Juliusz Słowacki - twórczość

Juliusz Słowacki to jeden z najważniejszych twórców polskiej literatury romantycznej. Uważany za drugiego wieszcza, młodszy od Mickiewicza i rywalizujący z mistrzem, był autorem wspaniałych dramatów, powieści i wierszy, które oddziałały na kolejne pokolenia artystów. Poezja Słowackiego wyróżnia się na tle innych twórców ogromnym nasyceniem lirycznym.

Jak sam przewidział w swoim poetyckim testamencie, jego imię długo było „pustym dźwiękiem” trwającym przez pokolenia, znalazło godnego naśladownika dopiero w osobie Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, u którego można odnaleźć widoczne inspiracje poetyką autora „Balladyny”.

Od sentymentalizmu do bajronizmu

Młodzieńcze utwory Słowackiego, choć powstające w okresie romantyzmu, miały jeszcze charakter sentymentalny. Poeta wprawdzie inspirował się w swoich sonetach poezją angielską, ale efekty były raczej utrzymane w poetyce melancholii. Szybko jednak Słowacki rozkochał się w dziełach George’a Byrona i stworzył aż siedem powieści poetyckich w tej stylistyce, np. „Szanfary”, „Mnich”, „Arab”, „Żmija”. Pojawiają się w nich takie tendencje jak gotycyzm (mroczna atmosfera, gotyckie rekwizyty) i orientalizm (fascynacja motywami wschodnimi).

W tym okresie zainteresował się Słowacki również problematyką historyczną, o czym świadczą jego dramaty, takie jak „Jan Bielecki” i „Maria Stuart”. Najważniejszą natomiast powieścią poetycką Słowackiego był „Lambro”, napisany nieco później, w 1832 roku. W powieści tej zamiast kreacji romantycznego samotnika pojawia się postać będąca wcieleniem losu narodowego.

Powstanie listopadowe

Słowacki w okresie powstania listopadowego stał się piewcą jego wielkości i chwały. Wyraził to w utworach lirycznych, takich jak „Hymn”, „Kulik” i „Oda do wolności” (inspirowana „Odą do młodości” Mickiewicza). W tomie „Poezji”, które ukazały się na emigracji po powstaniu listopadowym oprócz „Lambra” i liryki powstańczej znalazł się poemat „Godzina myśli”, w którym Słowacki nawiązywał do swojego dzieciństwa i młodzieńczej miłości do Ludwiki Śniadeckiej.

Najważniejszym jednak utworem, w którym Słowacki rozliczył się z powstaniem listopadowym był „Kordian” (1833). Poeta bardzo ostro zaatakował w nim przywódców polskiego Listopada. Stworzył też konkurencyjną w stosunku do mesjanizmu Mickiewicza wizję Polski. Nazwał ją winkelriedyzmem. Dramat stanowi nie tylko rozprawę z polską historią i odwiecznym kompleksem polskiej niemocy, ale również z literaturą Mickiewicza.

Dramaty szekspirowskie

W czasie pobytu w Szwajcarii Słowacki napisał też inne ważne dramaty, takie jak „Balladyna” (1834) i „Horsztyński” (1835). Pierwszy z wymienionych utworów miał stanowić pierwszą część cyklu traktującego o baśniowych początkach słowiańszczyzny. Kontynuacją „Balladyny” była „Lilla Weneda” z 1840 roku. We wszystkich wymienionych dramatach do głosu doszły inspiracje szekspirowskie. Problem władzy, ciemnej strony ludzkiej osobowości i zła zostały tu podane w oprawie przypominającej największe dzieła autora „Hamleta”. Jak zaznacza Alina Witkowska:

Szekspiryzm w mniemaniu Słowackiego stanowił sposób docierania do prawdy historycznej i gwarantował tyleż prawdziwość co barwność malowidła historycznego, rozpiętego między groteską i patosem, cnotą i zbrodnią.

Podróż na Wschód

Interesującym osiągnięcia w zakresie liryki i poematu dygresyjnego przyniosła podróż Słowackiego na Wschód. Przez Rzym, a następnie Grecję poeta podróżował w kierunku Ziemi Świętej, a etapy swojej wędrówki uwieczniał w poetyckich refleksjach. W czasie podróży do Aleksandrii powstał wspaniały „Hymn (Smutno mi Boże)”, w którym pojawiła się kreacja podmiotu-tułacza

Polecamy również:

Komentarze (1)
Wynik działania 4 + 4 =
Mary
2023-05-16 18:35:16
Poeta bardzo ostro zaatakował w nim przywódców polskiego Listopada tu chyba jest błąd powinno być polskiego powstania listopadowego chyba
  • Najnowsze
  • Losowe
Ostatnio komentowane
Co za wstyd pomyśleć, że ja nie istnieje.
• 2024-04-12 15:30:23
supier
• 2024-04-11 18:27:13
bardzo pomocne
• 2024-04-09 17:22:24
Bardzo przydatne!
• 2024-03-24 16:49:06
Dziękujemy. Przydało się nam na historię podczas sprawdzianu. ;)
• 2024-03-21 18:20:09