Piosenka o porcelanie - interpretacja i analiza wiersza

Wiersz pochodzi z roku 1947 i powstał w Stanach Zjednoczonych, kiedy artysta przebywał na emigracji. Wbrew temu, co zapowiada tytuł, utwór nie porusza lekkiej i przyjemnej tematyki, poświęcony jest bowiem refleksji na temat wojennych zniszczeń.

Forma wiersza – stroficzny, o krótkich wersach i regularnym układzie rymów – kojarzy się się z prostą ludową piosenką. Wykorzystanie jej do ukazania śmierci i zniszczenia, jakie przyniosła wojna, potęguje dysonans pomiędzy delikatnością życia i brutalnością przemocy. Zestawienie to powtarzane jest w każdej strofie zakończonej refrenicznym zwrotem: „Niczego mi proszę pana/ Tak nie żal jak porcelany”.

Tytułowa porcelana symbolizuje u Miłosza to, co delikatne, kruche i piękne. Porcelana wymaga szczególnej dbałości i ostrożności, ponieważ łatwo ją uszkodzić. Porcelana nasuwa też skojarzenie ze szczęściem i bezpieczeństwem domowego ogniska, wieczorami spędzanymi przy herbacie. Może symbolizować wartości rodzinne, a także tradycję, przekazywaną z pokolenia na pokolenie niczym rodzinny serwis.

Zostaje to zniszczone przez brutalną i ślepą siłę, najprawdopodobniej wojnę (wskazują na to „tanki” czyli czołgi), choć nie zostaje ona przywołana bezpośrednio. Przywołują ją poszczególne znaki: czarny ślad, złamana jabłoń, świeże kurhany. Tematem „Piosenki o porcelanie” jest zagłada tego, co piękne i wartościowe. Bezwzględna siła, niszczycielski żywioł nie przynosi niczego w zamian. Po porcelanie pozostaje dotkliwa pustka.

Kreując obraz zniszczeń, poeta posługuje się licznymi zdrobnieniami (spodeczki, rzeczka, wietrzyk, świecidełka, uszka, denka), a także eufemizmami (np. nazywając krew „zakrzepłą farbą”). Celowo próbuje złagodzić brzydotę przedstawianych scen. Próba zawarcia brutalnej prawdy w łagodnej formie piosenki jedynie eksponuje kontrast między tym,  co piękne i warte ocalenia a niszczącą siłą wojny. Zarówno porcelana, jak i wojna są dziełem człowieka. Jedna wymaga żmudnej, precyzyjnej pracy i nieustannej uwagi mistrza, druga przynosi wyłącznie zniszczenie, w krótkim czasie niweczy wysiłki wielu pokoleń.

Wartości, które symbolizuje porcelana, zostają bezpowrotnie utracone, nie da się ich odtworzyć: „Sny majstrów drogocenne,/ Pióra zamarzłych łabędzi/ Idą w ruczaje podziemne I żadnej o nich pamięci”.

Polecamy również:

  • Który skrzywdziłeś - interpretacja i analiza wiersza

    Wiersz powstał na emigracji, w roku 1950. Przewrotnie wykorzystując formę stosowaną często w poezji panegirycznej (regularny jedenastozgłoskowiec, specyficzne słownictwo, podniosły nastrój i bezpośredni zwrot do adresata), Miłosz napisał utwór, który nie jest w żadnym momencie pochwałą, ale... Więcej »

  • Dar - interpretacja i środki stylistyczne w wierszu

    Tytuł wiersza Czesława Miłosza jest bardzo znaczący. Skoro stan doświadczany przez podmiot jest darem, oznacza to, iż wydarzenie to wyróżnia się swoją szczególnością – znaczeniem, drogocennością. odmiot liryczny wyznaje, że pracował w ogrodzie. Nie jest to miejsce przypadkowe. Więcej »

  • Zaklęcie - interpretacja i analiza wiersza

    Miłosz pisał „Zaklęcie” na emigracji, w Stanach Zjednoczonych. Utwór jest swoistą przemową przypisującą rozumowi najznakomitsze zalety. To liryka pośrednia opisowa. Więcej »

  • Tak mało - interpretacja i analiza wiersza

    „Tak mało” to wyznanie człowieka doświadczonego, który ma poczucie, że jego życie dobiega końca. Wiersz jest rodzajem podsumowania i rozrachunku z własnym życiem. Dominuje tu poczucie przemijania, podkreślane przez powtórzenia słów: „krótkie”, „tak mało”. Więcej »

  • Czesław Miłosz Traktat moralny - interpretacja

    Tytuł utworu doskonale oddaje jego treść i formę. Posługując się wierszem (regularnym dziewięciozgłoskowcem), poeta dokonuje wykładni swoich przekonań na temat etyki. Utwór rozpoczyna się szeregiem pytań: „Gdzież jest poeto o c a l e n i e ? Czy coś ocalić może ziemię? Cóż dał tak zwany świt... Więcej »

Komentarze (1)
Wynik działania 1 + 2 =
kgh
2020-04-21 06:38:31
:)
  • Najnowsze
  • Losowe
Ostatnio komentowane
ok
• 2024-05-20 16:01:25
W filmie nie ma ochronki, Ale strzały do robotników
• 2024-05-18 14:53:16
łatwe
• 2024-05-16 19:37:20
Przydatny na po prawe oceny z historii
• 2024-05-15 14:52:53