Evariste Galois – biografia i dokonania

Biografia

Evariste Galois urodził się w 1811 roku w Bourg-la-Reine w okolicach Paryża. Oboje rodzice przyszłego naukowca byli wykształceni i interesowali się wieloma dziedzinami: filozofią, religią, literaturą. Ojciec był burmistrzem Bourg-la-Reine.

Do dwunastego roku życia nauczycielką Galoisa była jego matka. Następnie zaś uczęszczał on do szkoły Louis le Grand. Były to czasy wielkich europejskich przewrotów – klęski Napoleona i objęcia tronu Francji przez króla Ludwika XVIII.

W szkole, do której uczęszczał Galois, wybuchł bunt przeciwko nowej dynastii, jednak matematyk nie brał w nim udziału, dlatego nie został relegowany. W 1826 roku musiał powtórzyć rok z powodu słabych wyników z retoryki.

Evariste Galois
Evariste Galois



W 1828 roku Galois próbował się dostać do Ecole Poytechnique. Jego pragnienie studiowania na tej uczelni wynikało nie tylko z tego, że był to wówczas najważniejszy ośrodek akademicki we Francji, ale również z powodu politycznych przekonań Galoisa. Uczelnia była bowiem siedliskiem sympatii republikańskich.

W 1829 roku Galois opublikował swoje pierwsze dzieło matematyczne. W tym samym roku matematyk przeżył osobistą tragedię, ponieważ jego ojciec popełnił samobójstwo. Powiesił się z powodu sfałszowania jego nazwiska na obraźliwych epigramatach skierowanych do jego krewnych.

Kilka tygodni po śmierci ojca Galois ponownie próbował zdać egzamin do Ecole Polytechnique, jednak nie udało mu się. W celu prowadzenia dalszej działalności naukowej musiał zatem zdać oficjalny egzamin kończący naukę w macierzystej szkole.

W lipcu 1830 roku we Francji wybuchła rewolucja. Dyrektor Ecole Normale zamknął swoich studentów w budynku, aby nie brali udziału w demonstracjach ulicznych. Galois w odpowiedzi na artykuł tego profesora napisał artykuł popierający studentów. Na skutek tego działania został relegowany ze szkoły i wcielony do armii. W tym czasie władzę w państwie objął król Ludwik Filip. Rok później Galois próbował wrócić na uczelnię.

Podczas jednego z oficjalnych przyjęć matematyk otwarcie wypowiedział się przeciw królowi. Został uwięziony, ale ułaskawiono go. Kilkanaście dni później ponownie znalazł się w więzieniu. Kiedy w Paryżu wybuchła epidemia cholery, więźniowie zostali przewiezieni do twierdzy Sieur Faurltrier, gdzie matematyk zakochał się w córce lekarza więziennego, Stephanie-Felice-du Motel. Z jej powodu uwikłał się w pojedynek z Perscheux d’Herbinville.

31 maja 1831 roku Galois zmarł w paryskim szpitalu z powodu odniesionych ran. Miał zaledwie 20 lat.

Dokonania

Galois był wybitnym francuskim matematykiem, który w swoim niedługim życiu zdążył w znaczący sposób przysłużyć się nauce. Interesował się przede wszystkim algebrą i równaniami wielomianowymi. Stworzył on podstawy tak zwanej teorii grup (zwanej teorią Galoisa). Uważa się go za prekursora współczesnej algebry.

Polecamy również:

  • Niels Henrik Abel – biografia i dokonania

    Niels Henrik Abel urodził się w 1802 roku w Findo w okolicach Stavanger, na terenie Norwegii. Jego ojciec był teologiem i filozofem oraz pastorem. Ponadto zaś angażował się w polityczną walkę na rzecz niepodległości Norwegii. Więcej »

  • Archimedes – biografia i dokonania

    Archimedes urodził się około 287 roku p.n.e. w Syrakuzach, w starożytnej Grecji, na terenie dzisiejszych Włoch. Pochodził z rodziny uczonych. Jego ojciec Fidiasz był astronomem. Archimedes uczył się między innymi w szkole Euklidesa w Aleksandrii. Jego wielkim mistrzem i autorytetem był Komon z Samos. Więcej »

  • Stefan Banach – biografia i dokonania

    Stefan Banach urodził się w Krakowie w 1892 roku. Pochodził z rodziny góralskiej – jego ojciec, Stefan Greczek, służył w armii austriackiej, a potem pracował jako urzędnik. Więcej »

  • Thomas Bayes – biografia i dokonania

    Thomas Bayes urodził się w Londynie w 1701 roku. Przyszedł na świat jako syn Joshuy Beyesa i Anny Carpenter. Jego ojciec był jednym z pierwszych w Anglii pastorów wyznania protestanckiego nie-anglikańskiego (tak zwanego nonkonformizmu). Więcej »

  • Daniel Bernoulli – biografia i dokonania

    Daniel Bernoulli urodził się w 1700 roku w Groningen na terenie dzisiejszej Holandii w  rodzinie o ugruntowanych tradycjach naukowych. Jego ojciec i wuj byli znanymi matematykami. Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 5 + 3 =
Ostatnio komentowane
Czyli,powiedzenie Polak Węgier dwa bratanki,nie jak się nie odnoszą względem pochodzen...
• 2022-06-16 19:03:58
ekstra
• 2022-06-18 17:12:40
ok
• 2022-06-08 15:52:28
dzięks
• 2022-06-06 19:26:13
Ale proste
• 2022-06-06 14:23:48