Współczesność - charakterystyka (ramy czasowe, pojęcia, literatura) - strona 3

Pisarze mieli chwalić zdobycze komunizmu, opiewać w swoich utworach klasę robotniczą, propagować idee socjalizmu wśród czytelników. Wartość artystyczna utworów najczęściej była wątpliwa. Powstały wtedy takie teksty jak „Przy budowie” Tadeusza Konwickiego, „Słowo o Stalinie” Władysława Broniewskiego, „Nr 16 produkuje” Jana Wilczka. Wiersze socrealistyczne pisali Adam Ważyk, Broniewski, kilka socrealistycznych utworów zdarzyło się popełnić przyszłej noblistce, Wisławie Szymborskiej.

Wraz ze śmiercią Stalina przyszła tak zwana odwilż. Władze komunistyczne rozluźniły nieznacznie żelazny uścisk, w jakim dotychczas trzymały kulturę polską. Wielu pisarzy zaczęło się tłumaczyć ze swojego oddania władzy komunistycznej w poprzednim okresie. Powstawała więc literatura rozrachunkowa. Szczególnie dobrym jej przykładem jest „Poemat dla dorosłych” Adama Ważyka.

W 1956 roku na scenie literackiej pojawiło się nowe pokolenie pisarzy, nazywane pokoleniem „Współczesności”. Nazwę tę zastosował do nowych twórców krytyk Jan Błoński, zarzucając im przy okazji brak wspólnego programu i bezideowość. Twórczość młodych pisarzy wyrastała zasadniczo z buntu przeciwko socrealizmowi. Pragnęli uprawiania niezależnej literatury, która nie musiałaby poddawać się partyjnym wyznacznikom. Do pokolenia należeli poeci: Stanisław Grochowiak, Halina Poświatowska, Andrzej Bursa, Edward Stachura, oraz prozaicy: Włodzimierz Odojewski, Marek Hłasko, a także trochę starsi od wymienionych twórców: Miron Białoszewski czy Zbigniew Herbert.

W 1968 pojawia się „Nowa Fala”. Są to przede wszystkim poeci, którzy za podstawowe zadanie literatury uznali rozpoznanie rzeczywistości. Taki postulat wyrazili w swojej programowej książce „Świat nie przedstawiony” Julian Kornhauser i Adam Zagajewski. Krytykowali właściwie całą dotychczasową literaturę zarzucając jej, że ucieka od najbardziej narzucających się i najtrudniejszych problemów związanych z codziennością. Do pokolenia „Nowej Fali” należą Julian Kornhauser, Stanisław Barańczak, Adam Zagajewski, Ryszard Krynicki, Krzysztof Karasek.

Co ciekawe w owym czasie rozwija się poezja lingwistyczna (Miron Białoszewski, Witold Wirpsza, Tymoteusz Karpowicz), zainteresowana eksperymentami językowymi, do której z biegiem czasu nawiązują poeci „Nowej Fali” tacy jak Barańczak czy Krynicki. Na pierwszy rzut oka może wydawać się to dziwne, bo zajmowanie się samym językiem nie jest pozornie zajmowaniem się rzeczywistością. Jednak, na przykład, Barańczaka nie interesuje analiza języka poetyckiego, ale języka władzy, posługującego się nowomową (specyficzny żargon systemu, którego istotą jest wypowiadanie wielkiej ilości komunikatów nieposiadających zasadniczo żadnej treści).

Ważną datą dla polskiego życia literackiego był rok 1981. Nie dlatego, że powstały wówczas szczególnie wartościowe rzeczy, ale dlatego, że literatura zdecydowanie zabrała głos w sprawach publicznych. Nastąpiło ożywienie nurtu tyrtejskiego w poezji: „Siekiera, motyka, smok wawelski...Anonimowa poezja stanu wojennego”. W swoich utworach pisarze rozważali to, co się stało, analizując postawy i formułując wnioski. Taką książka był z pewnością zbiór esejów „Solidarność i samotność” Adama Zagajewskiego

Rok 1989 przyniósł literaturze wolność. Nie musiała już zajmować się sprawami politycznymi, nie krępowała jej cenzura. Na scenę życia literackiego wkroczyło pokolenie, które zapragnęło zając się własnymi sprawami i problemami własnej twórczości. Było to pokolenie skupione wokół nieregularnika „bruLion”. Należą do niego poeci i prozaicy: Marcin Świetlicki, Jacek Podsiadło, Krzysztof Koehler,

Polecamy również:

  • Umberto Eco - biografia, twórczość, poglądy

    Umberto Eco (ur. 05.01.1932) – włoski pisarz, filozof, semiotyk, mediewista. Urodził się w Aleksandrii. W młodości pomimo sprzeciwu ojca (który przeznaczył syna do zawodu prawnika) postanowił wstąpić na Uniwersytet w Turynie, by studiować średniowieczną filozofię i literaturę. Więcej »

  • Éric-Emmanuel Schmitt - biografia i twórczość

    Éric-Emmanuel Schmitt jest francuskim pisarzem - dramaturgiem, eseistą, powieściopisarzem. Urodził się 28 marca 1960 w Sainte-Foy-lès-Lyon. Z wykształcenia jest filozofem - w latach 1980-1985 uczęszczał École normale supérieure, elitarnej francuskiej uczelni.... Więcej »

  • Andrzej Sapkowski - biografia, książki, nargrody

    Andrzej Sapkowski - jeden z najpopularniejszych polskich twórców fantasy. Znany przede wszystkim jako autor bestselerowej sagi o Wiedźminie opowiadającej historię Geralta z Rivii. Więcej »

  • Barbara Kosmowska

    Barbara Kosmowska (ur. w 1958 r.) - polska powieściopisarka, autorka ksiażek dla dorosłych i młodzeży. Więcej »

  • Zygmunt Kubiak - biografia, twórczość

    Zygmunt Kubiak (1929-2004) – polski pisarz, eseista, tłumacz, historyk literatury, znawca historii i literatury starożytnej Grecji i Rzymu. Interesował się również literaturą staropolską i angielską poezją romantyczną. Samodzielnie nauczył się greki. Debiutował w wieku 17 lat w „Młodej... Więcej »

Komentarze (1)
Wynik działania 3 + 4 =
Kamilek
2020-02-13 10:31:47
Super tekst, pomógł mi w zadaniu polecam buziaczki :*
  • Najnowsze
  • Losowe
Ostatnio komentowane
Ani słowa o czworościanie którego krawędzie, powierzchnie i objętość - są wyrażon...
• 2024-03-04 21:58:56
takie łątwe
• 2024-03-04 15:46:48
"Mianem libertarianizmu zwykło się nazywać najbardziej radykalny nurt liberalizmu." No...
• 2024-03-01 10:11:23
Super i MEGA pomocne!
• 2024-02-28 10:18:34
joł joł jowisz najwiekszy olbrzym gazowy 5 od słonca na pewno nie przeoczysz choć mooj...
• 2024-02-27 14:59:44