Zakony i klasztory w średniowieczu - rola, znaczenie, historia

Przemiany jakie zaszły w ruchu zakonnym, świadczyły o ścisłym związku między poszczególnymi dziedzinami życia w średniowieczu, a religijnością społeczeństw europejskich. Poza benedyktynami powstawały nowe zgromadzenia zakonników.

Klasztory i zakony w Średniowieczu – Cystersi

W Burgundii pod koniec XI w., powrócono do ścisłego przestrzegania tzw. reguły Świętego Benedykta. Jako efekt tej zmiany w klasztorze położonym w Citeaux, narodził się zakon cystersów. Na skutek działalności Świętego Bernarda nowy zakon rozwinął się w pierwszej połowie XII w.. Cysterskie klasztory zaczęły pojawiać się w licznych państwach europejskich.

Charakterystyczna dla tego ruchu była zależność między głównymi ośrodkami, a zakładanymi nowymi filiami. Ponadto ruch Cystersów przyczynił się z biegiem czasu do rozwoju rolnictwa. Otrzymywali oni bowiem nadania ziemskie – zagospodarowywali pustkowia. Dlatego też ich klasztory szybko stały się ośrodkami życia nie tylko religijnego, ale również gospodarczego.

Klasztory i zakony w Średniowieczu – Zakony rycerskie

Zakony rycerskie powstały w Ziemi Świętej w XII w.. Brały one aktywny udział w życiu politycznym oraz prowadziły liczne walki z muzułmanami. Ta ostatnia – oprócz reguł typowo religijnych, była podstawową zasadą każdego tego rodzaju zakonu, następnie doszły również walki z poganami. Ponadto zakonnicy zajmowali się prowadzeniem szpitali oraz otaczali opieką pielgrzymów.

Organizacja każdego z zakonów rycerskich była ściśle scentralizowana – na czele stał wielki mistrz oraz grupa bezpośrednio podległych jemu urzędników. Wszyscy wyżej wymienieni odpowiadali przed samym papieżem.

Klasztory i zakony w Średniowieczu – Zakony żebracze

W pierwszej połowie XIII utworzyły się dwa zakony utrzymujące się przede wszystkim z jałmużny – dominikanie i franciszkanie. Klasztory te najczęściej powstawały w miastach, gdzie dużo łatwiej mogły uzyskać potrzebne do funkcjonowania wsparcie.

Święty Dominik Guzmana utworzył zakon dominikanów. Powstał on przede wszystkim z potrzeby walki z heretykami. Początkowo działalnością zakonników było kaznodziejstwo. Następnie jednak przejęli sąd inkwizycyjny i posługując się bardzo surowymi karami, zajmowali się zwalczaniem heretyków.

Drugi z zakonów powstał z inicjatywy Świętego Franciszka z Asyżu. Ten początkowo majętny człowiek, wyrzekł się swojego bogactwa, by następnie poświęcić się pracy duszpasterskiej wśród biednych. Franciszek wraz ze swoimi towarzyszami, działał praktycznie w każdym miejscu, w którym gromadzili się ludzie. Starał się dawać przy tym dobry przykład własnym ubóstwem.

Zakony dominikanów i franciszkanów objęły swoim zasięgiem praktycznie całą Europę łacińską. Wyżsi dostojnicy kościelni uważali wyrzekanie się dóbr powszednich przez jednostki za czyn pozytywny. Inaczej sytuacja wyglądała gdy organizowano masowe ruchy, wzywające dodatkowo kościół do wyrzeczenia się zgromadzonych majątków. Dlatego też część Kościołów traktowało ruchy ubogich z dużą ostrożnością, a część z nich nawet została uznana za heretyckie.

Polecamy również:

  • Rola Kościoła i papiestwa w średniowieczu

    Poza funkcjami religijnymi oraz kulturalnymi kościół w średniowieczu pełnił również funkcje polityczne. Od okresu wczesnego średniowiecza stanowił także ośrodek władzy. Na skutek najazdów barbarzyńskich w zachodniej części cesarstwa zniknęła władza cesarska oraz reszta instytucji politycznej.... Więcej »

  • Spory pomiędzy Wschodem i Zachodem, Konstantynopolem i Rzymem - historia

    Już od okresu wczesnego średniowiecza, różnice dzielące kościół we wschodniej i zachodniej części cesarstwa powiększały się. Jednak przy całej zaistniałej sytuacji jedność chrześcijańska została utrzymana. Więcej »

  • Schizma Focjusza - historia

    W okresie wczesnego średniowiecza różnice pomiędzy Kościołem Łacińskim na zachodzie, a Patriarchatem Konstantynopolu na wschodzie powiększały się. Pierwsze konflikty dzielące kościół dotyczyły kultu obrazów. W zachodniej części cesarstwa kult ten trwał nieprzerwanie. Inaczej wyglądała sytuacja... Więcej »

  • Utworzenie Państwa Kościelnego przez Pepina Krótkiego

    Dynastia Merowingów rządziła państwem Franków do połowy VIII w.. Stopniowo jednak ich przedstawiciele tracili wpływy na rzecz najwyższych, po królu, dostojników dworskich – majordomów. Jedną z takich osób stał się Karol Młot, który po zwycięskiej dla... Więcej »

  • Św. Augustyn - biografia i filozofia

    Aureliusz Augustyn z Hippony, czyli święty Augustyn (354-430) uznawany jest dzisiaj za jednego z najbardziej wpływowych myślicieli w historii Kościoła katolickiego. Więcej »

Komentarze (16)
Wynik działania 1 + 4 =
Nie
2021-05-26 18:29:57
Pomaga ale jie do końca. :(
Weronika
2020-04-14 18:03:35
Masakra
kordi-kordelia
2019-03-22 14:27:43
tragedia
wojtek11
2019-03-12 18:10:37
aha
Słabo
2017-03-06 21:34:13
Co to jest zakon bo z tego tekstu się nie dowiem
Lila
2017-01-23 18:52:48
ja chcę o wszystkich!!! :(
Jaa
2016-10-31 08:06:47
zgadzam się
Matylda
2016-10-27 13:05:08
Dziwne to...
Kupa.pl
2016-10-27 13:02:52
Tu tylko jest cystersach. Ja chcę więcej!!!!!!!
Sonia
2016-10-27 13:00:41
za mało dajcie więcej...
Matylda
2016-10-27 12:31:54
Co to jest ^_^
Madzia8542
2016-10-22 09:50:33
Pomaga
nik
2016-10-04 18:47:38
Jest spoko ale tak jak w poprzednim komentarzu mogli podać więcej polskich
kupa.pl
2016-10-04 18:45:32
Dziwne to...
niki oki
2016-10-04 16:59:16
Ok ale no mogli podać polskie....
kupa.pl
2016-10-04 16:47:24
Ale super
Ostatnio komentowane
By
• 2022-09-28 17:03:33
git
• 2022-09-27 14:46:23
Ok
• 2022-09-27 12:59:27
Bardzo łatwe
• 2022-09-27 10:53:50
Fajowe
• 2022-09-26 18:31:03