Odżywianie się bakterii
Bakterie mogą odżywiać się na dwa główne sposoby. Większość bakterii to heterotrofy (organizmy cudzożywne), które nie potrafią samodzielnie wytwarzać pokarmu. Korzystają więc ze związków organicznych wytworzonych przez autotrofy. Do cudzożywnych bakterii należą zarówno pasożyty (człowieka, roślin i zwierzą), które żyją kosztem swoich żywicieli jak i odżywiające się martwą materią organiczną saprofity.
Bakterie autotroficzne (samożywne) same syntezują wszystkie potrzebne do życia substancje z prostych związków nieorganicznych. Energię potrzebną do przekształcenia związków prostych w związki złożone bakterie fotosyntezujące czerpią ze światła słonecznego, a bakterie chemosyntezujące z przeprowadzanych reakcji utleniania określonych związków nieorganicznych (więcej o chemosyntezie TUTAJ).
Bakterie fotosyntezujące zawierają w swoich komórkach chlorofil (sinice) lub bakteriochlorofil i karotenoidy (pozostałe bakterie). Źródłem atomów wodoru u sinic jest woda (dlatego bakterie te podobnie jak rośliny wydzielają tlen), natomiast u bakterii purpurowych różne związki organiczne lub częściej nieorganiczne np. siarkowodór (powstającym produktem jest wówczas siarka).
Sposoby odżywiania się bakterii |
|||
Bakterie heterotroficzne |
Bakterie autotroficzne |
||
saprofity |
pasożyty |
bakterie |
bakterie chemosyntezujące |
Oddychanie wewnątrzkomórkowe bakterii
Bakterie oddychają tlenowo i beztlenowo.
Oddychanie tlenowe jest skomplikowanym procesem chemicznym, w czasie którego dochodzi do utlenienia związku organicznego (najczęściej glukozy) do dwutlenku węgla i wody. W wyniku tego procesu uwalniana jest duża ilość energii, która zostaje zmagazynowana w postaci ATP.
Oddychania beztlenowe może zachodzić na dwa różne sposoby. Pierwszy z nich to fermentacja, która zachodzi w cytoplazmie bakterii beztlenowych. Polega na częściowym utlenieniu (rozłożeniu) złożonych związków organicznych do związków prostszych – alkoholu etylowego, kwasu mlekowego, kwasu octowego i innych. W czasie fermentacji postaje niewielka ilość energii. Drugi, znacznie bardziej wydajny sposób oddychania beztlenowego, przypomina oddychanie tlenowe, z tym że akceptorem elektronów jest tutaj inny niż tlen związek nieorganiczny.
Wśród bakterii beztlenowych wyróżniamy beztlenowce względne, które mogą dostosować mechanizm oddychania do panujących warunków (mogą oddychać zarówno tlenowo jak i beztlenowo) oraz beztlenowce bezwzględne, które giną w obecności tlenu.