Filozofia romantyzmu - przedstawiciele i charakterystyka

Pod pojęciem filozofii romantyzmu rozumnie się najczęściej niemiecką filozofię idealistyczną z początku XIX w. Jak zaznacza bowiem Władysław Tatarkiewicz, idealizm niemiecki:

zebrał znaczną ilość oryginalnych umysłów i rozwinął w najwyższym stopniu pewne cechy epoki, jak zwłaszcza lotną filozoficzną wyobraźnię.

Każdy z wielkich filozofów niemieckich zaliczanych do tego nurtu stworzył swój własny system myślenia i miał wpływ nie tylko na samą epokę romantyzmu, ale na stałe wpisał się w znaczące osiągnięcia historii filozofii. Można powiedzieć, że filozofia romantyzmu zaczyna się od Johana Gottlieba Fichtego, a kolejnymi ważnymi myślicielami są Friedrich Wilhelm Schelling i wreszcie Georg Wilhelm Friedrich Hegel. Ramy czasowe filozofii romantyzmu mieszczą się pomiędzy początkiem XIX w. a końcem lat 30. (w 1831 r. umiera Hegel).

Od Fichtego po Hegla

Filozofia romantyzmu w istotny sposób nawiązuje do teorii Immanuela Kanta, ponieważ radykalizuje jego myśl, prezentując krańcowe wnioski na temat bytu i natury poznania. Słynny „przewrót kopernikański” Kanta, czyli wskazanie, że to nie doświadczenie jest źródłem pojęć umysłu, ale odwrotnie, to umysł wytwarza pojęcia, które warunkują poznawanie świata, został wykorzystany przede wszystkim przez Fichtego. Idąc drogą wyznaczoną przez ten typ myślenia, doszedł on bowiem do wniosku, że ludzki rozum wytwarza nie tylko sądy o rzeczywistości, ale również samą rzeczywistość. Tym samym Fichte uczynił przedmiotem filozofii idealistyczną metafizykę. Umysł stał się dla niego modelem świata i pierwotną naturą bytu. Świat materialny, miał być, zdaniem filozofa, jedynie pochodną rzeczywistości metafizycznej. Jednocześnie Fichte wprowadził do filozofii romantyzmu umiłowanie czynu i wolności.

Z kolei Schelling rozwinął system Fichtego w nieco innym kierunku, zajmując się filozofią przyrody, której jego poprzednik nie poświęcał wiele miejsca. Według Schellinga, natura jest żywym, czującym organizmem i ma charakter Absolutu. Mamy tu zatem do czynienia z panteistycznym pojmowaniem przyrody. Ponadto Schelling uważał, że najważniejszą władzą poznawczą człowieka nie jest rozum, ale wewnętrzna intuicja, a więc słynne „czucie i wiara”, o których pisał Mickiewicz.

Najważniejszy zaś idealista niemiecki, czyli Hegel, zajął się przede wszystkim filozofią historii i kultury. W jego ujęciu idealizm nie jest subiektywny, ale obiektywny i logiczny, twierdzi on bowiem, że istnieją niezmienne prawa dziejów, które można poznać i przewidywać. Metoda filozofii Hegla to tak zwana dialektyka, czyli rozumowanie na zasadzie przechodzenia od tezy do antytezy. Hegel postrzega dialektykę nie tylko w kategoriach teoretycznych, ale uważa ją również za podstawowe prawo rozwoju dziejów.

Polecamy również:

  • Friedrich Schlegel – biografia, książki

    Niemiecki pisarz i filozof urodził się 10 marca 1772 roku w Hanowerze. Był bratem Wilhelma Augusta, z którym stworzył wspólnie wiele dzieł filozoficznych. Jest uznawany za jednego z naczelnych ideologów romantyzmu, a konkretnie przedstawiciela tzw. romantyzmu jenajskiego. Więcej »

  • Johann Fichte - filozofia i biografia

    Johan Gottlieb Fichte żył w latach 1762 – 1814. Pochodził z Łużyc, urodził się w rodzinie chłopskiej, w dzieciństwie oraz wczesnej młodości zajmował się pracą fizyczną. Udało mu się jednak zdobyć wykształcenie dzięki protekcji zamożnego szlachcica. Fichte początkowo studiował teologię, ale nie zaspokoiła ona... Więcej »

  • Georg Wilhelm Friedrich Hegel - filozofia i biografia

    Georg Wilhelm Friedrich Hegel żył w latach 1770 – 1831. Był to filozof, który wywarł największy wpływ na swoje czasy, a także na późniejszą filozofię niemiecką. Hegel urodził się w Szwabii. Początkowo studiował teologię, zaś dopiero w wieku trzydziestu lat zajął się na poważnie filozofią.... Więcej »

  • Søren Kierkegaard - filozofia i biografia

    Søren Kierkegaard zmarł młodo, w wieku 42 lat (1813 – 1855). Całe życie spędził w Kopenhadze, był rodowitym Duńczykiem. Pochodził z bardzo religijnej rodziny, skąd wyniósł zainteresowanie teologią. Kierkegaard był raczej typem introwertyka, pochłoniętego rozważaniami nad najistotniejszymi... Więcej »

  • Friedrich Schelling - filozofia i biografia

    Friedrich Wilhelm Joseph Schelling żył w latach 1775 – 1854. Filozof ten dużą część swojej refleksji poświęcił estetyce i zagadnieniom sztuki, dlatego uważa się go za najbardziej charakterystyczną postać filozofii epoki romantyzmu. Schelling bardzo wcześnie rozpoczął karierę naukową, już w wieku... Więcej »

Komentarze (2)
Wynik działania 4 + 2 =
Honey
2021-02-11 14:04:49
Przyda się, dzięki ♥
Człowiek bez życia i marzeń
2019-02-01 13:40:49
Dzięki.Przyda się .
Ostatnio komentowane
Czyli,powiedzenie Polak Węgier dwa bratanki,nie jak się nie odnoszą względem pochodzen...
• 2022-06-16 19:03:58
ekstra
• 2022-06-18 17:12:40
ok
• 2022-06-08 15:52:28
dzięks
• 2022-06-06 19:26:13
Ale proste
• 2022-06-06 14:23:48