Roman Ingarden - biografia i filozofia

Roman Ingarden urodził się w 1893 roku w Krakowie. Studiował matematykę we Lwowie, a następnie filozofię w Getyndze, gdzie pod kierunkiem Edmunda Husserla uzyskał stopień doktora. Po I wojnie światowej pracował jako nauczyciel gimnazjalny w Lublinie,  Warszawie i w Toruniu. W 1919 roku poślubił malarkę Marię Adelę Pol, z którą miał trzech synów. Od 1933 roku pracował jako profesor Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. W tym też mieście spędził II wojnę światową, angażując się w organizację tajnego nauczania.

Po wojnie Ingarden pracował na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu i na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Pod jego kierunkiem doktoryzowała się między innymi poetka Halina Poświatowska.

Ingarden cieszył się opinią jednego z najważniejszych polskich filozofów, był członkiem Polskiej Akademii Umiejętności i Polskiej Akademii Nauk.

Zmarł w Krakowie w 1970 roku.

Roman Ingarden - charakterystyka poglądów

Ingarden, inspirując się poglądami Husserla, rozwinął fenomenologię w dziedzinie estetyki. Jego najważniejsze dzieła to: „O dziele literackim” wydane w języku niemieckim w 1931 roku i „O poznawaniu dzieła literackiego” (1937).

Filozofa nie interesowało jednostkowe dzieło literackie, ale istota literatury w ogóle (pojmowanej jako sztuka). Nie chodziło mu zatem o interpretację, ale o opisanie zbioru cech właściwych każdemu dziełu literackiemu.

W centrum teorii Ingardena znajduje się więc fenomenologiczne poznanie dzieła literackiego. Nadrzędną ideę filozof ulokował przede wszystkim w przekonaniu o schematycznej budowie dzieła literackiego. Polega ona na tym, że dzieło posiada tak zwane miejsca niedookreślone, które czytelnik sam wypełnia w procesie każdorazowej lektury. Dzięki temu to samo dzieło literackie czytane w różnych okresach czasu, może budzić u czytelników zupełnie odmienne wrażenia. Odbiorca wypełnia bowiem w procesie konkretyzacji owe puste miejsca swoim doświadczeniem życiowym, wiedzą itp.

Ponadto dzieło literackie ma określoną strukturę artystyczną, a więc jest dziełem sztuki. Struktura artystyczna sprowadza się do tego, że: ma ono charakter dwuwymiarowy (rozwija się w czasie i ma strukturę warstwową) i czterowarstwowy (posiada warstwę brzmień, znaczeń, wyglądów uschematyzowanych, sensów, czyli przedmiotów przedstawionych).

Ingarden był również twórcą teorii quasi-sądów – twierdzeń obecnych w dziele literackim, które nie podlegają tradycyjnym kategoriom prawdy i fałszu, ponieważ należą do rzeczywistości alternatywnej – świata przedstawionego.

Roman Ingarden biografia
Portret R. Ingardena autorstwa Witkacego (1937)

Polecamy również:

  • Egzystencjalizm - definicja, założenia, przedstawiciele

    Egzystencjalizm to jeden z najważniejszych prądów filozofii XX wieku, który zdobył wielką popularność w czasie II wojny światowej, a także w latach 50., stając się inspiracją dla wielu znanych artystów. Więcej »

  • Pragmatyzm - definicja, założenia, przedstawiciele

    Pragmatyzm to jeden z ważniejszych kierunków filozoficznych, jakie powstał na przełomie XIX i XX wieku w Stanach Zjednoczonych. Prekursorem, a jednocześnie pomysłodawcą nazwy był Charles Peirce – logik i matematyk, zwolennik ścisłości i przydatności filozofii. Więcej »

  • Katastrofizm - definicja, przedstawiciele, znaczenie

    Katastrofizm to nurt w myśli filozoficzno-społecznej dwudziestolecia międzywojennego, który powstał na początku lat 30. Katastrofizm miał trzy podstawowe oblicza: kulturowe, ekonomiczne oraz polityczne. Więcej »

  • Fenomenologia - definicja, założenia, przedstawiciele

    Fenomenologia to jeden z najważniejszych dwudziestowiecznych nurtów w filozofii niemieckiej. Jego twórcą był Edmund Husserl, który rozumiał fenomenologię jako teorię poznania i bytu. Dla tego myśliciela była ona filozofią naukową, traktującą o faktach oczywistych, które można poznać za... Więcej »

  • Martin Heidegger - biografia i filozofia

    Martin Heidegger urodził się w 1889 roku. Odbył studia w zakresie scholastyki we Freiburgu i Marburgu pod opieką naukową Henryka Rickerta. Filozof interesował się również fenomenologią Husserla i Maxa Schelera, a także poglądami Kierkegaarda. Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 4 + 1 =
Ostatnio komentowane
żoną Jaroslawa Iwaszkiewicza była pisarka i tłumaczka Anna Iwaszkiewiczowa z domu Lilp...
Iwona • 2021-07-19 18:40:47
"Oda do radości" to utwór Beethovena. Schiller napisał "Do Radości".
Germanista • 2021-07-10 02:59:47
Zgromadzenie Narodowe (Konwent) nie było "rządem rewolucyjnym", a parlamentem.
Andrzej • 2021-07-06 08:15:34
Czy naprawdę nie dało się tego bardziej spłycić? Gdzie jest drugi syn? Ten który p...
Andrzej Koraben • 2021-06-30 11:34:39
Ciekawe jak daleko czasowo sięgają Politycy. 2050 ? Czyli doprzodu do tyłu 2023. Grolsz...
Nick Radek • 2021-06-27 07:22:58