Wielki kryzys gospodarczy 1929 - przyczyny, skutki i przebieg

Światowy kryzys gospodarczy rozpoczął się 24 października 1929 roku, kiedy na nowojorskiej giełdzie Wall Street dramatycznie spadły ceny akcji. Był to tak zwany czarny czwartek. Wielki kryzys ekonomiczny trwał do 1933 roku i miał tragiczne skutki: masowe bankructwo, bezrobocie, spadek produkcji i obniżenie stopy życiowej obywateli Europy i Stanów Zjednoczonych, a także innych rejonów świata. Co więcej, w konsekwencji kryzysu znacząco pogorszyły się nastroje społeczne, co stało się jedną z przyczyn popularności faszyzmu i komunizmu.

Światowy kryzys gospodarczy - przyczyny

Do 1929 roku Stany Zjednoczone były najbardziej dynamicznie rozwijającą się gospodarką na świecie. Jako światowe mocarstwo USA udzieliły znaczących kredytów państwom europejskim, potem jednak nie mogły odzyskać swoich pieniędzy. Produkty amerykańskie, zwłaszcza ze sfery rolnictwa, zaczęły tracić klientów, co doprowadziło do spowolnienia gospodarczego. Ponadto, zmieniający się styl życia szybko bogacących się Amerykanów zupełnie zrewolucjonizował dotychczasowe warunki funkcjonowania na wolnym rynku. Spadł popyt na pszenicę, paszę dla koni czy bawełnę. Znacznie rozwinął się system kredytowy, który zapewniał obywatelom możliwość szybkiego zdobywania dóbr, ale nie miał wystarczającego zabezpieczenia. Sytuacja ta doprowadziła do gwałtownego wyprzedawania taniejących akcji, a w końcu – do czarnego czwartku.

Światowy kryzys gospodarczy - przebieg

Kryzys dotknął zatem najpierw Stany Zjednoczone, powodując falę bankructw i rekordowe bezrobocie. Doszło do recesji gospodarczej i załamania koniunktury. Kryzys szybko rozprzestrzenił się na Europę, nie dotarł jedynie do Związku Radzieckiego. W pierwszej kolejności dotknął Niemcy i Austrię, które miały największe długi wobec USA (ale także Francji) i nagle musiały je spłacać. Również Polska znalazła się w tragicznej sytuacji.

Jedyną metodą walki z kryzysem był w USA keynesizm, czyli ingerencja państwa w wolny rynek i hamowanie importu towarów. Wprowadzono również bardziej rozbudowany system pomocy socjalnej, np.: zasiłki dla bezrobotnych, które ratowały rynek przed totalną recesją, system ubezpieczeń społecznych i roboty publiczne.

Reakcją na kryzys w Niemczech był z kolei etatyzm, a więc wprowadzenie gospodarki planowej, opartej przede wszystkim na rozbudowaniu przemysłu zbrojeniowego.

W Polsce Eugeniusz Kwiatkowski opracował plan czteroletni, który opierał się na rozbudowie Centralnego Okręgu Przemysłowego w dorzeczu Wisły i Sanu.

Czarny czwartek
Zamknięcie Wall Street 24 X 1929

Polecamy również:

  • Traktat wersalski - postanowienia, skutki i znaczenie traktatu

    Traktat wersalski był układem pokojowym pomiędzy Niemcami i państwami ententy, który ostatecznie zakończył I wojnę światową. Podpisano go w Paryżu 28 czerwca 1919 roku, a ratyfikowano 10 stycznia 1920. Więcej »

  • Geneza i cechy totalitaryzmu

    Totalitaryzm rozumiany jako polityczny system zniewolenia jest zjawiskiem charakterystycznym dla XX wieku, jednak wielu badaczy tego problemu dostrzega jego przejawy już w świecie antycznym. Ludwik Habuda uważa na przykład, że elementy totalitaryzmu istniały w ustroju starożytnego Rzymu. Więcej »

  • Odzyskanie niepodległości przez Polskę

    Polska oficjalnie niepodległość w 1795 roku, kiedy trzy mocarstwa: Rosja, Prusy i Austria dokonały III rozbioru kraju. Od tego czasu Polacy podejmowali kolejne, nieudane i tragiczne w skutkach, próby odzyskania autonomii, z których najważniejsze to powstanie listopadowe (1830) i powstanie styczniowe... Więcej »

Komentarze (18)
Wynik działania 2 + 2 =
CCCP
2021-05-07 13:59:37
Nas nie ruszył... Dlatego komunizm jest lepszy.
mesi
2020-03-30 12:04:12
skutki
A.R. :)
2020-03-30 11:59:07
Gdzie skutki Xdd?
Keynes
2019-06-28 08:52:16
do Misesa: przykro mi, ale to klasycy są odpowiedzialni za wielki kryzys w USA. A ty zaprzestań pisania o Keynesizmie, który uratował Stany jak o socjalizmie. Keynesizm jest w stu procentach wolno rynkowy i do tego uwzględnia warunki praktyczne, a nie bzdury klasyków, które sprawdzają się tylko w modelach teoretycznych.
Mises
2019-06-25 14:19:47
Boże co za bzdury. Keynesizm stworzył ten kryzys i go pogłębił. To nie wina wolnego rynku, a ingerencji rządu USA w gospodarkę. Wszystkie poprzednie kryzysy (1921,1923) rozwiązywano bez ingerencji rządowej, i po dwóch latach nie było po nich śladu, a Wielki kryzys, nazywany tak dlatego, że rząd USA rozdmuchał go przez roboty publiczne, FED, programy socjalne, kontrole cen itd. został przez wolny rynek powstrzymany dopiero w latach 40!! Ponad dziesięć lat! Nie wierzcie że ingerencja państwa w gospodarkę kończy się czymkolwiek dobrym.
skilowiec
2019-04-02 09:50:37
pozabijajcie sie
bonskoWAREdziała
2018-05-09 17:11:14
takie dobre 7.5/10 dostałem 4.
kurdaja4
2017-11-03 11:24:51
ja dostałam 5-
lojoloooo
2017-11-03 11:23:56
dzięki, dostałam 5 :)
kahchd
2017-11-03 11:23:19
2/10
malinka
2017-09-07 18:42:50
fajne krótkie i na temat. Lubie to! :)
nikt
2017-03-20 19:32:12
żeby nie wspomnieć o New Deal to nie wiem jak bardzo trzeba być zmarnowanym :/
parodia
2017-03-03 22:12:46
totalne bzdury, identyczne jak w szkolnych podrecznikach
Elegant
2016-10-24 15:56:53
Korzystne dla świata :)
MrPiko
2016-08-19 15:56:36
Super bardzo dziękuję
Historyk
2016-01-19 13:31:47
Poprawne i dobrze wytłumaczone :)
Bartek
2015-11-02 14:10:57
Krótko sformułowane i oto chodzi :)
Gito
2015-04-09 17:05:48
Git
Ostatnio komentowane
nj.
ewas • 2021-05-11 17:12:12
cdrtyu
lokl • 2021-05-11 12:47:35
Na ile wolna wola jest rzeczywiście wolna skoro podlega prawom?
Imię • 2021-05-11 12:32:46
moja ulubiona strona z interpretacjami :)
Keiteki LO • 2021-05-11 07:23:48
łatwe działanie
easy • 2021-05-10 17:17:48