Obmyślam świat - interpretacja i analiza wiersza

„Obmyślam świat” to nazwanie procesu tworzenia. Poeta jest kreatorem nowych światów. Wiersz Szymborskiej ma więc charakter autotematyczny – mówi o procesie tworzenia i jego znaczeniu.

Poetka przez cały czas odwołuje się do realiów pisarskich, świadczy o tym używane słownictwo: wydanie, rozdział, słownik, księga, epika. Jednocześnie ukazuje boski proces tworzenia. Nie jest to jednak tworzenie z niczego, ale poprawianie istniejącej rzeczywistości. To „wydanie drugie poprawione”. Wszystkie elementy rzeczywistości pozostają: cierpienie, śmierć, czas, zostają tylko zmienione zgodnie z wolą artysty.

Artysta pragnie stworzyć świat idealny: krainę szczęśliwości wolną od starości czy lęku przed śmiercią. Krainę, w której wszystkie stworzenie żyją w harmonii, mogą się porozumiewać („przy każdym gatunku/ masz słownik odnośny”), a nawet tworzyć sztukę. Czas ma ograniczoną władzę, ponieważ nie dotyczy kochanków, „bo zbyt nadzy,/ bo zbyt objęci, z nastroszoną/ duszą jak wróblem na ramieniu”, a cierpienie „nie znieważa ciała”.

Autorka ukazuje ten proces z ironią i dystansem. „Obmyśla świat” „(...) idiotom na śmiech,/ melancholikom na płacz,/ łysym na grzebień,/ psom na buty”. Jest to więc praca nikomu niepotrzebna, wręcz absurdalna. Te nowe światy mają rację bytu tylko w świecie sztuki. A jednak w dalszej części wiersza poetka pokazuje, że sztuka jest prawdziwą wartością, zdolną uleczyć niepokoje duszy.

Ostatnie wersy utworu wprowadzają pewien paradoks:

(…) Świat tylko taki. Tylko tak żyć, I umierać tylko tyle./ A wszystko inne - jest jak Bach/ chwilowo grany/ na pile.

„Wszystko inne” oznacza rzeczywistość, która u Szymborskiej została określona jako nierzeczywista, nieprawdziwa, chwilowa. Porównanie jej do Bacha granego na pile obnaża jej niedoskonałość. Rzeczywistość jest profanacją możliwości, jakie niesie życie. Możliwości, które ukazuje sztuka, dająca trwałe piękno.

Obraz tworzonego na nowo świata ukazany jest w sposób ekspresyjny. Zachwyt nad jego pięknem oddają wykrzyknienia:

(…) Ta, dawno przeczuwana,/ nagle w jawie słów/ improwizacja lasu!/ Ta epika sów!/ Te aforyzmy jeża/ układane, gdy/ jesteśmy przekonani,/ że nic, tylko śpi! (…).

Potęgę czasu podkreśla z kolei peryfraza: „(...) ten, co kruszy góry,/ oceany przesuwa i który/ obecny jest przy gwiazd krążeniu”. Pojawiają się tu też liczne, charakterystyczne dla Szymborskiej, potoczne, utarte zwroty użyte w nowym kontekście lub nieco zmienione: „psom na buty”,  z „duszą jak z wróblem na ramieniu”.

Polecamy również:

  • Wisława Szymborska, Żona Lota - analiza i interpretacja

    Wisława Szymborska nawiązuje w swoim wierszu do historii znanej ze Starego Testamentu, która opowiada  ucieczce rodziny Lota z Sodomy. Odsyła to czytelnika do dziejów dwóch miast – Sodomy i Gomory, które za swoje występki i nieposłuszeństwo wobec Bożych przykazań zostały... Więcej »

  • Wisława Szymborska, Psalm - analiza i interpretacja

    Wiersz Wisławy Szymborskiej reprezentuje lirykę bezpośrednią, poprzez użycie przez podmiot liryczny zwrotów w pierwszej osobie liczby mnogiej np. muszę czy poprzestanę. Podmiotem jest ktoś bliżej nieokreślony, kto snuje refleksję na temat boskich i ludzkich praw oraz porządku świata. Więcej »

  • Wisława Szymborska, Kobiety Rubensa - analiza i interpretacja

    Wiersz Wisławy Szymborskiej nawiązuje do twórczości flamandzkiego malarza Petera Rubensa – jego malarstwo jest dla podmiotu lirycznego przyczyna do rozważań na temat kobiecego ideału piękna. Więcej »

  • Nic dwa razy - interpretacja i analiza wiersza

    Wiersz „Nic dwa razy”, mający regularną budowę, regularne rymy i niewyszukane metafory, zbliża się formą do piosenki. Jego tematyka dotyczy miłości, przemijania i wartości życia, a więc bliższa jest jednak filozoficznym traktatom niż utworom popularnym. Nawiązania do filozofii są tu wyraźne, przede... Więcej »

  • Kot w pustym mieszkaniu - interpretacja i analiza wiersza

    „Kot w pustym mieszkaniu” pochodzi z tomu „Koniec i początek” wydanego w 1993 roku, znalazł się również w zbiorze „Sto wierszy – sto pociech” z 1997 roku. Powstanie wiersza jest najprawdopodobniej związane ze śmiercią długoletniego partnera życiowego poetki, Kornela... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 3 + 5 =
  • Najnowsze
  • Losowe
Ostatnio komentowane
tak
• 2023-02-05 12:47:21
Dziękuje
• 2023-02-05 10:06:49
Ok
• 2023-02-05 09:31:25
No dobra a jaki morał
• 2023-02-01 21:57:10
dzieki
• 2023-01-31 11:52:02