Miron Białoszewski Wywiad - interpretacja i analiza wiersza

„Wywiad” to wiersz pochodzący z tomu „Oho” (1985), a więc z późnego okresu pisarstwa Mirona Białoszewskiego. Mamy tu do czynienia z pewną zmianą w porównaniu do poprzednich etapów twórczości poety. O ile debiut Białoszewskiego („Obroty rzeczy”) był wyraźnie nastawiony na filozofię przedmiotu, a w późniejszych tomach począwszy od „Rachunku zachciankowego” na pierwszy plan wysuwały się lingwistyczne zabawy słowem, o tyle w „Oho” pojawia się zainteresowanie zagadnieniami egzystencjalnymi. Oczywiście nowatorskie zabiegi słowotwórcze stanowią stałą cechę poezji Białoszewskiego, jednak na różnych etapach rozwoju tego pisarstwa pełnią nieco odmienne funkcje.

„Wywiad” Mirona Białoszewskiego - współczesny Mistrz Polikarp

Wiersz Białoszewskiego stanowi wyraźne nawiązanie do średniowiecznej „Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią”. Poeta stylizuje swój tekst na wywiad, a więc dokonuje swoistego uwspółcześnienia tradycyjnego gatunku. Wiersz Białoszewskiego to już nie średniowieczny dialog, ale nowoczesny wywiad dla prasy. W roli mistrza Polikarpa występuje mistrz Miron, postać wyraźnie wskazująca na samego autora. Śmierć z kolei podszywa się pod dziennikarkę, która chce porozmawiać ze znanym poetą i w tym celu składa mu wizytę. Niespodziewanie okazuje się jednak, że niewinne zjawienie się „Pani gość” przeradza w konieczność stawienia czoła wieczności.

Śmierć nie przypomina średniowiecznego wyobrażenia groteskowej kostuchy z kosą w ręku. Jej tożsamość pozostaje ukryta, dopiero pod koniec rozmowy bohater liryczny orientuje się, z kim ma do czynienia. Wiersz pokazuje, że współczesny człowiek uczynił wszystko, by oswoić śmierć (również fizycznie) i odsunąć od siebie świadomość jej istnienia. Cmentarze, które dawniej stanowiły integralną część miasta, zostały wyizolowane i stały się przestrzenią zamkniętą. Świadomość śmierci, a więc również i gotowość na nią, kiedyś zupełnie oczywista dla człowieka, obecnie została przytłoczona zlaicyzowaną codziennością.

Warto zwrócić uwagę, że Mistrz Polikarp oczekiwał śmierci w kościele, tymczasem Mistrz Miron jest zaskoczony (a dosłownie „zatkany”) jej pojawieniem się w jego własnym mieszkaniu. Białoszewski zauważa, że kres myślenia o świecie w kategoriach religijnych, które Nietzsche obwieścił w słynnym stwierdzeniu śmierci Boga, paradoksalnie nie uwolnił człowieka od kwestii ostatecznych. Pomimo utraty wiary i metafizycznej pustki, istota ludzka i tak musi stawić czoła śmierci, ale jest w tym o wiele bardziej osamotniona niż człowiek średniowiecza.

Trzy egzystencjalne pytania w „Wywiadzie” Mirona Białoszewskiego

Warto zwrócić uwagę, że Pani gość stawia Mistrzowi Mironowi trzy pozornie naiwne pytania, które w gruncie rzeczy posiadają egzystencjalną głębię. Po pierwsze pyta, czy poeta „woli ludność czy bezludność”? Słowo „ludność” zostaje tu użyte w niecodziennym kontekście, nie oznacza bowiem zbiorowości ludzi na całym globie ziemskim czy danym obszarze, ale odnosi się do postawy i osobowości Mistrza Mirona. Chodzi o jego konstrukcję psychiczną – introwertyzm (czyli nastawienie w kierunku własnego wnętrza i mniejszą potrzebę nawiązywania relacji z innymi) lub ekstrawertyzm.

Kiedy Miron odpowiada tajemniczo (a jednocześnie zabawnie): „trochę bez, a trochę z”, Pani pyta, czy „to nie przeszkadza”. Słowa Mistrza Mirona wskazują, że „bycie z”, a więc relacje z innymi, rozumie bardzo szeroko – nie tylko jako związek z ludźmi, ale także ze światem zwierząt czy owadów. Mówi bowiem, że nie przeszkadza mu to, co „fruwa” i to, co jest „w rurach”, czyli owady i insekty, ale to, co „za długo siedzi”, czyli inne osoby. To

Polecamy również:

  • Pamiętnik z powstania warszawskiego - streszczenie

    „Pamiętnik” rozpoczyna się 1 sierpnia 1944 roku, w dzień „Święta Słoneczników”. Główny bohater wychodzi ze swojego mieszkania w Warszawie przy ulicy Chłodnej 40. Trwa wojna. Akcja przenosi się do roku 1967. Wiadomo już, że autor przeżył wojnę, a jego pamiętnik zawiera... Więcej »

  • Karuzela z Madonnami - interpretacja i analiza wiersza

    „Karuzela z Madonnami” to wiersz Białoszewskiego, pochodzący z debiutanckiego tomu poety pt.: „Obroty rzeczy”. Jak w większości tekstów umieszczonych w tym zbiorze, centralnym problemem jest tu metamorfoza rzeczywistości – rekwizyty będące częścią realnego świata, ulegają... Więcej »

  • Szare eminencje zachwytu - interpretacja i analiza wiersza

    „Szare eminencje zachwytu” to wiersz napisany w 1952 roku, można więc powiedzieć, że zwiastuje on tendencje artystyczne charakterystyczne dla debiutanckiego tomu poetyckiego Mirona Białoszewskiego, „Obroty rzeczy”. Głównym tematem tekstu są prozaiczne rekwizyty codzienności: łyżka... Więcej »

  • Namuzowywanie - interpretacja i analiza wiersza

    Wiersz „Namuzowywanie” pochodzi z tomu „Mylne wzruszenia” (1959), a więc z książki poetyckiej, w której Miron Białoszewski ostatecznie obrał lingwistyczną grę jako główną metodę dla swojej twórczości. Więcej »

  • Ballada o zejściu do sklepu - interpretacja i analiza wiersza

    „Ballada o zejściu do sklepu” Mirona Białoszewskiego pochodzi z tomu „Obroty rzeczy” (1956). Zasadniczą ramę tematyczną całego zbioru stanowi zainteresowanie codziennością oraz światem prostych przedmiotów i czynności. Tak też jest w „Balladzie…” – wierszu,... Więcej »

Komentarze (3)
Wynik działania 2 + 3 =
beka
2017-04-24 18:14:19
Cmentarze nie były częścią miasta, dawniej grzebano ludzi poza murami miejskimi.
Rzodkiewa
2015-12-21 16:08:06
Dobrze że na tych stronach internetowych przynajmniej coś piszą na tematy literatury średniowiecznej. Jutro mam kartkówkę i liczę że nie dostanę dwói bo na moich lekcjach polskiego to różnie bywa. Pozdrawiam, ~Rzodkiewa ;)
Teojastara
2015-11-12 07:55:27
Dzięki
  • Najnowsze
  • Losowe
Ostatnio komentowane
kys(keepurselfsafe)
• 2024-02-28 14:36:21
Super i MEGA pomocne!
• 2024-02-28 10:18:34
joł joł jowisz najwiekszy olbrzym gazowy 5 od słonca na pewno nie przeoczysz choć mooj...
• 2024-02-27 14:59:44
Ok
• 2024-02-27 09:29:45
sztosik
• 2024-02-26 11:49:29