Podmiot - definicja, rodzaje podmiotów

Co to jest podmiot

Podmiot jest częścią zdania, która nazywa wykonawcę czynności wyrażonej orzeczeniem. Aby wskazać w zdaniu podmiot, należy najpierw odszukać orzeczenie, a następnie zapytać, kto lub co wykonuje czynność.

Np. Piotr recytuje wiersz. Kto recytuje? – Piotr to podmiot.

Na stole leży zeszyt. Co leży? – zeszyt jest podmiotem

 

Podmiot w zdaniu może być wyrażony:

a. rzeczownikiem (Mama gotuje obiad),

b. zaimkiem (On lubi zwierzęta),

c. przymiotnikiem (Syty głodnego nie zrozumie),

d. liczebnikiem (Trzech wyszło w góry),

e. bezokolicznikiem (Nie jest łatwo walczyć o swoje),

f. imiesłowem przymiotnikowym (Występujący w sztuce rozdawali autografy).

 

Rodzaje podmiotów

1. Podmiot gramatyczny najczęściej wyrażony jest rzeczownikiem lub zaimkiem rzeczownym w mianowniku.

Małgosia namalowała obraz. Ona ma prawdziwy talent.

2. Podmiot logiczny przyjmuje formę dopełniacza. Występuje wtedy, gdy orzeczenie mówi o przybywaniu, ubywaniu, braku lub nadmiarze czegoś.

Ubyło wody w rzece. W kasie brakuje pieniędzy. Nie ma zgody w narodzie.

Z podmiotem logicznym mamy do czynienia również wtedy, gdy jest wyrażony rzeczownikiem w dopełniaczu w połączeniu z liczebnikiem.

Troje uczniów wzięło udział w konkursie. Sześciu jurorów oceniało prace.

3. Podmiot domyślny nie jest w zdaniu wyrażony żadnym wyrazem, wynika on z formy osobowej orzeczenia. Analizując czasownik, możemy domyślić się, kto lub co wykonuje czynność.

Płynnie mówię po angielsku. -  ja mówię

Wrócili z dalekiej podróży. -  oni wrócili

4. Podmiot szeregowy składa się z przynajmniej dwóch członów równorzędnych, czyli mamy kilku wykonawców tej samej czynności.

Piotr, Jakub i Mateusz spotkali się na boisku. Jan z żoną wezmą udział w spotkaniu.

5. Jeżeli wykonawca czynności wyrażony jest rzeczownikiem w liczbie pojedynczej, ale nazywającym zbiorowość, mamy do czynienia z podmiotem zbiorowym.

Klasa pojechała na wycieczkę. (klasa – np. 25 osób)

Grupa wzięła udział w warsztatach. (grupa – np. 10 osób)

Młodzież naszej szkoły zebrała się w auli. (młodzież – np. 140 osób)

 

Warto wiedzieć

Jeżeli w zdaniu nie ma podmiotu i nie da się go ustalić, analizując formę orzeczenia, jest to zdanie bezpodmiotowe, np. Ustalono termin spotkania (nie da się określić, kto ustalił termin), Robi się ciemno, Na wizytę czeka się tydzień.

Podmiot z orzeczeniem tworzą w zdaniu związek główny, który zawsze jest związkiem zgody, ponieważ obie części dopasowują się do siebie pod względem liczby i rodzaju gramatycznego.

Np. Chłopcy zjedli posiłek. Dziewczynka zjadła posiłek.

Polecamy również:

  • Orzeczenie - czasownikowe, imienne

    Co to jest orzeczenie Orzeczenie to najważniejsza część zdania. Informuje o tym, co robi podmiot, co się z nim dzieje lub w jakim jest stanie, czyli nazywa czynność (Ala śpiewa.), proces (Jabłka dojrzewają.) lub stan (Obraz wisi na ścianie). Zdanie może składać... Więcej »

  • Przydawka

    Co to jest przydawka Przydawka jest częścią zdania, która określa rzeczownik lub zaimek rzeczowny. Odpowiada na pytania: jaki?, który?, czyj?, ile?, czego? Więcej »

  • Dopełnienie - bliższe, dalsze

    Co to jest dopełnienie Dopełnienie to część zdania, która zawiera informacje uzupełniające treść czasownika. Odpowiada na pytania przypadków zależnych, czyli dopełniacza (kogo?, czego?), celownika (komu?, czemu?), biernika (kogo?, co?), narzędnika (z kim?, z czym?) oraz miejscownika (o... Więcej »

  • Okolicznik - miejsca, czasu, sposobu, przyczyny, celu, warunku, przyzwolenia, stopnia i miary

    Co to jest okolicznik Okolicznik jest częścią mowy, która (podobnie jak dopełnienie) określa czasownik. Umożliwia doprecyzowanie na przykład tego, gdzie, kiedy, w jaki sposób lub z jakiego powodu coś się dzieje. Więcej »

Komentarze (8)
Wynik działania 4 + 2 =
nightmare
2022-02-09 16:33:22
prosz
VYJI
2021-05-14 09:40:20
Dzięki bardzo przydatne a zwłaszcza wtedy, kiedy mamy gramatykę
Gość
2021-05-14 09:38:51
Proszę
•Rükimů•
2021-03-17 16:48:26
Vardzo przydatne ,polecam ;).
XxnikixX
2021-03-11 17:02:08
dzięki za pomoc
Anka
2020-09-16 16:37:24
,,Podmiot w zdaniu może być wyrażony: a. rzeczownikiem (Mama gotuje obiad), b. zaimkiem (On lubi zwierzęta), c. przymiotnikiem (Syty głodnego nie zrozumie), d. liczebnikiem (Trzech wyszło w góry), e. bezokolicznikiem (Nie jest łatwo walczyć o swoje), f. imiesłowem przymiotnikowym (Występujący w sztuce rozdawali autografy)." W podpunkcie e. nie jest pogrubione słowo ,,walczyć" a powinno być. Ale poza tym bardzo przydatne ;).
Anika
2020-04-07 07:42:42
Dzięki za pomoc
Rose-chan
2019-11-16 09:01:43
Wszystko super tylko brakuje mi tutaj podmiotu towarzyszącego :/
Ostatnio komentowane
7
• 2022-10-06 16:22:08
a
• 2022-10-06 14:58:01
1Tm 3:15 "Gdybym jednak się opóźniał, będziesz już wiedział, jak należy zachowywa...
• 2022-10-03 20:33:03
Super
• 2022-10-03 17:32:47
Przydały mi się te choroby
• 2022-10-02 10:10:41