:09:03
Dziena Mordo żyćko uratowane, baba z polszy mi może naskoczyć
Hans
2018-06-05 02:02:20
Najsik
mati
2017-09-28 17:15:47
mega dziena xddd
  • Najnowsze
  • Losowe
Ostatnio komentowane
I cóż miał rację Marek Aureliusz który chciał podbić Germanię uderzeniem przez Mor...
• 2024-07-06 19:45:33
"Treść wiersza bezpośrednio nawiązuje też do istniejących wówczas, tajnych układó...
• 2024-07-02 05:43:44
O tym, że zmienne w czasie pole elektryczne jest źródłem pola magnetycznego, napisał ...
• 2024-06-27 07:25:33
ok
• 2024-06-05 13:52:17
nadal nie umiem tego napisać
• 2024-06-04 10:48:42