Dramat awangardowy – defincja, cechy, przykłady

Definicja

Dramat awangardowy to odmiana dramaturgii ukształtowana w pełni w połowie XX wieku, której formy prekursorskie pojawiły się w latach 20.
Najbardziej charakterystyczną cechą tego gatunku jest zerwanie z zasadami dramatu tradycyjnego. Czasoprzestrzeń ulega tu zatem wyraźnej deformacji, często o cechach groteski lub absurdu. Akcja staje się zbiorem luźnych epizodów, które nie są ze sobą powiązane na zasadzie przyczynowo-skutkowej. Stylistyka dramatu awangardowego jest synkretyczną mieszaniną różnych poetyk, często przyjmuje postać parodii i trawestacji. Konwencje estetyczne stanowią tu zaś połączenie komizmu, liryzmu i tragizmu. Postaci pozbawione są rozbudowanej osobowości, najczęściej sprowadza się je do określonych funkcji. Formalna budowa dramatu jest odzwierciedleniem treści filozoficznych i egzystencjalnych. Oddaje ona przypadkowość ludzkiego losu, absurd historii czy kryzys humanistycznych wartości.

Twórcy i przykłady

Prekursorami dramatu awangardowego są Alfred Jarry („Ubu Król czyli Polacy”) i G. Apollinaire („Cycki Tejrezjasza”). W Polsce początki tego gatunku można odnaleźć w twórczości Witkacego, np. „Oni”, „Matka”, „W małym dworku”, „Szewcy”, a zwłaszcza w jego teorii Czystej Formy. Ponadto w dwudziestoleciu przykładami dramatu awangardowego są dzieła Witolda Gombrowicza („Iwona, księżniczka Burgunda”), Tytusa Czyżewskiego (np. „Włamywacze z lepszego towarzystwa”), Tadeusza Peipera („Szósta! Szósta!”) czy Brunona Jasieńskiego (np. „Bal manekinów”).

Szczytowy okres dramatu awangardowego przypada jednak na II połowę XX wieku. Chodzi tu o twórczość Samuela Becketta („Czekając na Godota”), E. Ionesco (np. „Łysa śpiewaczka”) i J. Geneta (np. „Balkon”). W polskiej literaturze powojennej dramat awangardowy reprezentują Witold Gombrowicz („Ślub”, „Operetka”), Tadeusz Różewicz (np. „Kartoteka”, „Stara kobieta wysiaduje”) i Sławomir Mrożek (np. „Policja”, „Tango”)

Polecamy również:

  • Powieść realistyczna - definicja, cechy, przykłady

    Powieść realistyczna narodziła się w XIX-wiecznej Francji. Po raz pierwszy terminu tego użyto w 1826 r. w trzynastym numerze „Mercure français du XIX siecle”. Stanowiło ono wtedy synonim tzw. „literatury prawdy”, miało jednak znaczenie pejoratywne, gdyż kojarzyło się z tym, co jest... Więcej »

  • Powieść awangardowa – geneza, cechy, przykłady

    Powieść awangardowa ukształtowała się na początku XX wieku jako jeden z gatunków literatury awangardy. Wyodrębniła się ona w obrębie takich kierunków, jak ekspresjonizm czy surrealizm. Powieść ta posiada różnorodne realizacje, choć można tu wyróżnić pewne cechy wspólne. Więcej »

  • Powieść parabola - definicja, cechy, przykłady

    Powieść-parabola jako osobny gatunek wyodrębniła się w XX wieku. Geneza tej formy sięga jednak czasów starożytnych. Parabola to inaczej przypowieść, a więc gatunek biblijny, w którym sens dosłowny jest maską sensu metaforycznego (często alegorycznego, dydaktycznego czy moralistycznego). Więcej »

  • Powieść psychologiczna - definicja, cechy, przykłady

    Literackie zaczątki powieści psychologicznej sięgają czasów pogranicza starożytności i średniowiecza. To właśnie wówczas ukazywały się pierwsze teksty, których głównym zadaniem było ukazywanie emocji i przemyśleń podmiotów mówiących. Często miały one charakter... Więcej »

  • Powieść fantasy - definicja, cechy, przykłady

    Powieść fantasy to odmiana literatury fantastycznej (występująca np. obok science-fiction, social-fictiion, political fiction), w której świat przedstawiony z jednej strony nosi znamiona realistyczne (ma konkretny, uszczegółowiony charakter), z drugiej natomiast znacząco różni się od... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 3 + 2 =
Ostatnio komentowane
Czyli,powiedzenie Polak Węgier dwa bratanki,nie jak się nie odnoszą względem pochodzen...
• 2022-06-16 19:03:58
ekstra
• 2022-06-18 17:12:40
ok
• 2022-06-08 15:52:28
dzięks
• 2022-06-06 19:26:13
Ale proste
• 2022-06-06 14:23:48