Dopełnienie - bliższe, dalsze

Co to jest dopełnienie

Dopełnienie to część zdania, która zawiera informacje uzupełniające treść czasownika. Odpowiada na pytania przypadków zależnych, czyli dopełniacza (kogo?, czego?), celownika (komu?, czemu?), biernika (kogo?, co?), narzędnika (z kim?, z czym?) oraz miejscownika (o kim?, o czym?).

Rozmawiałem (z kim?) z tatą (o czym?) o samochodach.

Przyglądałem się (komu?) wam z zainteresowaniem.

Mechanik naprawił (co?) samochód (komu?) klientowi.

Nie usłyszałem (czego?) pytania.

 

Może być wyrażone:

a. rzeczownikiem (Nie lubię hałasu),

b. zaimkiem (Widziałem ich wyraźnie),

c. wyrażeniem przyimkowym (Rozmawialiśmy o pogodzie),

d. bezokolicznikiem (Chciałbym zaprosić wszystkich).

 

Rodzaje dopełnień

Dopełnienie bliższe można przekształcić w podmiot po zmianie strony czynnej  orzeczenia na bierną.

Leśnik zasadził drzewo. (Drzewo zostało zasadzone przez leśnika.)

Szukam skarbu. (Skarb jest przeze mnie szukany.)

Dziewczęta prowadziły rozmowę. (Rozmowa była prowadzona.)

 

Dopełnienia dalsze nie daje się przekształcić w podmiot mimo zamiany strony czynnej na bierną (przykład 1) lub w przypadku występowania w zdaniu czasownika nieprzechodniego (przykład 2).

Przykład 1.

Nauczyciel wyświetlił uczniom film. (Film został wyświetlony uczniom.)

Sprzedawca podał mi towar. (Towar został mi podany przez sprzedawcę.)

Przykład 2.

Adam rozmawia o książce.

Lekarze pomagają chorym.

 

Warto wiedzieć

O przydawkę i dopełnienie możemy zapytać tym samym pytaniem czego? lub kogo? Aby nie popełnić błędu w nazwaniu części mowy, należy sprawdzić, jaki wyraz określa analizowana część zdania. Jeśli będzie to czasownik, z pewnością mamy do czynienia z dopełnieniem.

Agata nie lubi (czego?) lodów.

Lodów to dopełnienie, ponieważ określa czasownik nie lubi

Stoję w cieniu (czego?) drzewa.

Drzewa to przydawka, ponieważ określa rzeczownik cień.

Polecamy również:

  • Orzeczenie - czasownikowe, imienne

    Co to jest orzeczenie Orzeczenie to najważniejsza część zdania. Informuje o tym, co robi podmiot, co się z nim dzieje lub w jakim jest stanie, czyli nazywa czynność (Ala śpiewa.), proces (Jabłka dojrzewają.) lub stan (Obraz wisi na ścianie). Zdanie może składać... Więcej »

  • Podmiot - definicja, rodzaje podmiotów

    Co to jest podmiot Podmiot jest częścią zdania, która nazywa wykonawcę czynności wyrażonej orzeczeniem. Aby wskazać w zdaniu podmiot, należy najpierw odszukać orzeczenie, a następnie zapytać, kto lub co wykonuje czynność. Np. Piotr recytuje wiersz. Kto recytuje?... Więcej »

  • Przydawka

    Co to jest przydawka Przydawka jest częścią zdania, która określa rzeczownik lub zaimek rzeczowny. Odpowiada na pytania: jaki?, który?, czyj?, ile?, czego? Więcej »

  • Okolicznik - miejsca, czasu, sposobu, przyczyny, celu, warunku, przyzwolenia, stopnia i miary

    Co to jest okolicznik Okolicznik jest częścią mowy, która (podobnie jak dopełnienie) określa czasownik. Umożliwia doprecyzowanie na przykład tego, gdzie, kiedy, w jaki sposób lub z jakiego powodu coś się dzieje. Więcej »

Komentarze (4)
Wynik działania 1 + 2 =
konr
2022-05-31 16:51:04
przydatne
xd lol
2020-05-11 10:01:59
fajne
Trurl
2020-03-23 09:05:06
Dzięki, pomogło;)
antoni
2020-02-06 16:18:46
jak rozpoznać w wykresie okolicznik od dopełnienia??
Ostatnio komentowane
Czyli,powiedzenie Polak Węgier dwa bratanki,nie jak się nie odnoszą względem pochodzen...
• 2022-06-16 19:03:58
ekstra
• 2022-06-18 17:12:40
ok
• 2022-06-08 15:52:28
dzięks
• 2022-06-06 19:26:13
Ale proste
• 2022-06-06 14:23:48