Malarstwo dwudziestolecia międzywojennego - cechy, kierunki, przedstawiciele, dzieła

Malarstwo dwudziestolecia międzywojennego obfituje w niezwykłe bogactwo kierunków i zjawisk. Można tu wyróżnić zarówno wyspecjalizowane szkoły z własnym odrębnym programem, jak i twórców zupełnie indywidualnych, których dzieła trudno zaliczyć do określonego nurtu. Należy jednak pamiętać, że malarstwo tego okresu ma przede wszystkim charakter awangardowy, wyrasta z buntu wobec zastanych praw świata i ma ambicję stworzenia zupełnie nowego języka sztuki, całkowicie zrywającego z estetyką realizmu.

Awangarda to oczywiście zjawisko, które pojawia się już na początku XX wieku, w malarstwie zapowiadają go postimpresjonizm i fowizm, a z drugiej strony – ekspresjonizm. Ten ostatni z powodzeniem rozwija się również w dwudziestoleciu międzywojennym, choćby w twórczości Edvarda Muncha. Wcześniej powstają również takie kierunki jak: futuryzm, kubizm i abstrakcjonizm. W czasie I wojny światowej rodzi się dadaizm, a nieco później, w 1924 roku – surrealizm.

Malarstwo dwudziestolecia - cechy, przedstawiciele, dzieła

Paul Klee Waza
Paul Klee „Waza” (1938)

Kubizm to kierunek, który powstaje we Francji około roku 1908, a jego głównymi twórcami są Pablo Picasso i Georges Braque. Słynne dzieła Picassa, takie jak „Panny z Awinionu” czy „Guernica”, to realizacje najważniejszych założeń nurtu, a więc geometryzacji przedmiotu, rozbicia bryły i rezygnacji z perspektywy. Ulubioną techniką kubistów staje się kolaż namiętnie uprawiany przez Braque'a (np. cykl „Martwe natury z instrumentami”).

Abstrakcjonizm to kierunek, którego ojcem jest Wassily Kandinsky. Historia prądu rozpoczęła się od jego obrazu pt.: „Akwarela abstrakcyjna”. Mamy tu do czynienia z malarstwem bezprzedmiotowym, przedstawiającym formy nieprzypominające ludzkich wytworów.

Wyróżnia się abstrakcjonizm geometryczny, w którym obrazy przywodzą na myśl architektoniczne szkice oraz abstrakcjonizm organiczny – operujący formami miękkimi, przypominającymi żywe organizmy, takie jak ameba czy morskie zwierzęta.

Abstrakcjonistami są również, m.in.: Paul Klee („Miasto włoskie”, „Złamany klucz”), Kazimierz Malewicz („Czarny kwadrat na białym tle”, „Kompozycja suprematyczna”) czy Lucio Fontana (cykl „Quanta”).

Dadaizm to z kolei malarstwo całkowicie pozbawione przewodniego sensu, stanowiące kontestację tradycji i erupcję nieskrepowanej zabawy. Kierunek ten reprezentują dzieła Marcela Duchampa („Akt schodzący po schodach nr 2”, portret Mony Lizy z wąsami), Maxa Ernsta, Francisa Picabię czy Mana Raya.

Pewne znaczenie w dwudziestoleciu odgrywa też malarstwo włoskich futurystów, a więc dzieła Umberta Boccioni („Modern idol”), Carla Carra („Co powiedział mi tramwaj”,„Czerwony jeździec”) czy Gina Severini.

Niezwykle istotnym kierunkiem w malarstwie dwudziestolecia jest również surrealizm. Inspiruje się on odkryciem ludzkiej podświadomości, procesami snu, mechanizmami działania pamięci czy halucynacjami. Najważniejsi przedstawiciele surrealizmu to: Max Ernst („Ubu Imperator”), Marcel Duchamp, Hans Arp i, oczywiście, Salvador Dali („Trwałość pamięci”, „Płonąca żyrafa”).

Osobne zjawiska na scenie artystycznej stanowią tacy malarze jak: Frida Kahlo, Diego Rivera, Marc Chagall czy polski artysta – Tadeusz Makowski.

Malarstwo dwudziestolecia międzywojennego w Polsce

W polskim dwudziestoleciu najważniejszym zjawiskiem w malarstwie jest formizm reprezentowany przez grupę malarzy nazywających siebie „Formistami”. Ugrupowanie to powstaje w 1917 roku w Krakowie jako ekspresjoniści, potem następuje zmiana dominanty programowej. W kolejnych latach formiści pojawiają się również w Warszawie i we Lwowie. Jest to grupa awangardowa, nawiązująca do estetyk zachodnich: ekspresjonizmu, futuryzmu i kubizmu, jednocześnie wykorzystująca wątki ludowe.

Kazimierz Malewicz Czarny kwadrat
Kazimierz Malewicz „Czarny kwadrat” (1915)

 

Przedstawiciele grupy to głównie: Leon Chwistek, Andrzej i Zbigniew Pronaszkowie oraz Tytus Czyżewski.

W 1923 roku powstaje formacja polskich kolorystów (kapistów), odrzucających konkretną tematykę, problem kształtu i linii na rzecz koloru. Patronem grupy staje się Józef Pankiewicz, zaś jej najważniejsi przedstawiciele to: Jan Cybis („Martwa natura z butelką w plecionce”, „Łąka z drzewkami”), Zygmunt Waliszewski („Malarz i modelka”, „Matka Boska Częstochowska”), Józef Czapski („Czerwona kawiarnia”).

Z formistami, a także kolorystami przez pewien czas związany był również Stanisław Ignacy Witkiewicz, który stworzy słynną Teorię Czystej Formy. Jego najsłynniejsze dzieła to portrety znanych osób z międzywojennej elity, zwłaszcza demonicznych kobiet.

Polecamy również:

  • Architektura międzywojenna - cechy, kierunki, przedstawiciele

    Architektura międzywojnia to przede wszystkim nowatorskie rozwiązania, które zmierzały do połączenia estetyki z maksymalną funkcjonalnością. Twórcy tego okresu w dziedzinie budownictwa mieszkalnego starali się rozwiązać problem wielkich skupisk ludzkich i stworzyć takie propozycje budowli,... Więcej »

  • Rzeźba międzywojenna - cechy, kierunki, przedstawiciele, dzieła

    Trudno dokładnie zdefiniować koncepcję rzeźby dwudziestolecia międzywojennego, podobnie zresztą jak np. malarstwa, ponieważ przedział czasowy 1918-1939 nie pokrywa się z okresem aktywności najważniejszych kierunków artystycznych w tej dziedzinie. Wiele z nich zostało zapoczątkowanych znacznie wcześniej, bo... Więcej »

  • Muzyka dwudziestolecia międzywojennego - cechy, kierunki, przedstawiciele, dzieła

    Muzyka okresu dwudziestolecia, podobnie jak inne dziedziny sztuki, zostaje zdominowana przez nurty awangardowe. Mamy tutaj do czynienia z opozycją wobec tradycyjnych form i emocjonalną ekspresją. W tym czasie dochodzi do rozkwitu nowo powstałych gatunków muzycznych takich jak jazz i blues. Więcej »

  • Kubizm - cechy, obrazy, przedstawiciele

    Kierunek ten zrodził się we Francji na początku XX wieku. Nazwa pochodzi od słowa „le cubus”, znaczącego tyle co – „sześcian”, „kostka”. Twórcami estetyki kubizmu byli: Pablo Picasso i Georges Braque. Więcej »

  • Abstrakcjonizm - cechy, obrazy, przedstawiciele

    Abstrakcjonizm to jeden z awangardowych kierunków w sztukach plastycznych, który zrodził się w Rosji na początku XX wieku. Jego największy rozkwit miał miejsce po I wojnie światowej – jako swoista reakcja na okrucieństwo europejskiej cywilizacji. Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 2 + 4 =
Ostatnio komentowane
Czyli,powiedzenie Polak Węgier dwa bratanki,nie jak się nie odnoszą względem pochodzen...
• 2022-06-16 19:03:58
ekstra
• 2022-06-18 17:12:40
ok
• 2022-06-08 15:52:28
dzięks
• 2022-06-06 19:26:13
Ale proste
• 2022-06-06 14:23:48