Gustaw Herling-Grudziński - biografia i twórczość

Gustaw Herling-Grudziński urodził się w 1919 roku. Jeszcze przed wojną debiutował w warszawskiej „Kuźni młodych”. Dzieciństwo spędził w Kielcach. Po ukończeniu liceum podjął studia polonistyczne na Uniwersytecie Warszawskim. Po dwóch latach naukę przerwała wojna. Razem z przyjaciółmi Herling-Grudziński zawiązał pierwszą w kraju organizację konspiracyjną – Polską Ludową Akcję Niepodległościową (PLAN).

W 1940 r. został aresztowany przez NKWD i oskarżony o szpiegostwo na rzecz Niemiec. Skazano go na 5 lat pozbawienia wolności. Herling-Grudziński trafił do obozu pracy przymusowej w Jercewie koło Archangielska. Straszliwe warunki życia i nieludzki wysiłek przy wycince drzew opisał w swojej najbardziej znanej książce pt.: „Inny świat”. Była to jedna z pierwszych publikacji wiernie oddająca świat, w jakim żyli więźniowie łagrów.

Gustaw Herling-Grudziński biografia
Gustaw Herling-Grudziński - zdjęcie NKWD (1940, Grodno)

 

W 1942 roku Grudziński dowiedział się, że między władzami polskimi na emigracji i Związkiem Radzieckim został podpisany układ, na mocy którego Polacy mieli być zwolnieni z więzień i obozów radzieckich. Oczekiwał, że również zostanie objęty amnestią, jednak rozkaz zwolnienia go z obozu nie nadchodził. W tej sytuacji Grudziński postanowił podjąć głodówkę. Jego upór i wytrwałość przyniosły w końcu wolność.

Herling-Grudziński przyłączył się do armii gen. Andersa, w dużej mierze złożonej z byłych więźniów obozów sowieckich i wraz z nią przez Bliski Wschód dotarł do Włoch. W 1944 roku brał udział w bitwie o Monte Cassino i za odwagę na polu walki został odznaczony Orderem Virtuti Militari.

Po wojnie był współorganizatorem (obok Jerzego Giedroycia) Instytutu Literackiego w Rzymie i czasopisma „Kultura”. Następnie przez kilka lat mieszkał w Londynie, ale po tragicznej śmierci żony Krystyny w 1952 roku postanowił opuścić Anglię. Przez kolejne trzy lata mieszkał w Monachium, a w 1955 r. przeniósł się do Neapolu. Udało mu się zaprzyjaźnić z kilkoma ważnymi intelektualistami włoskimi, m.in. z Nicolą Chiaramonte i Benedetto Crocem. W 1955 r. ożenił się po raz drugi z córką tego ostatniego, Lidią.

Herling-Grudziński  wykluczał możliwość powrotu do kraju, ponieważ przez całe życie wyrażał radykalny sprzeciw wobec komunistów. Władze w kraju odwdzięczały mu się taką samą niechęcią, zabraniając publikowania jego książek. Przez całą swoją bytność na emigracji Herling tworzył opowiadania, eseje, publikował na łamach włoskich gazet.

W swojej twórczości rozważał przede wszystkim problem zła w ludzkiej egzystencji, badając za pomocą literatury różne jego przejawy. Po upadku komunizmu w Polsce w roku 1989 nawiązał współpracę z „Tygodnikiem Powszechnym”, „Rzeczpospolitą” i czasopismem „Więź”.

Kilka razy odwiedził ojczyznę, jednak zawsze powracał do Włoch.

Zmarł w Neapolu w 2000 roku.

Gustaw Herling-Grudziński - charakterystyka twórczości

Książki Gustawa Herlinga-Grudzińskiego były w Polsce zakazane do 1988 r. Autor wiele miejsca poświęcił w swojej twórczości problemowi zła – także w kontekście politycznym. Tego typu refleksje szczególnie mocno zaznaczają się w „Dzienniku pisanym nocą” oraz w esejach.  Równie często autor „Innego świata” podejmował refleksje nad wpływem ideologii totalitarnych na człowieka, instrumentalizacją życia i ogólnie zachodzącymi w nim zmianami, które były znakiem XX stulecia (np. samotność itp.).

Najgłośniejszym dziełem Gustawa Herlinga-Grudzińskiego jest „Inny świat" – relacja z pobytu pisarza w radzieckim łagrze mieszczącym się w Jercewie. Dzieło to zyskało niezwykłą popularność i zagwarantowało autorowi miejsce wśród najbardziej znaczących literatów minionego wieku. Jednak ograniczanie twórczości Herlinga-Grudzińskiego jedynie

Polecamy również:

  • Inny świat - streszczenie

    Akcja rozpoczyna się wraz z końcem lata 1940 r. Narrator znajduje się w Witebsku, który jest tylko przystankiem na jego drodze w głąb Związku Radzieckiego. Do olbrzymiej celi wjeżdża posiłek – „zupa” warzywna z chlebem. Osadzeni sięgają po swoje gliniane miski i podnoszą się z podłogi. Tego... Więcej »

  • Gustaw Herling-Grudziński, Ofiarowanie - streszczenie, plan wydarzeń

    Po długich latach prób, Abraham i jego żona Sara zostali obdarowani upragnionym potomstwem – urodził im się syn, któremu nadali imię Izaak. Opowiadanie rozpoczyna się, gdy Bóg przemawia do mężczyzny, nakazując mu zabrać dziecko do krainy Moria i złożyć je tam w ofierze na wzgórzu,... Więcej »

  • Wieża - streszczenie, opracowanie

    Bohater biorący udział w misji wojskowej w Mediolanie otrzymuje urlop, który spędza w Piemoncie, w oddalonym od miasta domku. W znalezionej tam książce autorstwa de Maistre`a przeczytał o dwu pobliskich wieżach: Krzyku Głodu i Wieży Strachu. Ta druga od 1782 roku stała się schronieniem trędowatego mężczyzny. Więcej »

  • Gustaw Herling-Grudziński, Dziennik pisany nocą – opracowanie

    Pierwsze cztery części zostały wydane przez Instytut Literacki w Paryżu, a następnie przedrukowane w Polsce w obiegu podziemnym. Piąty tom po raz pierwszy opublikowano w Warszawie w 1992 roku. Pierwsze zapiski Grudziński zaczął ogłaszać na w 1971 roku na łamach miesięcznika „Kultura”.   Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 5 + 1 =
Ostatnio komentowane
Czyli,powiedzenie Polak Węgier dwa bratanki,nie jak się nie odnoszą względem pochodzen...
• 2022-06-16 19:03:58
ekstra
• 2022-06-18 17:12:40
ok
• 2022-06-08 15:52:28
dzięks
• 2022-06-06 19:26:13
Ale proste
• 2022-06-06 14:23:48