Antyk - charakterystyka epoki (starożytność - ramy czasowe, nazwa, kultura)

Ramy czasowe:

Ramy czasowe epoki określa się zasadniczo na dwa sposoby. Datowanie uzależnione jest od wybranego punktu odniesienia. Jeśli bowiem „starożytność” będziemy rozumieli jako termin odnoszący się wyłącznie do kultury antycznej Grecji i Rzymu, wtedy za umowną datę początkową należy uznać VIII w. p.n.e. Nie wolno jednak zapominać, iż istotną częścią kultury europejskiej jest Biblia, a badacze uznają, iż powstawała ona już mniej więcej od XII w. p.n.e. Z uwagi na to, za początek epoki należałoby uznać koniec drugiego tysiąclecia przed Chrystusem. Epoka starożytności trwała kilkanaście wieków, bo aż do V lub VI w. n. e. Najczęściej wskazuje się dwa wydarzenia, które miałyby przypieczętować koniec antyku. Pierwszym jest upadek cesarstwa zachodniorzymskiego w 476 r., drugim natomiast zamknięcie Akademii Platońskiej, symbolu myśli starożytnej, co miało miejsce w 529 r.

Nazwa:

Okres do V lub VI w. n.e. nazywa się zamiennie starożytnością lub antykiem. Słowo antyk pochodzi od łacińskiego wyrazu antiquus, czyli dawny.

Kultura epoki:

Starożytność to epoka wielkich myślicieli i artystów. W czasie jej trwania wykształciły się zręby kultury europejskiej. Z owego okresu pochodzą między innymi takie „wynalazki” ludzkości jak demokracja, teatr, początki myśli naukowej i jednocześnie jej dojrzałe rozwinięcie w systemie Arystotelesa, refleksja etyczna oraz wiele innych. Nie do przecenienia jest rola Biblii oraz dziedzictwa kultury greckiej i rzymskiej w kolejnych epokach.
 
Starożytność dzieli się przeważnie na kilka okresów, które dotyczą historii kultury greckiej i jej kontynuacji w antycznym Rzymie, nie obejmują więc tradycji judaistycznej (Stary Testament):

a) VIII – VI w. p.n.e. – okres archaiczny
b) V – IV w. p.n.e – okres klasyczny
c) IV – II w. p.n.e. – okres hellenistyczny
d) I w. p.n.e. – V w. n.e. – okres rzymski

a) Początki okresu archaicznego związane są z kształtowaniem się epiki. Wówczas najprawdopodobniej zostały spisane „Illiada” i „Odyseja”, , których autorstwo przypisuje się Homerowi. Wcześniej historie dotyczące przeszłości lub dokonań bohaterów i bogów były przekazywane ustnie przez wędrownych śpiewaków, tak zwanych aojdów. Dzieła homeryckie i twórczość Hezjoda dały wyraz już w miarę kompletnemu systemowi wierzeń starożytnych Greków.

W wieku VII i VI p.n. e. pojawiło się wielu wybitnych poetów i znakomita poetka – Safona. Pisano poezję okolicznościową (Anakreont), zagrzewającą do walki (Tyrteusz), sławiącą bogów (Pindar), miłosną (Safona). Za najwspanialszych poetów uznawano trójkę twórców: Anakreonta, Safonę i Pindara. Anakreont był autorem poezji lekkiej, czasami żartobliwej, sławiącej miłość i wino. Znalazł licznych naśladowców, a wiersze pisane zgodnie ze stylem zaproponowanym przez poetę nazywano anakreontykami. Safona natomiast sławiła miłość, w której najistotniejsze były silne, szczere uczucia. Obok liryków miłosnych pozostawiła także epitalamia, tworzone z okazji wesel swoich licznych przyjaciółek. Pindar zaś, to poeta znany najbardziej ze swoich hymnów pisanych na cześć bogów, Apolla i Dionizosa. Hymny poświęcone pierwszemu zwano peanami, drugiemu – dytyrambami. Dytyramby odegrają w V w p.n.e. istotną rolę, ponieważ między innymi z nich, wykształci się tragedia grecka.

Jeśli wierzyć tradycji, w VI w. p.n.e. tworzy bajki niejaki Ezop. Nie jest to do końca ustalone, ponieważ postać Ezopa jest na poły legendarna. Uznawany jest on jednak za twórcę bajki zwierzęcej, czyli takiej, w której bohaterami są zwierzęta, ale jako nosiciele cech ludzkich.

W VII i VI w. p.n.e. kształtują się pierwsze dwa znane greckie porządki architektoniczne:

Polecamy również:

  • Arystofanes - biografia, twórczość

    Ateński dramatopisarz, żyjący i tworzący w Grecji prawdopodobnie w okresie 446 – 385 p.n.e. Uważany jest za twórcę komedii staroattyckiej. Artysta kształcił się w Atenach, gdzie bardzo wcześnie rozpoczął swoją działalność pisarską. Stworzył łącznie 45 komedii, a w całości zachowało się jedynie 11 sztuk. Więcej »

  • Ajschylos – biografia, książki

    Urodził się w 525 roku p.n.e. w Eleusis. Uznawany jest za jednego z najwybitniejszych tragików z Aten. Uważa się, że to właśnie on stworzył zasady greckiej tragedii. Więcej »

  • Filozofia antyczna - charakterystyka

    Termin filozofia znaczy tyle, co „umiłowanie mądrości”, natomiast filozof jest „przyjacielem mądrości”. Definicję filozofii krótko sformułował Władysław Tatarkiewicz, który stwierdził, że „jest to nauka o tym, co dla ludzkości najważniejsze i najcenniejsze”. Pojęcie... Więcej »

  • Kultura i sztuka starożytna - charakterystyka

    Właściwą kulturę grecką poprzedzała kultura kreteńska i mykeńska (XIX – XII w. p. n. e.). W XV w. p.n.e. Achajowie najechali Kretę i zapoczątkowali surowy styl mykeński. W dziejach kultury greckiej wyróżnia się natomiast trzy podstawowe okresy. Więcej »

  • Teatr grecki - geneza, historia

    Początki dramatu greckiego sięgają VIII w. p. n. e. i są związane głównie z obrzędami na cześć boga Dionizosa (tzw. Wielkie Dionizje), ale na powstanie teatru miały również wpływ misteria eleuzyńskie i kult zmarłych. Najważniejszym tworzywem dramatu były pieśni chóralne. Dytyramby stały się... Więcej »

Komentarze (7)
Wynik działania 4 + 5 =
flam
2018-11-08 10:06:39
super stronka
Leo Leo 320
2018-11-08 10:05:23
Wow, i projekt na polski zrobiony! Super!
Serekserek
2018-11-08 10:03:15
Tekst był dobry. Dużo informacji
Adrianek
2018-05-23 12:06:23
ekstra
Siusior58
2017-09-17 08:35:41
Za mało
hejcianaklejcia
2016-12-11 16:37:20
Świetny tekst ale i tak nic z tego nie rozumiem
hajohajo
2016-12-11 16:36:18
super
Ostatnio komentowane
Czyli,powiedzenie Polak Węgier dwa bratanki,nie jak się nie odnoszą względem pochodzen...
• 2022-06-16 19:03:58
ekstra
• 2022-06-18 17:12:40
ok
• 2022-06-08 15:52:28
dzięks
• 2022-06-06 19:26:13
Ale proste
• 2022-06-06 14:23:48