Krytyka mieszczaństwa: filisterstwo, kołtuneria - definicja i charakterystyka - strona 3

W opozycji do niego stawia wzniosłego ducha artystów: „My, artyści/ my, którym często na chleb braknie suchy,/ my, do jesiennych tak podobni liści...”. Już samo słownictwo zdradza pogardę dla mieszczuchów, ludzi nieznających prawdziwego życia, zadowalających się zwykłością codziennej egzystencji.

Opozycja artysta – filister obecna jest też w manifestach modernistycznych, m.in. w „Młodej Polsce” Górskiego. Autor z niechęcią wyraża się o odbiorcach pozbawionych wrażliwości, nieczułych na sztukę, nie umiejących jej odczytywać.

Boy-Żeleński stworzył obrazoburczą, bo prześmiewczą „Litanię ku czci PT matrony krakowskiej”, w której zawarł ostrą krytykę zamożnej pseudomecenaski sztuki. W dosadnych słowach poeta wytyka bogatej mieszczce, że chce kupić artystów i dyktować im, co i jak pisać należy. Wydaje jej się, że pieniądze dają jej do tego prawo. Boy-Żeleński nie szczędzi jej przykrych słów:

(…) Ty, obrazie wiedźmy starej,/ Wydarty ze sztychów Goyi -/ Powiedz mi: przez jakie czary/ Jęczymy w niewoli twojej?/ Z jakim czartowskim blekotem/ Omamienie na nas padło,/ Że czynimy czci przedmiotem/ Szpetność, głupotę i sadło? (…).

W kręgu „Zielonego Balonika”, do którego należał Boy-Żeleński, krytyka mieszczańskiej głupoty i obłudy była bardzo częsta i dosadna.

Niechęć artystów do mieszczańskiej obyczajowości przejawiała się także w łamaniu przez nich konwenansów, prowokacyjnym zachowaniu, zwracaniu na siebie uwagi ubiorem i zachowaniem.

Polecamy również:

  • Artur Górski Młoda Polska - opracowanie

    „Młoda Polska” to cykl artykułów Artura Górskiego, publikowanych w krakowskim „Życiu” w 1898 roku. Cykl ów był jednym z najwcześniejszych wystąpień programowych nowej epoki, która od niego właśnie wzięła swoją nazwę. Więcej »

  • Programy literackie Młodej Polski

    W 1898 roku ukazał się na łamach „Słowa Polskiego” artykuł Tadeusza Konczyńskiego na temat Gabriela d'Annuzio. Praca miała charakter informacyjny i dość niespodziewanie stała się zarzewiem zapowiadającego się już od pewnego czasu konfliktu między starymi i młodymi. Odpowiedź Stanisława Szczepanowskiego... Więcej »

  • Czasopisma Młodej Polski

    Wraz z coraz większą popularnością i dostępnością prasy rosła jej rola w życiu kulturalnym. Przełom pozytywistyczny dokonał się właśnie na łamach gazet. Dziennikarze i publicyści stali się pełnoprawnymi członkami artystycznej elity. Na rynku pojawiają się pierwsze pisma w całości poświęcone sztuce. Więcej »

  • Krytyka literacka i teatralna Młodej Polski

    W krytyce literackiej prądy młodopolskie pojawiły się nieco później niż w sztuce i w dużej mierze przeszły bez echa, m.in. ze względu na dużą ilość tego rodzaju publikacji. Jak zwraca uwagę Maria Podraza-Kwiatkowska, poziom krytyki literackiej był w tej epoce wysoki. Tworzyli ją zarówno dziennikarze,... Więcej »

  • Bohema (cyganeria artystyczna) - definicja, przedstawiciele, charakterystyka

    Cyganeria (bohema) oznacza środowisko artystyczne i towarzyskie życie przedstawicieli świata sztuki. Słowo wywodzi się z języka francuskiego – „la boheme” to dosłownie mieszkaniec Czech, chodzi jednak o określenie Cyganów, czyli ludzi wolnych, nieposiadających stałego miejsca zamieszkania,... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 2 + 3 =
Ostatnio komentowane
ok
ktostam • 2021-06-19 15:17:37
Tak
Tak • 2021-06-17 07:30:57
spoko
:) • 2021-06-16 20:42:56
x - wpis został poprawiony, pozdrawiamy :)
ADMIN • 2021-06-15 06:34:20
Mudnok - poprawione, pozdrawiamy :)
ADMIN • 2021-06-15 06:37:39