Dlaczego klasycy - interpretacja i analiza wiersza

Geneza utworu

Wiersz „Dlaczego klasycy” pochodzi z tomu „Napis” wydanego w 1969 roku. Wymowa wiersza ma charakter manifestu artystycznego. Herbert opowiada się w nim za pewnym rodzajem sztuki i jest to – jak można podejrzewać – związane z przeprowadzanymi w latach 60. dyskusjami nad kształtem literatury polskiej.

Analiza utworu

Podmiot liryczny poznajemy na podstawie jego wypowiedzi. Można go utożsamić z autorem i uznać za alter ego Herberta. Wbrew pozorom występuje tutaj typ liryki bezpośredniej. Kiedy koncentrujemy się na właściwym tekście wiersza, wydaje się, że podmiot jest ukryty za opowiadanymi historiami Tukidydesa i współczesnych generałów. Jednak, by dobrze określić sytuację liryczną, trzeba rozważyć rolę tytułu. W tytule zawarte jest pytanie, a cały tekst wiersza jest odpowiedzią podmiotu lirycznego, w której posługuje się on przykładami (stąd możliwe wrażenie narracyjnego charakteru liryki i skrytego podmiotu).

Interpretacja utworu

Wiersz można uznać za wypowiedź samego poety w dyskusji nad kształtem sztuki. Podmiot liryczny za pomocą przykładów unaocznia, dlaczego staje po stronie klasyków. W pierwszym poetyckim obrazie widzimy Tukidydesa, który poniósł klęskę w jednej z bitew wojny peloponeskiej. Spotkała go za to kara dożywotniego wygnania, pomimo tego, że - jak twierdzi podmiot liryczny - nie było to wydarzenie znaczące dla losów wojny:

(…) epizod ten jest jak szpilka
w lesie

Drugi obraz przedstawia współczesnych generałów. Kiedy zawinią lub poniosą porażkę ze strachu o siebie i swe dobre imię wykorzystują wszelkie sposoby, by wymigać się od odpowiedzialności („skomlą na kolanach przed potomnością”). Podmiot liryczny sugeruje, że Tukidydes nigdy by się tak nie splamił. Jedyną jego odpowiedzią na oskarżenie było podanie okoliczności w jakich przegrał

(…) miał siedem okrętów
była zima.

Dla podmiotu lirycznego tematem sztuki mogłaby być historia Tukidydesa, ale nie współczesnych generałów. Sztuka nie może służyć małoduszności, tchórzostwu i egoizmowi. Głównym tematem prawdziwej poezji nigdy nie będzie:

(…) mała rozbita dusza
z wielkim żalem nad sobą.

Z wiersza łatwo wywnioskować gorzki sąd Herberta na temat współczesności. Z utworu wynika, że artysta musi zwrócić się do antyku, by odnaleźć temat godny swojej twórczości. Po drugie Herbert podkreśla, że sztuka musi być nośnikiem wartości etycznych, bo jeśli zrezygnuje z tej funkcji, nic po niej nie zostanie:

(…) to co po nas zostanie
będzie jak płacz kochanków
w małym brudnym hotelu.

Polecamy również:

  • Pan Cogito - interpretacja ogólna, opracowanie cyklu

    Zbigniew Herbert stworzył poetycką postać Pana Cogito na użytek swych wierszy podczas pobytu w USA – w 1971 roku. Tom poezji, zatytułowany „Pan Cogito”, powstał w tym samym roku (wydany w 1974 r.) i od tego czasu bohater wierszy stał się jednym z najważniejszych elementów poezji Herberta,... Więcej »

  • Potęga smaku - interpretacja i analiza wiersza

    Herbert napisał „Potęgę smaku” pod wpływem wniosków jakie wyciągał z obserwacji komunistycznej rzeczywistości. Z pewnością był przeciwny socrealistycznemu kierunkowi w sztuce, potem natomiast bardzo surowo, jak w prezentowanym wierszu, oceniał totalitarną rzeczywistość wypełnioną pustymi... Więcej »

  • Książka - interpretacja i analiza wiersza

    Tytułowa książka to Biblia. Takie jej określenie wskazuje – z jednej strony – na bezpośredni, familiarny stosunek autora do Pisma Świętego, któremu nie potrzeba do jej nazwania wzniosłych słów. Z drugiej strony – określenie „książka” podkreśla wyjątkowość tego dzieła.... Więcej »

  • Tren Fortynbrasa - interpretacja i analiza wiersza

    „Tren Fortynbrasa” pochodzi z tomu „Studium przedmiotu” wydanego w 1961 roku. Inspiracji do napisania utworu można dopatrywać się rzeczywistości lat 60. Komunistyczne państwo nieprzerwanie terroryzowało swoich obywateli od czasu zakończenia wojny. Więcej »

  • Sprawozdanie z raju - interpretacja i analiza wiersza

    „Sprawozdanie z raju” to utwór pełen ironii, którą uwypukla dysharmonia między stylem i treścią wypowiedzi, widoczna już w samym tytule. Wizja raju została ujęta w sposób sprawozdawczy. Jest to relacja na temat panujących w raju warunków, zapisana na wzór rządowych... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 5 + 3 =
Ostatnio komentowane
Spoko, jednak że Bibia to sterta kłamstw. Tak na prawdę to Boga nie ma ale katolicy sob...
• 2022-10-04 13:09:03
XDzbshxbz
• 2022-10-04 11:44:06
1Tm 3:15 "Gdybym jednak się opóźniał, będziesz już wiedział, jak należy zachowywa...
• 2022-10-03 20:33:03
Super
• 2022-10-03 17:32:47
Przydały mi się te choroby
• 2022-10-02 10:10:41