Tadeusz Różewicz, Brama - analiza i interpretacja

Tytuł

Tytuł wiersza Tadeusza Różewicza sugeruje czytelnikowi, że będziemy mieli do czynienia z tekstem traktującym o jakiejś nieokreślonej jeszcze granicy dwóch przestrzeni. Jak się później okaże, poeta uczyni bramę alegorią, służącą wyrażeniu zaniku granicy między niebem a piekłem.

Utwór pochodzi z tomu poetyckiego Nożyk profesora z 2001 roku.

Dantejskie inspiracje

Utwór rozpoczyna się łacińskim zdaniem:

Lasciate ogni speranza Voi ch`entrate. (Porzućcie wszelką nadzieję,/ Którzy tu wchodzicie)

Słowa te umieścił nad bramą piekieł Dante Alighieri w Boskiej Komedii. Umieszczając w swoim tekście ten napis Różewicz nawiązuje do klasycznej, harmonijnej wizji świata wypełnionej ładem i porządkiem, w który każdy ma swoje określone miejsce, a granice między światem grzeszników i zbawionych są wyraźnie wytyczone. Prawdopodobnie poeta chciał również podkreślić jak bardzo zmienił się świat (niestety na niekorzyść) od czasu renesansowego humanizmu oraz od teocentrycznego średniowiecza. Podmiot podkreśla bowiem, że za tytułową brama nie ma żadnego piekła, ponieważ zostało ono rozebrane na części, „zdemontowane” przez uczonych filozofów, teologów i psychologów poszukujących głębi. Ludzie nie chcą pamiętać o grzechu i miejscu, w którym odbywa się karę za grzeszne życie. Wolą nie myśleć o śmierci i o tym co następuje po niej. Wybierając grzech, człowiek sam zgotował sobie bowiem piekło na ziemi, więc dodatkowa wizję męczarni pośmiertnej woli całkowicie porzucić.

Obraz człowieka

Tadeusz Różewicz rysuje sylwetkę człowieka raczej w pesymistycznych barwach – całkowicie zagubił siebie samego i prawdopodobnie nigdy z tego upadku się już nie podniesie. Doszło do przemieszania się sfer sacrum i profanum – to co kiedyś było czczone i zasługiwało na najwyższy szacunek staje się dziś elementem dnia powszedniego (np. czaszką Adama, pierwszego człowieka na ziemi, gra się współcześnie w piłkę nożną). Taki stan rzeczy nikogo nie dziwi, ale podmiot wiersza pragnie podkreślić, że jest to wysoce niewłaściwe.

Całkowity upadek człowieka podmiot podkreśla w zakończeniu utworu słowami:

kamień

na kamieniu

na kamieniu kamień

a na tym kamieniu

jeszcze jeden

kamień.

Człowiek i jego twórczość są nie do odratowania – wszystko to czego dokonała ludzkość zostanie ostatecznie unicestwione przez nią samą. Na świecie pozostanie jedynie ruina – kamienie symbolizują zatem przemijanie.

Polecamy również:

  • Kartoteka - streszczenie

    Tekst „Kartoteki” jest zbiorem luźno powiązanych ze sobą rozmów, jakie prowadzą pojawiające się na scenie dramatu osoby. Niektóre z nich to osoby z teraźniejszości, inne pochodzą z przeszłości Bohatera. Główny Bohater to człowiek w nieokreślonym wieku – raz jest małym... Więcej »

  • Ocalony - interpretacja i analiza wiersza

    Utwór „Ocalony” powstał pod wpływem wojennych doświadczeń Tadeusza Różewicza. Jako młodemu człowiekowi przyszło mu się zmierzyć z okropnościami trudnymi do wyobrażenia: obozy koncentracyjne, komory gazowe, dzielenie ludzi ze względu na rasę i eliminowanie ich ze względu na pochodzenie. Więcej »

  • Prawa i obowiązki - interpretacja i analiza wiersza

    „Prawa i obowiązki” to kolejny wiersz Tadeusza Różewicza, którego powstanie można łączyć z doświadczeniami wojennymi poety. Uzasadnione jest przypuszczenie, że opisana zmiana postawy światopoglądowej dokonała się właśnie pod ich wpływem. W pierwszej części utworu podmiot liryczny opisuje... Więcej »

  • Różewicz Lament - interpretacja

    „Lament”, podobnie jak inny wiersz poety – „Ocalony”, powstał w wyniku głęboko bolesnego przeżycia przez Różewicza okresu wojny. Bardzo charakterystyczna dla tej poezji jest refleksja nad kondycją człowieka, któremu udało się fizycznie przetrwać, ale który przegrał... Więcej »

  • Warkoczyk - interpretacja i analiza wiersza

    Wiersz pt.: „Warkoczyk” powstał pod wpływem wrażeń wyniesionych z pobytu poety w muzeum w Oświęcimiu. Do dzisiaj napawa ono odwiedzających grozą i smutkiem, jednak zaraz po wojnie każda wizyta w tym miejscu kaźni była jeszcze bardziej dramatyczna. Muzeum utworzono w 1947 roku, zaledwie dwa lata po... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 1 + 3 =
  • Najnowsze
  • Losowe
Ostatnio komentowane
kys(keepurselfsafe)
• 2024-02-28 14:36:21
Super i MEGA pomocne!
• 2024-02-28 10:18:34
joł joł jowisz najwiekszy olbrzym gazowy 5 od słonca na pewno nie przeoczysz choć mooj...
• 2024-02-27 14:59:44
Ok
• 2024-02-27 09:29:45
sztosik
• 2024-02-26 11:49:29