Traktat wersalski - postanowienia, skutki i znaczenie traktatu

Traktat wersalski był układem pokojowym pomiędzy Niemcami i państwami ententy, który ostatecznie zakończył I wojnę światową. Podpisano go w Paryżu 28 czerwca 1919 roku, a ratyfikowano 10 stycznia 1920 roku. W obradach konferencji pokojowej brało udział 27 państw, w tym Polska, natomiast nie dopuszczono do dyskusji  krajów pokonanych (Niemcy, Austro-Węgry, Turcja, Bułgaria) oraz Rosji (jako bezprawnie rządzonej przez bolszewików). Stronę polską reprezentowali Ignacy Paderewski i Roman Dmowski.

Traktat wersalski - postanowienia

Traktat wersalski
Posiedzenie w Wersalu

 

Na mocy postanowień traktatu wersalskiego powołano do życia pokojową, międzynarodową  organizację – Liga Narodów, z główną siedzibą w Genewie, której główną rolą miało być zapobieganie konfliktom zbrojnym.

Drugą ważną decyzją było określenie dalszych losów przegranych Niemiec. W wyniku postanowień traktatowych Niemcy poniosły znaczne straty terytorialne, zwłaszcza na rzecz Francji, Belgii, Polski, Danii i Czechosłowacji. Gdańsk został ustanowiony Wolnym Miastem, Luksemburg (wchodzący w skład Niemiec) stał się niepodległym państwem, a na terytoriach spornych, zamieszkiwanych przez wiele różnych nacji, miały odbywać się plebiscyty; między innymi na Górnym Śląsku, którego wschodnią część wraz z Katowicami i Chorzowem Polska odzyskała w 1921 roku.

Traktat wersalski
Wielka Czwórka (od lewej): David Lloyd George, V. Orlando, G. Clemenceau, Woodrow Wilson

 

Niemcy zostały również zdemilitaryzowane, co sprowadzało się do redukcji liczebności armii i zakazu posiadania czołgów, samolotów bojowych oraz okrętów podwodnych.

Państwo niemieckie obciążono także koniecznością zapłaty 132 milionów marek w złocie za straty wojenne. Niemcy musiały uznać niepodległość Austrii, Polski i Czechosłowacji, jednocześnie ustanowiono w Niemczech trzy strefy okupacyjne, które miały zapewnić przestrzeganie przez nie postanowień traktatu.

Traktat wersalski - skutki i znaczenie

Postanowienia traktatu wersalskiego miały olbrzymie znaczenie dla Polski, ponieważ oficjalnie uznawały istnienie II Rzeczpospolitej na mapie Europy i świata. Kraj po ponad 120 latach niewoli, podzielony pomiędzy trzech zaborców mógł się wreszcie odrodzić jako w pełni suwerenna demokratyczna republika parlamentarna. Wydarzenie to było przez Polaków traktowane w kategoriach politycznego cudu.

Niemcy nie przestrzegały jednak w pełni postanowień traktatu, zwłaszcza względem nakazu demilitaryzacji. W 1922 roku zawarły ze Związkiem Radzieckim układ w Rapallo, dzięki któremu kraje mogły prowadzić zakrojoną na szeroką skalę współpracę wojskową, co znacznie ułatwiło Niemcom odbudowanie potęgi swojej armii. Z powodu interwencji Stanów Zjednoczonych nastąpiła również redukcja zadłużenia państwa niemieckiego.

Uważa się, że traktat wersalski, odbierany przez społeczeństwo niemieckie jako krzywdzący, przyczynił się do radykalizacji nastrojów, a co za tym idzie – szerokiego poparcia faszystowskiej partii NSDAP i Hitlera.

Polecamy również:

  • Geneza i cechy totalitaryzmu

    Totalitaryzm rozumiany jako polityczny system zniewolenia jest zjawiskiem charakterystycznym dla XX wieku, jednak wielu badaczy tego problemu dostrzega jego przejawy już w świecie antycznym. Ludwik Habuda uważa na przykład, że elementy totalitaryzmu istniały w ustroju starożytnego Rzymu. Więcej »

  • Wielki kryzys gospodarczy 1929 - przyczyny, skutki i przebieg

    Światowy kryzys gospodarczy rozpoczął się 24 października 1929 roku, kiedy na nowojorskiej giełdzie Wall Street dramatycznie spadły ceny akcji. Był to tak zwany czarny czwartek. Wielki kryzys ekonomiczny trwał do 1933 roku i miał tragiczne skutki. Więcej »

  • Odzyskanie niepodległości przez Polskę

    Polska oficjalnie niepodległość w 1795 roku, kiedy trzy mocarstwa: Rosja, Prusy i Austria dokonały III rozbioru kraju. Od tego czasu Polacy podejmowali kolejne, nieudane i tragiczne w skutkach, próby odzyskania autonomii, z których najważniejsze to powstanie listopadowe (1830) i powstanie styczniowe... Więcej »

Komentarze (6)
Wynik działania 4 + 4 =
mrówka
2019-06-05 16:04:43
traktat podpisano w roku 1919
Mrwołek
2017-03-04 10:08:29
Pomogło mi w sprawdzianie w klasie 6
Igor
2017-01-04 16:10:01
Kocham jak ludzie myślą, że wszystko w internecie dzieje się w tym momencie. xD
Ania
2016-10-16 17:30:26
Coo ? Podpisany był w 1919 , nie było błędu .
ADMIN
2016-02-19 13:52:45
@Paulina, dziękujemy za zwrócenie uwagi; błąd poprawiony.
Paulina
2016-02-18 17:28:23
Podpisano go w 1920 roku, a nie w 1919?
Ostatnio komentowane
1Tm 3:15 "Gdybym jednak się opóźniał, będziesz już wiedział, jak należy zachowywa...
• 2022-10-03 20:33:03
.
• 2022-10-03 19:04:42
Super
• 2022-10-03 17:32:47
Przydały mi się te choroby
• 2022-10-02 10:10:41
Super przydało mi się to do zadania z Religii
• 2022-09-29 12:48:27