Bakterie

Bakterie to najprostsze jednokomórkowe mikroorganizmy (od 0,5 do 10 µm). Zasiedlają wszystkie miejsca na kuli ziemskiej (nawet te, w których inne organizmy nie są w stanie przetrwać np. wody o dużym zasoleniu czy gejzery o wysokiej temperaturze), są więc organizmami kosmopolitycznym.

Licznie bakterie spotykamy w wodzie i glebie (szczególnie  w ryzosferze), natomiast w powietrzu bakterie (i ich formy przetrwalnikowe) nie prowadzą aktywnego życia, a jedynie przemieszczają się do bardziej sprzyjającego środowiska.

Ponadto bakterie żyją we wnętrzu innych organizmów (lub rzadziej na ich powierzchni), z którymi mogą wchodzić w różne interakcje. Spośród nich stosunkowo nieliczne są bakterie chorobotwórcze, które żyjąc kosztem swoich żywicieli (są ich pasożytami) wywołują w ich organizmie różne choroby. Pozostałe grupy to symbionty i komensale, które czerpią korzyści z organizmu gospodarzu, ale nie wywołują w nim szkód. Pierwsze z nich dają tym organizmom pewne substancje chemiczne, natomiast drugie nic nie wnoszą do współżycia (nie pomagają, ale też i nie szkodzą).

Klasyfikacja bakterii wg metody Grama

Pierwotnie bakterie były klasyfikowane według tzw. metody Grama, która została wprowadzona przez jej twórcę Hansa Grama w 1884 roku.

Zgodnie z tą metodą wyróżniamy dwie grupy bakterii:

bakterie Gram (+) barwiące się na niebiesko;

Bakteria Gram (+)
Gram-dodatnie bakterie wąglika w próbce płynu mózgowo-rdzeniowego.

bakterie Gram (-) barwiące się na czerwono;

Bakteria Gram (-)
Gram-ujemna bakteria pałeczki ropy błękitenj Pseudomonas aeruginosa/
Y tambe (27.01.2005)/commons.wikimedia.org

Różnica w barwieniu spowodowana jest odmienną budową ściany komórkowej, która u bakterii Gram dodatnich jest gruba (zbudowana z kilku warstw mureiny), a u bakterii Gram ujemnych cieńsza (zbudowana z jednej warstwy mureiny) lecz zaopatrzona w dodatkową błonę zewnętrzną.

Systematyka bakterii:

Archebakterie (archeany) – to stosunkowo słabo poznana grupa bakterii, które żyją w ekstremalnych, nieprzyjaznych dla innych organizmów warunkach (solanki, gejzery, ścieki itp.). Choć należą do prokariontów to wykazują pewne cechy wspólne z eukariontami. Od bakterii właściwych różnią się budową ściany (brak mureiny), błony komórkowej (brak fosfolipidów, obecność rozgałęzionych kwasów tłuszczowych i eterów), materiału genetycznego (obecność intronów-odcinków niekodujących) i rybosomów.

Archebakterie
Archeony żyjące w pobliżu gejzerów/Wing-Chi Poon (13.06.2004)/commons.wikimedia.org

Eubakterie (bakterie właściwe) – to zróżnicowana grupa, w śród której wyróżnić możemy wiele typów, najważniejsze z nich to:

Actinobacteria (promieniowce) – to cylindryczne bakterie Gram (+) występujące w postaci rozgałęziających się form; żyją w glebie, oborniku lub we wnętrzu innych organizmów (pasożyty) , spotykamy też formy będące symbiontami roślin wyższych (wiążą azot);

Cyanobacteria (sinice) – to grupa samożywnych bakterii o sinoniebieskim lub czerwonawym zabarwieniu (warunkowanym obecnością barwników fikobilinowych – niebieskiej fikocyjaniny i czerwonej fikoerytryny) zdolnych do przeprowadzania fotosyntezy (posiadają chlorofil a zlokalizowany w tylakoidach); żyją w postaci jednokomórkowej lub tworzą kolonie (wielokomórkowe nici), wiele sinic potrafi wiązać wolny azot z powietrza za pomocą wyspecjalizowanych komórek zwanych heterocystami;

Anabaena - nitkowat sinica tworząca kolonie
Anabaena - nitkowat sinica tworząca kolonie/
Elapied (20.062005)/commons.wikimedia.org

Firmucetes – to grupa pospolitych Gram (+) bakterii charakteryzujących się grubą ścianą komórkową; zaliczamy do nich laseczki, dwoinki i bakterie mlekowe;

Proteobacteria (protobakterie)– to jedna z największych grup Gram (+) jak i Gram (-) bakterii (o podobnej sekwencji rRNA), do których zaliczamy ziarniaki, pałeczki, laseczki, przecinkowce i śrubowce; większość z nich to heterotrofy (rzadziej foto- lub chemoautotrofy);

Spirochaetes (krętki) – to długie, cienkie, śrubowato skręcone bakterie Gram (-), które posiadają zdolność poruszania się (dzięki cienkiej ścianie komórkowej); są heterotrofami saprofitycznymi lub pasożytniczymi;

Polecamy również:

  • Budowa bakterii i formy morfologiczne bakterii

    Bakterie są prokariotycznymi organizmami zbudowanymi z jednej komórki. Ich materiał genetyczny zlokalizowany jest bezpośrednio w cytoplazmie (brak wyodrębnionego  jądra komórkowego) w centralnym obszarze komórki bakteryjnej zwanym nukleoidem (chromosomem bakteryjnym). Więcej »

  • Odżywianie bakterii i oddychanie bakterii

    Bakterie mogą odżywiać się na dwa główne sposoby. Większość bakterii to heterotrofy (organizmy cudzożywne), które nie potrafią samodzielnie wytwarzać pokarmu. Korzystają więc ze związków organicznych wytworzonych przez autotrofy. Do cudzożywnych bakterii należą... Więcej »

  • Rozmażanie bakterii i procesy płciowe bakterii

    Bakterie rozmnażają się tylko w sposób bezpłciowy, najczęściej przez podział komórki. U niektórych bakterii kolonijnych może dochodzić do fragmentacji, czyli rozerwania koloni na mniejsze fragmenty. Więcej »

  • Znaczenie bakterii - pozytywne i negatywne

    Znaczenie pozytywne bakterii: 1. Bakterie saprofityczne są niezbędnym ogniwem obiegu materii w przyrodzie. Pełnią rolę reducentów (destruentów) rozkładających martwą materię ograniczą do prostych związków nieorganicznych, które mogą być ponownie wykorzystane bezpośrednio... Więcej »

Komentarze (3)
Wynik działania 3 + 4 =
Bartek
2020-11-18 09:04:47
Archeony nie są zaliczane do bakterii, są to dwie oddzielne domeny.
Niuans
2019-11-28 20:24:16
Gram dodatni barwi się na fioletowo, a Gram ujemny na różowo. ;/
Majuś
2018-12-04 17:05:11
Bardzo Fajne ;)
Ostatnio komentowane
Nie widzę sensu w nauce całej historii rolnictwa, jej początków.
Jakub • 2021-06-13 20:40:42
Haha
Karolinkoń • 2021-06-13 19:47:26
????
E¹² • 2021-06-12 10:48:48
uważam tekst za odpowiedni i wartościowy przyjemnie i prawidłowo powiedziany
grażyna • 2021-06-10 15:25:04
Super
Żukson • 2021-06-10 09:08:41