Współczesność - charakterystyka (ramy czasowe, pojęcia, literatura) - strona 4

Miłosz Biedrzycki, Izabela Filipiak, Natasza Goerke i inni. Sami twórcy nie godzą się, by określać ich mianem kolejnego literackiego pokolenia, dlatego często mówi się o formacji „bruLionu”. Jest w tym sporo racji, ponieważ trudno znaleźć jakieś wspólne punkty dla ich pisarstwa. Najłatwiej byłoby wyróżnić poetów zainspirowanych tradycją klasycystyczną, wśród których najwybitniejszym z tego pokolenia jest Krzysztof Koehler.

W tym schematycznym przedstawieniu historii życia literackiego w Polsce zabrakło z pewnością wielu ważnych pisarzy. Trzeba chociażby pamiętać, że po wojnie sztukę literackiego reportażu rozwija Ryszard Kapuściński. Tworzą pisarze odwołujący się do tradycji starożytnej, często określani mianem klasyków (Jarosław Marek Rymkiewicz, Zbigniew Herbert). Do lat 90. powstają liczne dzieła Czesława Miłosza. Pod piórem Sławomira Mrożka rozwija się dramat polski. Swoje powieści piszą: Tadeusz Konwicki, Włodzimierz Odojewski, Jerzy Andrzejewski, Andrzej Szczypiorski, Wiesław Myśliwski, Stefan Chwin, Paweł Huelle. Aż do upadku komunizmu na emigracji opowiadania tworzy Gustaw Herling-Grudziński.

Sztuki plastyczne i architektura

Do lat sześćdziesiątych rozwijają się nadal kierunki awangardowe. Punktem zwrotnym jest pojawienie się idei postmodernistycznych. Sprawiają one, że w sztuce po części zrywa się z dokonaniami poprzedników, jednak nie do końca, ponieważ postmodernizm w pewnej mierze radykalizuje założenia awangardy i odwołuje się do takich twórców jak Marcel Duchamp. We współczesnych sztukach plastycznych można między innymi odnotować istnienie następujących kierunków:

pop-art – stawia sobie za cel oddanie mentalności kultury popularnej i cywilizacji wielkomiejskich. Właściwie nie ma w nim żadnych ograniczeń formalnych. Początkowo pop-art realizował się w malarstwie, potem artyści zaczęli łączyć różne sztuki takie jak fotografia, komiks, tworzyć instalacje artystyczne. Najbardziej znanym przedstawicielem jest Andy Warhol.

sztuka ziemi – artyści zainteresowani są przede wszystkim artystycznym przekształcaniem krajobrazu. Charakterystyczne dla tego kierunku są monumentalne projekty, jak na przykład usypanie pięciuset metrowej grobli z kilku ton ziemi, czego w roku 1970 dokonał Robert Smithson.

konceptualizm – to bardzo specyficzny kierunek w sztuce, ponieważ najczęściej nie pozostawia po sobie żadnych dzieł. Raczej istnieją teoretyczne komentarze konceptualistów, mające zaprezentować na czym owa sztuka miałaby polegać. Nie jest tu istotne uzyskanie dzieła sztuki, lecz sama jego idea, koncepty i ewentualne pomysły, jak można byłoby owo dzieło wykonać. Jeśli już jakieś efekty owej artystycznej pracy są prezentowane to w formie happeningów (wydarzenie artystyczne, w które wciąga się widza, w dużej mierze oparte na improwizacji) czy performance’ów (prezentacja artystyczna, której przedmiotem jest najczęściej ciało artysty).

Charakterystyczną cechą sztuki współczesnej jest zacieranie różnic pomiędzy jej poszczególnymi dziedzinami. Często w jednym dziele zlewają się elementy malarstwa, rzeźby, komiksu, grafiki itd. Tworzy się wielkie instalacje z najprzeróżniejszych elementów, także tych związanych z życiem codziennym.

Wymienione trzy kierunki to tylko niewielka część kierunków współczesnych. Istnieje wiele innych (video art, sztuka elektroniczna, arte povera, hiperrealizm) i wraz z upływem czasu stale wzrasta ich liczba, a za ciekawe estetycznie uznawane są coraz to nowe obszary rzeczywistości.

W architekturze współczesnej panuje pluralizm stylów. Najważniejsze są upodobania zleceniodawcy lub projektanta. Na pierwszym miejscu stawia się na funkcjonalność i wygodę, dlatego trudno mówić tutaj o jakimś jednolitym kierunku.

Teatr

We współczesnym teatrze istnieje mnogość form wyrazu, konwencji i gatunków. Charakterystyczną tendencją na pewno było dotychczas zacieranie granicy między sceną i widownią, wciąganie widza w teatralną iluzję, zamazywanie granicy między fikcją a rzeczywistością. Przede wszystkim były to cechy tak zwanego teatru kontrkultury. Ciekawym zjawiskiem na gruncie polskim jest projekt teatru Jerzego Grotowskiego, tzw. Teatr Laboratorium. Chodziło tu o taką grę aktorską, która dotarłaby do głęboko ukrytych motywacji ludzkiego postępowania. Grotowski dużą wagę przykładał do wypracowania oryginalnych technik wykorzystywania w grze aktorskiej ciała ludzkiego. Projekt Grotowskiego zyskał w świecie teatralnym spory rozgłos.

Oryginalne pomysły miał również Tadeusz Kantor, twórca awangardowego teatru Cricot 2. Dla jego twórczości teatralnej charakterystyczne jest łączenie różnych dziedzin sztuki w przedstawieniu teatralnym. Poszukiwania twórcze doprowadziły go do przyjęcia techniki happeningu.

Polecamy również:

  • Umberto Eco - biografia, twórczość, poglądy

    Umberto Eco (ur. 05.01.1932) – włoski pisarz, filozof, semiotyk, mediewista. Urodził się w Aleksandrii. W młodości pomimo sprzeciwu ojca (który przeznaczył syna do zawodu prawnika) postanowił wstąpić na Uniwersytet w Turynie, by studiować średniowieczną filozofię i literaturę. Więcej »

  • Éric-Emmanuel Schmitt - biografia i twórczość

    Éric-Emmanuel Schmitt jest francuskim pisarzem - dramaturgiem, eseistą, powieściopisarzem. Urodził się 28 marca 1960 w Sainte-Foy-lès-Lyon. Z wykształcenia jest filozofem - w latach 1980-1985 uczęszczał École normale supérieure, elitarnej francuskiej uczelni.... Więcej »

  • Andrzej Sapkowski - biografia, książki, nargrody

    Andrzej Sapkowski - jeden z najpopularniejszych polskich twórców fantasy. Znany przede wszystkim jako autor bestselerowej sagi o Wiedźminie opowiadającej historię Geralta z Rivii. Więcej »

  • Barbara Kosmowska

    Barbara Kosmowska (ur. w 1958 r.) - polska powieściopisarka, autorka ksiażek dla dorosłych i młodzeży. Więcej »

  • Zygmunt Kubiak - biografia, twórczość

    Zygmunt Kubiak (1929-2004) – polski pisarz, eseista, tłumacz, historyk literatury, znawca historii i literatury starożytnej Grecji i Rzymu. Interesował się również literaturą staropolską i angielską poezją romantyczną. Samodzielnie nauczył się greki. Debiutował w wieku 17 lat w „Młodej... Więcej »

Komentarze (1)
Wynik działania 2 + 1 =
Kamilek
2020-02-13 10:31:47
Super tekst, pomógł mi w zadaniu polecam buziaczki :*
  • Najnowsze
  • Losowe
Ostatnio komentowane
kys(keepurselfsafe)
• 2024-02-28 14:36:21
Super i MEGA pomocne!
• 2024-02-28 10:18:34
joł joł jowisz najwiekszy olbrzym gazowy 5 od słonca na pewno nie przeoczysz choć mooj...
• 2024-02-27 14:59:44
Ok
• 2024-02-27 09:29:45
sztosik
• 2024-02-26 11:49:29