Zygmunt Bauman - biografia i filozofia

Zygmunt Bauman urodził się w 1925 roku w Poznaniu w rodzinie żydowskiej. Po wybuchu II wojny światowej jego rodzina zbiegła na teren Związku Radzieckiego. Bauman wstąpił do Pierwszej Armii Wojska Polskiego (4. Dywizja Piechoty im. Jana Kilińskiego), z którą walczył o Kołobrzeg i brał udział w bitwie o Berlin. W 1945 roku został odznaczony Krzyżem Walecznych.

Według informacji jednego z historyków Instytutu Pamięci Narodowej ogłoszonych w 2006 roku, Bauman w latach 1945-1953 był oficerem Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a więc organizacji zbrojnej wykorzystywanej między innymi do walki z polskim podziemiem. Ponadto podpisał deklarację o współpracy z Informacją Wojskową jako agent o pseudonimie „Semjon”. W tym czasie studiował w Akademii Nauk Społecznych i Politycznych, a następnie filozofię na Uniwersytecie Warszawskim. W KBW dostał stopień majora, ale w 1953 roku został zdegradowany po tym, jak jego ojciec zgłosił się do ambasady izraelskiej z prośbą o wyjazd do Izraela.

W latach 1954-1968 był wykładowcą filozofii na Uniwersytecie Warszawskim. Podczas pobytu w London School of Economics napisał swoją pierwszą ważną książkę na temat ruchu socjalistycznego w Wielkiej Brytanii („Klasa, ruch, elita: studium socjologiczne dziejów angielskiego ruchu robotniczego”). W 1968 roku pod wpływem antysemickiej nagonki został wyrzucony z uczelni i wyemigrował z kraju. W latach 1969-1971 wykładał na Uniwersytecie w Tel Awiwie i w Hajfie. Następnie zaś osiedlił się w Anglii, gdzie został wykładowcą, a potem kierownikiem katedry socjologii w Leeds. Jest laureatem prestiżowych międzynarodowych nagród, np. Nagrody Księcia Austrii (2010).

Zygmunt Bauman - charakterystyka poglądów

Początek myśli filozoficznej i socjologicznej Baumana (lata 50. i 60.) był ściśle związany z zainteresowaniem socjalizmem i marksizmem („Zagadnienia centralizmu demokratycznego w pracach Lenina”, „Socjalizm brytyjski”, „Zarys marksistowskiej teorii społeczeństwa”). Potem socjolog stał się jednym z głównych krytyków i demaskatorów komunizmu, czego świadectwem są prace takie jak np.: „Socjalizm. Utopia w działaniu”, „Stalin i rewolucja chłopska. Studium dialektyki pana i niewolnika” z: „Wokół rewolucji rosyjskiej).

Pod koniec lat 80. Bauman zaprezentował się jako główny teoretyk etycznej płaszczyzny współczesnej kultury. Przeciwstawił on sobie projekty etyczne, które legły u podstaw szeroko rozumianej nowoczesności i ponowoczesności. Doszedł do wniosku, że Holocaust stanowił ostateczny upadek nowoczesnej kultury (zwłaszcza jej fundamentów moralnych). Ponowoczesność zaś uwolniła jednostkę od dogmatu absolutnej prawdy i zdemaskowała dyskursy ideologiczne, w imię których działa każdy totalitaryzm („Nowoczesność i zagłada”, „Ciało i przemoc w obliczu ponowoczesności”). W tym sensie Bauman widzi w postmodernizmie szansę dla jednostkowej wolności i szczęścia.

Jednocześnie jednak płaszczyzna ekonomiczno-polityczna współczesnego świata budzi jego wielkie zastrzeżenia. Bauman postrzega najniższe warstwy społeczne jako grupy wykluczone bądź zagrożone wykluczeniem, żyjące w nieustannym braku poczucia bezpieczeństwa, które okazuje się wysoką ceną za osobistą wolność. Jego wypowiedzi w dziedzinie polityki globalnej, zwłaszcza odnoszące się do działań Izraela w stosunku do Palestyny wzbudzają kontrowersje i sprzeciw Izraelczyków. Niewątpliwie jest to jednak jedna z najwybitniejszych osobowości naukowych i teoretyków moralności współczesnego świata. 

Polecamy również:

  • Egzystencjalizm - definicja, założenia, przedstawiciele

    Egzystencjalizm to jeden z najważniejszych prądów filozofii XX wieku, który zdobył wielką popularność w czasie II wojny światowej, a także w latach 50., stając się inspiracją dla wielu znanych artystów. Więcej »

  • Personalizm - definicja, rodzaje, przedstawiciele

    Personalizm (od łac. persona – osoba) to jeden ze współczesnych nurtów filozoficznych, który koncentruje się na szczególnym znaczeniu osoby ludzkiej, jej pragnień, dążeń i niepodważalnej wartości człowieka. Więcej »

  • Postmodernizm - definicja, przedstawiciele, założenia

    Postmodernizm jest zbiorem różnorodnych nurtów myślenia, filozofii oraz koncepcji artystycznych, których zasadnicza cecha sprowadza się do tego, że zaistniały one „po” modernizmie, czyli po nowoczesności. Kierunki te zwykle sytuują się w opozycji do modernizmu, ale jednocześnie... Więcej »

  • Strukturalizm - definicja, założenia, przedstawiciele

    Strukturalizm to jeden ze współczesnych kierunków filozoficznych, ale też kierunek wielu innych dyscyplin – takich jak literaturoznawstwo, psychologia czy socjologia – którego największy rozkwit przypadł na lata 60. i 70. XX wieku. Jak wskazuje jednak Anna Burzyńska, można przyjąć,... Więcej »

  • Hermeneutyka - defnicja, założenia, przedstawiciele

    Termin hermeneutyka wywodzi się z greki i ma korzenie antyczne. Greckie „hermeneus” znaczy tyle, co: „tłumacz z innego języka”. Jak wskazuje Michał Paweł Markowski, hermeneutyka obejmuje trzy podstawowe znaczenia. Po pierwsze, jest to hermeneutyka techniczna, obejmująca hermeneutykę... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 3 + 2 =
  • Najnowsze
  • Losowe
Ostatnio komentowane
Fajne
• 2024-04-17 15:24:05
xdxd jestem taka sigma ze to szok pyr jala
• 2024-04-17 09:06:00
xd
• 2024-04-16 17:58:56
@Mariola - dziękujemy za zwrócenie uwagi, wpis został poprawiony. Pozdrawiamy :)
• 2024-04-16 07:36:55