Różewicz Zostawcie nas - interpretacja

„Zostawcie nas” to jeden z wielu wierszy Tadeusza Różewicza, który jest wynikiem przeżyć poety z czasów wojny. Temat ten nieustannie do niego powraca, a poeta na różne sposoby próbuje się z nim zmierzyć.

Wstępna interpretacja, jaka narzuca się po przeczytaniu „Zostawcie nas”, kładzie przede wszystkim nacisk na niechęć ludzi pokolenia wojennego do opowiadania o swojej historii i przeżyciach. Na pierwszy plan wysuwa się tu ogrom cierpienia, jakiego musieli doświadczyć i lęk przez rozdrapywaniem bardzo mozolnie zabliźniających się ran.

W przypadku takiej interpretacji podmiot liryczny byłby kimś, kto został porażony niewyobrażalną naturą zła, a spotkanie z istotą niegodziwości i okrucieństwa odjęło mu, w pewnym sensie, mowę.

Można również interpretować wiersz Różewicza w inny sposób. W pierwszej strofie podmiot po raz pierwszy sugeruje, dlaczego jego pokolenie nie chce opowiadać o swojej przeszłości: „(...) żyjcie jak ludzie/ zapomnijcie o nas”. Stwierdzenie to wydaje się paradoksalne – żyć jak człowiek oznacza, między innymi, interesować się bliźnim, nie z pustej ciekawości, ale ze względu na zdolność empatii.

W kolejnym fragmencie podmiot liryczny podsuwa inną wskazówkę: „(...) my zazdrościliśmy/ roślinom kamieniom/ zazdrościliśmy psom”. Dalej pojawiają się konkretne przykłady w postaci przywołanych tu wypowiedzi z czasów wojny – kobiety oraz pierwszoosobowego podmiotu lirycznego, których wymowa jest dokładnie taka sama jak cytatu powyżej:

(…) chciałbym być szczurem
mówiłem wtedy do niej

chciałabym nie być
chciałabym zasnąć
i zbudzić się po wojnie (…).

Rozważając słowa wiersza, może pojawić się intuicja, że pokolenie wojenne nie chce opowiadać o tym, co przeżyło, ponieważ – po prostu – nie da się o tym opowiedzieć. W okresie, gdy trwała tragedia, ludzie ci musieli zrezygnować ze swojego człowieczeństwa, pragnęli zamienić się w zwierzęta lub rośliny. Tym samym – byli zmuszeni zrewidować na własny użytek znaczenie terminu „człowiek”. Przestali łączyć z tym wyrazem wartości takie jak: godność, wolność, nie mówiąc już o świętości. Stali się przez to całkowicie innymi ludźmi. Można by w przenośni powiedzieć, że zmienił się ich genetyczny kod gatunkowy, ponieważ wojna spowodowała ewolucję myślenia i postaw.

W taki wypadku porozumienie ze społeczeństwem powojennym jest – z konieczności – niemożliwe. Żeby zrozumieć więźniów Gestapo, obozów koncentracyjnych, poniżanych, upodlonych i zrównanych w swojej wartości z przedmiotami martwymi, trzeba by – jak sugeruje  podmiot liryczny – wyzbyć się części swojego człowieczeństwa. Wydaje się więc, że wystosowanie apelu: „zostawcie nas”, nie jest powodowane wyłącznie troską o spokój tych, którzy przeżyli wojnę, choć na pewno i to ma swoje znaczenie.

Za zrozumienie pokolenia wojennego trzeba by zapłacić wysoką cenę. Według podmiotu lirycznego – zbyt wysoko. Dlatego też mówi on: „żyjcie jak ludzie/ zapomnijcie o nas”, co oznacza właściwie: żeby żyć jak ludzie, musicie o nas zapomnieć.

Polecamy również:

  • Kartoteka - streszczenie

    Tekst „Kartoteki” jest zbiorem luźno powiązanych ze sobą rozmów, jakie prowadzą pojawiające się na scenie dramatu osoby. Niektóre z nich to osoby z teraźniejszości, inne pochodzą z przeszłości Bohatera. Główny Bohater to człowiek w nieokreślonym wieku – raz jest małym... Więcej »

  • Ocalony - interpretacja i analiza wiersza

    Utwór „Ocalony” powstał pod wpływem wojennych doświadczeń Tadeusza Różewicza. Jako młodemu człowiekowi przyszło mu się zmierzyć z okropnościami trudnymi do wyobrażenia: obozy koncentracyjne, komory gazowe, dzielenie ludzi ze względu na rasę i eliminowanie ich ze względu na pochodzenie. Więcej »

  • Prawa i obowiązki - interpretacja i analiza wiersza

    „Prawa i obowiązki” to kolejny wiersz Tadeusza Różewicza, którego powstanie można łączyć z doświadczeniami wojennymi poety. Uzasadnione jest przypuszczenie, że opisana zmiana postawy światopoglądowej dokonała się właśnie pod ich wpływem. W pierwszej części utworu podmiot liryczny opisuje... Więcej »

  • Różewicz Lament - interpretacja

    „Lament”, podobnie jak inny wiersz poety – „Ocalony”, powstał w wyniku głęboko bolesnego przeżycia przez Różewicza okresu wojny. Bardzo charakterystyczna dla tej poezji jest refleksja nad kondycją człowieka, któremu udało się fizycznie przetrwać, ale który przegrał... Więcej »

  • Warkoczyk - interpretacja i analiza wiersza

    Wiersz pt.: „Warkoczyk” powstał pod wpływem wrażeń wyniesionych z pobytu poety w muzeum w Oświęcimiu. Do dzisiaj napawa ono odwiedzających grozą i smutkiem, jednak zaraz po wojnie każda wizyta w tym miejscu kaźni była jeszcze bardziej dramatyczna. Muzeum utworzono w 1947 roku, zaledwie dwa lata po... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 2 + 2 =
  • Najnowsze
  • Losowe
Ostatnio komentowane
Fajne
• 2024-04-17 15:24:05
xdxd jestem taka sigma ze to szok pyr jala
• 2024-04-17 09:06:00
xd
• 2024-04-16 17:58:56
@Mariola - dziękujemy za zwrócenie uwagi, wpis został poprawiony. Pozdrawiamy :)
• 2024-04-16 07:36:55