Czasopisma Młodej Polski

Wraz z coraz większą popularnością i dostępnością prasy rosła jej rola w życiu kulturalnym. Przełom pozytywistyczny dokonał się właśnie na łamach gazet. Dziennikarze i publicyści stali się pełnoprawnymi członkami artystycznej elity. Na rynku pojawiają się pierwsze pisma w całości poświęcone sztuce.

„Życie” warszawskie

Wydawane w Warszawie w latach 1887-1891, na początku redagowane przez Zenona Przesmyckiego (1887-1888), a później Antoniego Lange. To pierwsze pismo propagujące nowe prądy artystyczne. Było to wydawnictwo ambitne, stawiające sobie za cel przedstawianie rożnych zjawisk z polskiego i międzynarodowego życia kulturalnego. Na jego łamach głoszono potrzebę sztuki narodowej, wzorowanej na ideach romantycznych i sprzeciwiano się tendencyjności i naturalizmowi charakterystycznym dla pozytywizmu.

„Życie” krakowskie

Wydawane w latach 1897-1900, założone przez Ludwika Szczepańskiego, określane mianem pierwszego polskiego pisma modernistycznego. Redagowane początkowo przez Artura Górskiego, który ogłosił w nim swój znamienny cykl artykułów „Młoda Polska”, następnie przez Stanisława Przybyszewskiego, który z kolei opublikował na jego łamach „Confieor”. W ten sposób pismo stało najbardziej opiniotwórczym organem polskiej literatury. Przybyszewski zmienił charakter pisma, usuwając z niego całkowicie dział społeczno-polityczny oraz wykazując szczególną troskę o szatę graficzną (kierownikiem artystycznym został Wyspiański).

„Świat”

Dwutygodnik wydawany w latach 1888-1895 w Krakowie pod redakcją Zygmunta Sarnieckiego. Na łamach tego pisma publikował m.in. Przesmycki (studium na temat Maeterlincka, artykuły z cyklu „Harmonie i dysonanse”), Tetmajer, Kasprowicz.

Chimera - czasopismo
Karty z „Chimery”

 

„Chimera”

Czasopismo wydawane w latach 1901-1907 (z przerwami w 1903 i 1906) przez Zenona Przesmyckiego. Ukazywało się nieregularnie, łącznie wyszło 30 zeszytów w dziesięciu tomach, a każdy zeszyt był prawdziwym wydarzeniem literackim. Było to pismo elitarne (drukowano zaledwie 600 egzemplarzy), skierowane do wymagającego odbiorcy, wydawane na papierze dobrej jakości i pisane oryginalną czcionką. „Chimera” nawiązywała do najistotniejszych założeń modernizmu: wolności sztuki, antyutylitaryzmu literatury, indywidualności twórcy, ekspresji subiektywnych wrażeń. W programowym artykule „Walka ze sztuką” Przesmycki określił główny cel pisma – obronę „świątyni sztuki” przed motłochem, „tępą masą”. Na łamach „Chimery” publikowano dzieła wybitnych przedstawicieli epoki: Baudelaire`a, Verlaine`a, Mallarmégo, Verhaerena, Berenta, Kasprowicza, Micińskiego, Przybyszewskiego, Żeromskiego, Reymonta, Dygasińskiego, Staffa i Nałkowskiej. W „Chimerze” Przesmycki „odkrywał” Norwida, poświęcając mu w całości jeden z numerów.

„Krytyka”

Pismo Wydawane w Krakowie w latach 1896-1897 i 1899-1914, nastawione polemicznie wobec prasy modernistycznej, promujące sztukę zaangażowaną w kwestie społeczne. Redaktorem „Krytyki” był Wilhelm Feldman. W 1910 roku z pisma wyodrębniło się oddzielne wydawnictwo „Życie. Miesięcznik ilustrowany, poświęcony literaturze i sztukom plastycznym”. Ponieważ „Krytyka” zawierała wiele treści politycznych, które ograniczały jej zasięg i dostępność, dział kulturalny wyodrębniono jako niezależne pismo.

„Museion”

Pismo wydawane w latach 1911-1913 pod redakcją Ludwika Hieronima Morstina. Stanowiło ostoję klasycyzmu, na jego łamach głoszono potrzebę powrotu do ideałów starożytności, renesansu i siedemnastowiecznej poezji francuskiej.

„Czas”

Był to dziennik informacyjno-polityczny wydawany najpierw w Krakowie (1848-1934) a później w Warszawie (1935-1939), założony przez tzw. Stańczyków, czyli konserwatystów, w celu propagowania ich stanowiska. W 2. połowie XIX wieku redagowany był przez Stanisława Koźmiana i Pawła Popiela. Pismo miało swój dodatek prowadzony przez pewien czas przez Lucjana Siemieńskiego (1856-1860). Współpracownikiem „Czasu” był też Rudolf Starzewski, znany jako Dziennikarz z „Wesela”.

„Ateneum”

Pismo założone przez Ignacego Baranowskiego, ukazywało się w latach 1876-1901 w Warszawie. Celem redakcji (m.in. H. Benni, W. Spasowicz, P. Chmielowski, S. Wydźga, I. Chrzanowski) była integracja naukowców i propagowanie wiedzy wśród społeczeństwa. Publikowano prace z zakresu filozofii (F. Krupiński), psychologii (J. Ochorowicz), historii, literatury, geografii i sztuki.

Polecamy również:

  • Artur Górski Młoda Polska - opracowanie

    „Młoda Polska” to cykl artykułów Artura Górskiego, publikowanych w krakowskim „Życiu” w 1898 roku. Cykl ów był jednym z najwcześniejszych wystąpień programowych nowej epoki, która od niego właśnie wzięła swoją nazwę. Więcej »

  • Programy literackie Młodej Polski

    W 1898 roku ukazał się na łamach „Słowa Polskiego” artykuł Tadeusza Konczyńskiego na temat Gabriela d'Annuzio. Praca miała charakter informacyjny i dość niespodziewanie stała się zarzewiem zapowiadającego się już od pewnego czasu konfliktu między starymi i młodymi. Odpowiedź Stanisława Szczepanowskiego... Więcej »

  • Krytyka literacka i teatralna Młodej Polski

    W krytyce literackiej prądy młodopolskie pojawiły się nieco później niż w sztuce i w dużej mierze przeszły bez echa, m.in. ze względu na dużą ilość tego rodzaju publikacji. Jak zwraca uwagę Maria Podraza-Kwiatkowska, poziom krytyki literackiej był w tej epoce wysoki. Tworzyli ją zarówno dziennikarze,... Więcej »

  • Bohema (cyganeria artystyczna) - definicja, przedstawiciele, charakterystyka

    Cyganeria (bohema) oznacza środowisko artystyczne i towarzyskie życie przedstawicieli świata sztuki. Słowo wywodzi się z języka francuskiego – „la boheme” to dosłownie mieszkaniec Czech, chodzi jednak o określenie Cyganów, czyli ludzi wolnych, nieposiadających stałego miejsca zamieszkania,... Więcej »

  • Młodopolskie kawiarnie - ośrodki życia literacko-artystycznego - Zielony Balonik

    W okresie Młodej Polski narodziło się nowe zjawisko określane mianem życia literackiego albo –  szerzej – artystycznego. I choć w każdej epoce artyście wiedli życie towarzyskie, w tym okresie przybrało ono szczególne formy i nabrało wyjątkowego znaczenia. Życie artystyczne skupiało się... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 1 + 4 =
Ostatnio komentowane
.
• 2022-10-03 19:04:42
Super
• 2022-10-03 17:32:47
Przydały mi się te choroby
• 2022-10-02 10:10:41
Super przydało mi się to do zadania z Religii
• 2022-09-29 12:48:27
Dziękuję, pomogło mi w nauce :)
• 2022-09-29 12:05:27