Jan Paweł II, Fides et ratio (O relacjach między wiarą a rozumem) – opracowanie

Fides et ratio to encyklika Jana Pawła II na temat relacji wiary i rozumu, która została opublikowana w dwudziestą rocznicę pontyfikatu – 14 września 1998 roku. Jest to również tekst o życiu chrześcijan, których powołaniem jest pogłębienie relacji z Bogiem oraz poznanie samych siebie. Dokument składa się z 9 rozdziałów:

Wprowadzenie

I. Objawienie mądrości bożej

II. Credo ut intellegam

III. Intellego ut credam

IV. Relacja między wiarą a rozumem

V. Wypowiedzi magisterium kościoła w dziedzinie filozofii

VI. Wzajemne oddziaływanie teologii i filozofii

VII. Potrzeby i zadania chwili obecnej

Zakończenie

Encyklika – to najwyższy rangą dokument papieski, zwykle powstaje jako odpowiedź na poważny problem świata lub Kościoła.

Znaczenie tytułu

Tytuł można przetłumaczyć jako „Wiara i rozum”, jest to fragment Pisma Świętego, który mówi o tym, że wymienione wartości są skrzydłami pomagającymi człowiekowi wznieść się ku prawdzie. To zaproszenie dla wszystkich poszukujących sensu, nie tylko chrześcijan. To również zachęta do poszukiwania harmonii w życiu.

Geneza

Dokument powstał w odpowiedzi na problemy świata współczesnego autorowi. Podstawowym powodem powstania tej encykliki jest przekonanie, że wiara i rozum, a także filozofia i teologia, to obszary nie mające ze sobą nic wspólnego. Do tego dochodzi kryzys filozofii wynikający z podejścia, że prawda obiektywna nie istnieje. Miała ona tez odpowiadać na nihilizm – podejście negujące całkowicie sens istnienia świata („Nihilizm nie tylko stoi w sprzeczności z wymogami i treścią słowa Bożego, ale przede wszystkim jest zaprzeczeniem człowieczeństwa człowieka i samej jego tożsamości”).

Wybrane tezy encykliki

Poznanie samego siebie i dążenie do prawdy – od tego właściwie zaczyna się cała encyklika. Każdy człowiek, niezależnie od pochodzenia, wiary i przekonań, poszukuje prawdy i sensu życia. Nie trzeba wiele, by wątpić w sens życia – wystarczy popatrzeć na cierpienie innych lub własne, by mieć wątpliwości co do jego zasadności – czasem nie potrzebna jest nawet Księga Hioba. Wiele sytuacji z rozumowego punktu widzenia jest niewytłumaczalnych i to może zmuszać nas do pytania o sens, tym bardziej, że niepodważalną prawdą naszego istnienia jest nieuchronna śmierć. To niepokojąca rzeczywistość. Dlatego właśnie każdy pragnie znaleźć odpowiedzi na nurtujące go pytania o koniec egzystencji, o tym, czy śmierć to jej ostateczny kres, czy jest coś, co poza nią wykracza, a także, czy wolno nam wierzyć w życie po śmierci. Papież podkreśla, że samo poszukiwanie prawdy jest dowodem na jej istnienie. Dlaczego? Bo niemożliwe jest poszukiwanie czegoś, o czym nic nie wiemy i co uważamy za nieosiągalne. Fundamentalne dla tej encykliki jest przekonanie, że istnieje obiektywna, uniwersalna prawda – jednak nawet papież jej nie pojmuje. To coś, czego nie da się posiąść, dlatego przekonanie, że istnieje jedna prawda absolutna nie jest brakiem tolerancji, wręcz przeciwnie, jej istnienie jest warunkiem porozumienia wszystkich ludzi (niezależnie od ich kultury, wiary i czasu życia, to wspólna płaszczyzna porozumienia). 

Istota filozofii – Jan Paweł II zwraca uwagę, że myślenie filozoficzne zaczyna się zawsze od zdziwienia. Bez niego człowiek przestałby się rozwijać i stopniowo stałby się niezdolny do życia. Jan Paweł II wskazuje błędy współczesnej filozofii, ale nie potępia żadnych nurtów filozoficznych. Do błędów zalicza: eklektyzm, historyzm, scjentyzm, pragmatyzm i postmodernizm. Przypomina czytelnikowi nauczanie Piusa XII, który głosił, że każdą (nawet uznawaną przez Kościół za błędną) filozofię należy poznawać przede wszystkim dlatego, że „aby uleczyć chorobę, należy ją poznać”. Z drugiej strony zwracał uwagę, że nawet w błędnych

Polecamy również:

Komentarze (0)
Wynik działania 3 + 2 =
Ostatnio komentowane
1111111111111111111111111111111111111111111111111111111111
• 2022-09-26 12:22:55
Ez
• 2022-09-26 11:17:03
Ta? To Abrahamistycznie
• 2022-09-20 17:15:41
ez
• 2022-09-19 20:46:22
Dobra konstrukcja wypowiedzi. Ma bardzo dobrą merytorykę. Lecz nie mogę zostawić suche...
• 2022-09-18 13:21:20