Zenon Przesmycki (Miriam) - biografia i twórczość

Zenon Przesmycki, znany też pod pseudonimami Miriam i Jan Żagiel, urodził się w 1861 roku w Radzyniu Podlaskim, w rodzinie szlacheckiej. Studiował na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie ukończył Wydział Prawa. W latach 1887-1888 był redaktorem tygodnika „Życie”.

Na kilka lat wyjechał do Paryża i Wiednia. Tam też, w 1893 roku, został opublikowany tom jego poezji zatytułowany „Z czary młodości”. W tym czasie Miriam utrzymywał ożywione stosunki z wieloma pisarzami polskimi (E. Porębowicz, A. Lange) i zagranicznymi (m.in. przywódcą Młodej Belgii – M. Maeterlinckiem). Po powrocie do kraju redagował „Życie”, tym razem krakowskie. Później – w latach 1901-1907 (z przerwami w 1903 i 1906) – pismo literackie „Chimera”. Po jego zamknięciu oddał się głównie pracy tłumacza i edytora.

Ważnym jego wkładem w polską literaturę było zgromadzenie i opublikowanie wielu dzieł niezbyt dotąd popularnego Norwida.

W 1905 Przesmycki roku ożenił się z Anielą Hoene. W okresie dwudziestolecia międzywojennego przez krótki czas (1919-1920) pełnił funkcję ministra kultury i sztuki. Ponadto był prezesem Polskiego Towarzystwa Ochrony Prawa Autorskiego oraz członkiem Polskiej Akademii Literatury.

Zmarł w 1944 roku podczas powstania warszawskiego.

Twórczość Zenona Przesmyckiego

Przesmycki pozostawił po sobie niewiele utworów poetyckich. Są to liryki utrzymane w tonie parnasistowskim. Nie zdobył jednak większego uznania jako poeta. Zdecydowanie większą sławę przyniosła mu praca przekładowa i naukowo-edytorska. Przesmycki przełożył na język polski utwory łącznie 113 poetów. Tłumaczył czeskich modernistów: Vrchlickiego i Zeyera (wiersze i dramaty), francuskich symbolistów: Mallarmégo, Rimbauda, Verlaine'a, również dramatopisarzy belgijskich, m.in. Maeterlincka.

Przesmycki określany jest mianem „odkrywcy Norwida” – to on jako pierwszy docenił geniusz tego poety, gromadził jego prace i publikował je na łamach „Chimery”. Opracował także „Pisma zebrane” Norwida.

Ważne miejsce w jego twórczości zajmuje działalność publicystyczna. W „Życiu” publikował liczne przekłady, studia naukowe i recenzje. W tygodniku „Świat” ukazał się m.in. szkic pt.: „Maurycy Maeterlinck i jego stanowisko we współczesnej poezji belgijskiej”, będący jednym z pierwszych na gruncie polskim manifestów symbolistycznych.

W publikacjach zamieszczanych w „Chimerze” Miriam deklarował poparcie dla hasła „sztuka dla sztuki”. Był zwolennikiem odejścia od funkcji utylitarnych literatury na rzecz czystego estetyzmu. Przyznawał artyście miejsce szczególne, gwarantując mu prawo do łamania powszechnie przyjętych norm.

Do programowych artykułów Przesmyckiego utrzymanych w tym duchu można zaliczyć: „Walkę ze sztuką” i „Los geniuszów”. Autor podkreślał w nich opozycję między wybitną jednostką a mieszczańska niechęcią do wszystkiego, co awangardowe. Był zwolennikiem kultury elitarnej, przeznaczonej dla wąskiego grona ludzi wrażliwych, wykształconych, obytych.

Zenon Przesmycki biografia
Zenon Przesmycki

Polecamy również:

  • Modernizm - definicja, cechy, nazwa epoki

    Terminem modernizm określa się ogół tendencji nowatorskich w literaturze i sztuce końca XIX wieku. Na gruncie polskim bywa używany zamiennie z określeniem Młoda Polska, lub w węższym zakresie jako kierunki w sztuce pierwszego okresu epoki czyli dziesięciolecia 1890-1900. Więcej »

  • Światopogląd i filozofia Młodej Polski (modernizmu)

    U podłoża światopoglądu modernistycznego leżą dwie teorie: schopenhaueryzm i nietzscheanizm. Z jednej strony wyrastają one z ówczesnej sytuacji gospodarczej i nastrojów społecznych, z drugiej wpływają na kształtowanie się oblicza epoki. Więcej »

  • Sztuka przełomu XIX i XX w.

    Na przełomie wieków nastąpił intensywny rozwój sztuk plastycznych, architektury, muzyki, literatury, a także raczkującego dopiero filmu. We wszystkich dziedzinach panowały podobne tendencje oddające światopogląd i nastroje epoki, jednocześnie każda wypracowała swoje oryginalne środki wyrazu,... Więcej »

  • Literatura Młodej Polski (modernizmu) - nurty i tendencje

    Przełom antypozytywistyczny w literaturze był prawdziwą rewolucją. Z Europy napływały do Polski nowatorskie tendencje, które były adaptowane w sposób twórczy. Cały szereg XIX-wiecznych -izmów znalazł naśladowców wśród polskich artystów, dając początek nowoczesnej... Więcej »

  • Światopogląd, kultura, filozofia Młodej Polski

    Pokolenie Młodej Polski to ludzie wychowani w pod zaborami, poddawani represjom i procesom wynaradawiania. Żyjący w kolejnych lata kryzysu, ze świadomością klęski ideałów romantycznych (idee walki niepodległościowej) i pozytywistycznych (praca u podstaw i praca organiczna), w poczuciu bezradności i... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 2 + 1 =
Ostatnio komentowane
żoną Jaroslawa Iwaszkiewicza była pisarka i tłumaczka Anna Iwaszkiewiczowa z domu Lilp...
Iwona • 2021-07-19 18:40:47
"Oda do radości" to utwór Beethovena. Schiller napisał "Do Radości".
Germanista • 2021-07-10 02:59:47
Zgromadzenie Narodowe (Konwent) nie było "rządem rewolucyjnym", a parlamentem.
Andrzej • 2021-07-06 08:15:34
Czy naprawdę nie dało się tego bardziej spłycić? Gdzie jest drugi syn? Ten który p...
Andrzej Koraben • 2021-06-30 11:34:39
Ciekawe jak daleko czasowo sięgają Politycy. 2050 ? Czyli doprzodu do tyłu 2023. Grolsz...
Nick Radek • 2021-06-27 07:22:58