Realizm magiczny - cechy i przedstawiciele

Geneza

Realizm magiczny to prąd artystyczny w prozie XX wieku zapoczątkowany na terytorium Niemiec, w latach 20. Najpełniejszy rozkwit tego kierunku nastąpił jednak w krajach Ameryki Łacińskiej, gdzie został przejęty przez najważniejszych pisarzy tego kontynentu. Za dzieło prekursorskie na tym gruncie uważa się „Legendy gwatemalskie” (1930) Miguela Angela Asturiasa, łączące dwie podstawowe tradycje tego obszaru: mity Majów i symbole chrześcijańskie.

Cechy

Realizm magiczny polega na osobliwej syntezie poetyki realistycznej z elementami fantastyki, które nieoczekiwanie wkraczają w obręb świata przedstawionego. Co ważne, owe elementy ponadnaturalne nie są traktowane jako sprzeczne z logiką, ale wydają się zjawiskiem naturalnym w obrębie rzeczywistości przedstawionej.

Realizm magiczny może obejmować niesamowite metamorfozy postaci i miejsc, dziwne zbiegi okoliczności, palimpsestową konstrukcję czasoprzestrzeni. Często pojawia się odwołanie do mitów, legend lub literatury. Wykorzystuje się tu modernistyczne wątki okultyzmu, mediumizmu, a nawet satanizmu. Magiczność pełni funkcję pogłębiającą optykę realizmu. Pozwala ona wydobyć ukryte kompleksy, sny i wizje, jako projekcje wewnętrznych przeżyć bohaterów. Często komponent ten pełni również rolę metaforyczną.

Przedstawiciele i dzieła

Inne przykłady prozy realizmu magicznego to „Powszechna historia nikczemności” (1935) Jorge Luisa Borgesa, „Królestwo z tego świata” (1949) A. Carpentiera, „Gra w klasy” Julio Cortazara, Jedną z najsłynniejszych realizacji tego kierunku stanowi natomiast powieść Gabriela Garcii Marqueza „Sto lat samotności”, w której pisarz odwołując się do miejscowych mitów i legend, na przykładzie losów rodziny Buendia przedstawił paraboliczną historię kraju.

W literaturze polskiej wpływ realizmu magicznego można zauważyć w kreacyjnej prozie Brunona Schulza, w „Sklepach cynamonowych”, przedstawiających baśniowy świat dzieciństwa na pograniczu jawy i snu. W najnowszej prozie tendencję tę reprezentuje pisarstwo Jerzego Sosnowskiego, np. „Linia nocna”, „Wielościan”, „Prąd zatokowy” czy Mariusza Sieniewicza np. „Czwarte niebo”.

Polecamy również:

  • Awangarda - cechy i przedstawiciele

    Mianem awangardy literackiej określa się wszystkie kierunki, które zrywają z realizmem i mimetyzmem i są nastawione na kreację zupełnie nowych jakości estetycznych. Jest to zjawisko nowoczesne, które pojawiło się na początku XX wieku, a w jego obręb zalicza się prądy takie, jak futuryzm, dadaizm,... Więcej »

  • Ekspresjonizm w literaturze

    Poetyka ekspresjonistyczna określana jest „krzykiem duszy”, wyrazem emocji i wewnętrznych stanów artysty. Poeta miał prawo do pełnej swobody twórczej, forma dzieła literackiego nie miała znaczenia, liczyła się jego siła wyrazu, zmierzanie do absolutu. Więcej »

  • Futuryzm - cechy i przedstawiciele

    Futuryzm to awangardowy kierunek w sztuce, który narodził się na początku XX wieku we Włoszech i w Rosji. Programotwórcą futuryzmu włoskiego był Filippo Marinetti. W 1909 roku ogłosił „Manifest futuryzmu”, który zawierał postulat radykalnego odcięcia się od tradycji i zbudowania... Więcej »

  • Formizm - cechy i przedstawiciele

    Formizm to awangardowy kierunek w polskiej sztuce Dwudziestolecia, rozwijający się w latach 1917 – 1922. Prąd ten powstał na gruncie sztuk plastycznych i głównie do nich się odnosił, ale wywarł pewien wpływ również na dziedzinę poezji i teatru. Zjawisko formizmu zostało zapoczątkowane przez... Więcej »

  • Dadaizm w literaturze - cechy i przedstawiciele

    Dadaizm w literaturze miał bowiem polegać na eksponowaniu struktur celowo asemantycznych, a także spontaniczności, wyobraźni i fantazji. Dadaiści kontestowali tradycyjny porządek kultury i sztuki, odcinali się od realizmu, ale także od obowiązujących konwenansów społecznych, obyczajowych i moralnych. Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 4 + 4 =
Ostatnio komentowane
Ola jest fajną dziewczyną i lubi się bawić z dziećmi i jest w ogóle fajną kobietą....
• 2022-08-09 19:00:20
Rosja nadal jest państwem totalitarnym, a Polska sie nim staje.
• 2022-08-02 19:37:03
Ef. 6:12 [ 11 - 20]. 1Tes.2:13 ; 4: 8..... w tedy i dziś. Łuk.10: 16 .....
• 2022-08-01 16:36:20
To bardzo ciekawa historia godna uwagi każdego.
• 2022-07-12 15:12:25
@cotymowisz - dziękujemy za zwrócenie uwagi, wpis został poprawiony. Pozdrawiamy eszkol...
• 2022-07-07 11:03:54