Bizancjum w średniowieczu (V-IX w.) - historia, położenie, rola

W roku 395 Cesarz Teodozjusz Wielki dokonał podziału Cesarstwa Rzymskiego między dwóch swoich synów – Zachodnią część otrzymał Honoriusz, a Wschodnia przypadła Arkadiuszowi. Datę te uznaje się za początek Cesarstwa Bizantyjskiego, lub też rok 330 – przeniesienie stolicy do Konstantynopola.

Termin cesarstwo bizantyjskie, odnoszące się do części wschodniej, nawiązuje do pierwotnej nazwy stolicy – Byzantion. Mieszkańcy części wschodniej określali swoje państwo jako cesarstwo rzymskie – część wschodnia w średniowieczu, miała kontynuować jego tradycje.

Podział dziejów Cesarstwa Bizantyjskiego:

Okres wczesny – Za jego koniec uznaję się najczęściej rok 565 – śmierć Cesarza Justyniana Wielkiego.

Okres środkowy – Koniec tego okresu miało wyznaczać zdobycie przez krzyżowców Konstantynopola w roku 1204.

Okres późny – Data końca tego okresu jest również datą końca całej epoki Średniowiecza – zdobycie przez Turków Konstantynopola w roku 1453.

W części wschodniej cesarstwa ustrojem państwa była monarchia absolutna, a dominującą religią, aż do wielkiej schizmy, pozostawało chrześcijaństwo. W kwestiach językowych w VII w. językiem urzędowym została greka. Wpłynęło to zasadniczo na zróżnicowanie kulturowe oraz zmiany w strukturach społecznych i politycznych dwóch części cesarstwa.

Cesarstwo Wschodnie w początkach swojego funkcjonowania, obejmowało praktycznie cały Półwysep Bałkański, Syrie, Azję Mniejszą oraz Egipt. Sytuacja uległa zmianie wraz z pojawieniem się arabów, których najazdy doprowadziły do utraty części terytoriów w obrębie zachodniej części basenu Morza Śródziemnego. Podobna sytuacja nastąpiła na półwyspie bałkańskim, który został zasiedlony przez Słowian.

System polityczny Bizancjum polegał przede wszystkim na skupieniu całej władzy w osobie cesarza. Od VII w., kiedy to wyraźnie zaznaczyły się wpływy greckie, władcę określano tytułem – bazyleus, bądź też nazywano go autokratorem (samowładcą). Wobec niepodzielnej, despotycznej władzy cesarza nie istniała żadna przeciwwaga, wliczając w to również władzę kościelną. Z tego względu dzieje cesarstwa obfitowały w liczne spiski i przewroty pałacowe, ponieważ nie próbowano wytworzyć organów równoważących wpływy cesarza, a skupiona się jedynie na zajęciu jego tronu. Cesarstwo wschodnie w odróżnieniu od części zachodniej, stanowiło więc organizm polityczny opierający się na: autokratycznym charakterze monarchy, zależności kościoła od władcy oraz biurokratycznym sposobie zarządzania państwem.

Po upadku cesarstwa zachodniorzymskiego wiele rodzin senatorskich, obawiając się pozostania na ziemiach opanowanych przez barbarzyńców, emigruje na stronę Konstantynopolu. Stamtąd najczęściej byli przenoszeni na obszary znajdujące się w Azji Mniejszej, gdzie nadawano im nowe posiadłości. Z tego względu z biegiem czasu prowincje azjatyckie stały się skupiskiem grupy społecznej, którą można określić jako bogate mieszczaństwo.

Polecamy również:

  • Justynian Wielki - biografia, lata panowania, dokonania

    Justynian I Wielki, Flavius Petrus Sabbatius urodzony w Ilirii w roku 483, był siostrzeńcem cesarza Justyna I (450 – 527 r.). Zmarł w Konstantynopolu w roku 565, święty Kościoła prawosławnego. Starannie wykształcony, rozpoczynał karierę jako oficer konnej straży przybocznej (utworzonej w miejsce zlikwidowanej... Więcej »

  • Próba odbudowy Cesarstwa Rzymskiego przez Justyniana Wielkiego

    Po śmierci cesarza Justyna w roku 527, władze w Konstantynopolu przejmuje współrządzący z nim siostrzeniec Justynian. Za główny cel swoich rządów nowy jednowładca postawił sobie przywrócenie dawnej świetności Cesarstwa Rzymskiego. Pierwszym krokiem w tym kierunku miało być... Więcej »

  • Powstanie Nika w Konstantynopolu - przyczyny, przebieg, skutki

    Powstanie Nika miało miejsce we wczesnośredniowiecznym Konstantynopolu. Zamieniło się w katastrofalne zamieszki w cesarstwie wschodniorzymskim, które swoim zasięgiem zagroziły władzy oraz życiu samego cesarza Justyniana. Więcej »

  • Wojny prowadzone przez Bizancjum - najważniejsi wrogowie, bitwy, kalendarium

    Starożytne imperium rzymskie na Wschodzie przetrwało najazdy barbarzyńców i przekształciło się w Cesarstwo Bizantyjskie. Istniało ono przez okres całego średniowiecza, z przerwą spowodowano w XIII w. przez atak krzyżowców. Praktycznie przez cały okres swojego istnienia Cesarstwo na Wschodzie... Więcej »

  • Cesarstwo Bizantyjskie - religia

    We wczesnym średniowieczu kościół stanowił jedność, a jego największe ośrodki były położone w Bizancjum, gdzie chrześcijaństwo było religią państwową. Organizacja kościelna stanowiła nieodłączną część struktur cesarstwa wschodniorzymskiego, a zwierzchnikiem kościoła był panujący cesarz. W jego kompetencjach... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 4 + 4 =
Ostatnio komentowane
GLUT RP
• 2022-05-28 15:01:34
Nie wiem co to za powiesc zostala tu streszczona ale na pewno nie jest to Nastepny do raju...
• 2022-05-27 10:28:53
polecam w podreczniku tego nie było a pd.
• 2022-05-26 16:02:28
Punkt 3. Nie jest to prawda. Modlitwa w INTENCJACH Ojca Świętego. To znaczy, że modlimy...
• 2022-05-24 15:08:48
Git
• 2022-05-23 19:46:38