Kowal - interpretacja i analiza wiersza

Wiersz „Kowal” pochodzi z debiutanckiego tomu poety zatytułowanego „Sny o potędze” (1901). Jest to zbiór zawierający wiersze dekadenckie, jednak zdradzający już ducha witalizmu i nietzscheanizmu. Nie brak w nim postaci herosów, silnych bohaterów gotowych do walki z losem. Jednym z nich jest właśnie tytułowy Kowal.

Kowal scharakteryzowany został poprzez swoją pracę: ciężką, wymagającą ogromnego wysiłku, a jednocześnie radosną i twórczą. Postać ta nawiązuje bez wątpienia do mitologicznego Hefajstosa, boskiego kowala. Bohater wiersza również tworzy dzieło boskie – stwarza siebie, kreuje mocną, niezależną jednostkę. Mitologiczne odniesienie to też „cyklopowy raz”.

Kowal to człowiek zdeterminowany, zdecydowany odnaleźć w sobie siłę i zniszczyć wszelką słabość. Ma świadomość własnej mocy twórczej: ciska, wali, wykuwa, posługuje się ciężkim młotem, kowadłem i silnymi rękami. Jego celem jest wykucie mężnego serca – praca fizyczna jest więc metaforą wysiłku ducha.

Praca ukazana została w sposób dynamiczny. Efekt ten uzyskał poeta dzięki użyciu wielu czasowników i rytm wiersza. Wysiłek jest czymś pozytywnym, daje „radosną otuchę”. Poeta afirmuje aktywność. To wysiłek daje siłę. Przezwyciężanie słabości, przekuwanie „bezkształtnej masy” w „mężne serce” jest zadaniem każdego człowieka.

Wiersz stanowi przykład liryki bezpośredniej. Podmiot liryczny wypowiada się w pierwszej osobie liczby pojedynczej. W ostatniej strofie zwraca się do swojego serca, a więc efektu swojej pracy: „Lecz gdy ulegniesz, serce, pod młota żelazem...”.

Wiersz „Kowal” ma formę sonetu włoskiego – składa się z czterech strof, dwie pierwsze, czterowersowe zawierają opis pracy kowala, dwie trzywersowe zostają skierowane do serca i są wyrazem pragnienia siły. Dominującym środkiem artystycznym w „Kowalu” są epitety, służące wyrażeniu silnych emocji (serce mężne, hartowane, dumne, silne, chora niemoc). Poeta posłużył się porównaniem, wskazując na analogię między pracą kowala a wyrzucaniem lawy przez wulkan.

Zasadnicze znaczenie dla wymowy wiersza mają jednak metafory. Już sama praca kowala jest metaforą pracy nad sobą: „Bezkształtna masa kruszców drogocennych” to ludzkie możliwości, potencjał, zdolności, które wymagają ciężkiej pracy, by przerodzić się w zalety, w hart ducha, siłę, wolę... czyli „dzieło wielkie, pilne”. Tytuł przywołuje też skojarzenia z przysłowiem „Każdy jest kowalem swojego losu” – właśnie tak postrzega poeta rolę człowieka na świecie. Staff odrzuca determinizm, jego zdaniem człowiek sam powinien kształtować siebie i swój los.

Nazywany młodopolską „Odą do młodości”, „Kowal” stanowił manifest nowego nurtu. Obwieszczał zerwanie z dekadentyzmem i głosił nietzscheańską filozofię czynu. Neguje słabość w sposób zdecydowany, w ostatnich wersach mówiąc: „(…) Bo lepiej giń, zmiażdżone cyklopowym razem,/ Niżbyś żyć miało własną słabością przeklęte”.

Jest w tych słowach zawarta groźba, chęć zniszczenia tego, co chore, niedoskonałe. Poeta jasno wyraża swój stosunek względem postaw pesymistycznych i biernych.

Polecamy również:

  • Przedśpiew - interpretacja i analiza wiersza

    Wiersz pochodzi z tomu „Gałąź kwitnąca” z 1908 roku. Zbiór został napisany z pozycji człowieka doświadczonego, który wiele przeżył i zdobył życiową mądrość. Zachował jednak radość życia, choć nie jest to już ta żywiołowa fascynacja, jaką zawarł m.in. w „Sonecie szalonym”, ale... Więcej »

  • Deszcz jesienny - interpretacja i analiza wiersza

    „Deszcz jesienny” pochodzi ze zbioru „Dzień duszy” wydanego w 1903 roku. Jest to drugi po „Snach o potędze” tomik Staffa. W stosunku do poprzedniego widać w nim zmianę nastroju i zwrot ku tematyce osobistej, lirycznej, nastrojowej. Więcej »

  • Sonet szalony - interpretacja i analiza wiersza

    „Sonet szalony” pochodzi z tomu „Ptakom niebieskim (1903) i – jak sugeruje już sam tytuł utworu, a także całego zbioru – wyraża afirmację życia, zachwyt nad codziennością, w której można odnaleźć prawdziwe szczęście. Zbiór utrzymany jest w duchu filozofii franciszkańskiej... Więcej »

  • Ogród przedziwny - interpretacja i analiza wiersza

    „Ogród przedziwny” pochodzi ze zbioru „Uśmiechy godzin” wydanego w 1910 roku, w którym nadal utrzymują się tendencje neoklasyczne, współistniejące z młodopolskimi trendami. Takim młodopolskim akcentem jest w wierszu przede wszystkim symbolizm Więcej »

  • Leopold Staff , O miłości wroga – analiza i interpretacja

    Utwór Leopolda Staffa stanowi bezpośredni zwrot do bliżej nieokreślonego adresata, choć możemy domyślać się, że jest nim tytułowy „wróg” – ktoś, kto nie sprzyja podmiotowi lirycznemu i zadaje mu cierpienie. Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 3 + 4 =
Ostatnio komentowane
Fajowe
• 2022-09-26 18:31:03
1111111111111111111111111111111111111111111111111111111111
• 2022-09-26 12:22:55
Ez
• 2022-09-26 11:17:03
Ta? To Abrahamistycznie
• 2022-09-20 17:15:41
ez
• 2022-09-19 20:46:22