Aforyzmy, myśli nieuczesane

Aforyzm definiowany jest jako zwięzłe sformułowanie ogólnej myśli (moralnej, filozoficznej, psychologicznej, politycznej itp.), łączące odkrywczość spojrzenia z wyrazistością stylu. Celem aforysty jest zaskoczenie odbiorcy poprzez stosowanie różnych figur stylistycznych i chwytów słownych.

Do najbardziej znanych polskich aforystów bez wątpienia należy Stanisław Jerzy Lec. Swoje aforyzmy publikował od lat 50. ubiegłego wieku w różnych czasopismach, m. in. w „Przeglądzie Kulturalnym”, „Dialogu” i „Świecie”. W 1957 r. krakowskie Wydawnictwo Literackie opublikowało tomik aforyzmów Leca zatytułowany „Myśli nieuczesane”, który błyskawicznie zyskał popularność. W 1964 r. na rynku ukazały się „Myśli nieuczesane nowe”, w 2007 r. – „Myśli nieuczesane wszystkie”.

Lecowskie „Myśli nieuczesane” stanowiły komentarz do rzeczywistości, w której przyszło autorowi żyć. Wiele z nich demaskuje mechanizmy władzy, ukazuje podrzędną pozycję obywatela, porusza kwestię wolności jednostki i społeczeństwa. Stanowią one sprzeciw wobec tyranii i bezwzględności systemu odzierającego człowieka z godności.

WŁADZA
Marionetki najłatwiej zamienić na wisielców. Sznurki już są.
I pałka policyjna jest drogowskazem.
"Tęsknię do Arkadii szczęśliwej!" - "Nie utrzymujemy z nią stosunków dyplomatycznych."
Tam, gdzie rządzi prawo okrutne, lud tęskni za bezprawiem.
I z drżenia obywateli rysują się fundamenty państwa.

OBYWATEL
Im mniejsi obywatele, tym większe zdaje się imperium.
Obywatel dojrzewa w poczekalniach władzy.
Dawniej obywatel pchał oszczędności w pończochę, dziś w bosą stopę życiową.

WOLNOŚĆ
Wolności nie można symulować!
Cóż za dobrobyt musi panować w takim państwie, które może sobie pozwolić na to, by z połowy ludności zorganizować policję, a połowę trzymać na państwowym chlebie w więzieniu.
Nie można zagrać "Pieśni Wolności" przy pomocy instrumentu przemocy.
Pamiętajcie, cena, którą płacić trzeba za wolność, maleje, gdy rośnie popyt.

Lec uważnie przygląda się relacjom międzyludzkim, piętnując nasze przywary, obnażając ułomność człowieczej natury.
Gdy karły chcą rosnąć, trzeba im cudzych kości.
Wielu z moich przyjaciół stało się moimi wrogami, wielu nieprzyjaciół zaprzyjaźniło się ze mną, ale obojętni pozostali mi wierni.
Nie dowierzajcie cmokierom, śliną zachwytu mogą was opluć.
Ci, którzy mają ideę wciąż w gębie, mają ją zazwyczaj i w pobliskim nosie.
Niektórzy ludzie patrzą przez własne oczy jak przez judasze.
Niejednemu zeru wydaje się, że jest elipsą, po której świat się kręci.
Gruboskórnych drażni najcieńsza aluzja.

Wiele z aforyzmów Leca porusza temat wiary.
Czasem mnie diabeł kusi, by uwierzyć w Boga.
Czym staje się diabeł, kiedy przestaje wierzyć w Boga?
Nie pytaj Boga o drogę do nieba, bo wskaże ci najtrudniejszą.
Żydzi wszystkiemu winni. Ich Bóg nas wszystkich stworzył.
Duch czasu straszy nawet ateistów.

Uwagę poświęca autor także szeroko pojętej kulturze, roli i kondycji twórcy oraz pauperyzacji sztuki.
Zaproponowano mi z prowincji, bym za niższe honorarium pisał im tańsze myśli.
Za taniochę ludek chętnie drogo płaci.
Sztuka była jego pasją. Prześladował ją.
Nie brak u nas troski o niepokój twórczy artystów.
Jedna kreska artysty oddziela czasem dwie epoki sztuki.
Straciłem wiarę w słowo. Przywróciła mi ją cenzura.
Dlaczego piszę te krótkie fraszki? Bo słów mi brak!

Wiele z „myśli nieuczesanych” porusza kwestie natury filozoficznej. Sens istnienia świata, porządek rzeczy, miejsce człowieka w przyrodzie - to zagadnienia, które również pozostają w kręgu zainteresowań autora.
 Dopiero po Stworzeniu Świata powstało mnóstwo niestworzonych rzeczy.
Świat powstał chyba ze strachu przed pu

Polecamy również:

  • Jan Izydor Sztaudynger - życie, twórczość

    Jan Izydor Sztaudynger (pseud. m.in. Jan Korab, Jan Kokowski, Świerszcz) urodził się 28 kwietnia 1904 r. w Krakowie. Uczęszczał do Wzorcowej Szkoły Ćwiczeń przy Seminarium nauczycielskim. Po wybuchu I wojny światowej naukę kontynuował na Prywatnych Polskich Kursach Gimnazjalnych w Brnie na Morawach, dokąd... Więcej »

  • Julian Stryjkowski - życie, twórczość, biografia

    Julian Stryjkowski urodził się 27 kwietnia 1905 r. w Stryju (tereny dzisiejszej Ukrainy) jako Pesach Stark. Ojciec był nauczycielem w żydowskiej szkole elementarnej (chederze), matka natomiast zajmowała się domem. Miał dziesięcioro rodzeństwa. Więcej »

  • Anna Kamieńska - życie, twórczość, biografia

    Anna Kamieńska urodziła się 12 kwietnia 1920 r. w Krasnymstawie jako córka urzędnika państwowego. Po przeprowadzce do Lublina uczęszczała najpierw do Szkoły Powszechnej im. Marii Konopnickiej, potem do III Liceum Ogólnokształcące im. Unii Lubelskiej w Lublinie. Debiutowała w 1936 r. na łamach... Więcej »

  • Kazimierz Wyka - biografia, twórczość

    To polski historyk, pisarz i krytyk literatury, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego. Kazimierz Wyka urodził się 19 marca 1910 roku w Krzeszowicach, a zmarł 19 stycznia 1975 roku w Krakowie. Więcej »

  • Irit Amiel - biografia, książki

    Irit Amiel, a tak naprawdę Irena Librowicz, urodziła się w Częstochowie 5 maja 1931  roku. Izraelska tłumaczka, poetka i pisarka polskiego pochodzenia. Była to spolonizowana rodzina żydowska, ojcem Irit był Leon Librowicz, a matką Jentil z domu Hasenfeld. Przodkowie pisarki przybyli do Polski ponad 400 lat... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 2 + 1 =
Ostatnio komentowane
Rosja nadal jest państwem totalitarnym, a Polska sie nim staje.
• 2022-08-02 19:37:03
Ef. 6:12 [ 11 - 20]. 1Tes.2:13 ; 4: 8..... w tedy i dziś. Łuk.10: 16 .....
• 2022-08-01 16:36:20
To bardzo ciekawa historia godna uwagi każdego.
• 2022-07-12 15:12:25
@cotymowisz - dziękujemy za zwrócenie uwagi, wpis został poprawiony. Pozdrawiamy eszkol...
• 2022-07-07 11:03:54
Jest ok
• 2022-07-06 16:31:40