Krytyka mieszczaństwa: filisterstwo, kołtuneria - definicja i charakterystyka - strona 2

dokonała Gabriela Zapolska w dramacie „Moralność Pani Dulskiej”. Od nazwiska głównej bohaterki zrodził się nawet termin „dulszczyzna” oznaczający zakłamanie, obłudę, dwulicowość. Dulska to przykład typowej mieszczki – chciwej, lubiącej plotki i bardzo dbającej o dobrą opinię – prawda nie ma znaczenia, ważne jest tylko to, co powiedzą inni. Dulska nie ma nic przeciwko temu, by syn romansował ze służącą, dopóki rzecz dzieje się w czterech ścianach domu i dopóki syn nie wywołuje skandalu, żeniąc się z ubogą wiejską dziewczyną. Zapolska wyśmiewa tę hipokryzję, to „pranie brudów w czterech ścianach” – moralność sprowadzoną do kwestii bezrefleksyjnego dbania o pozory.

Podobne zarzuty stawiano filistrom w wierszach i publicystyce. Kołtun, filister to człowiek dbający o pełny brzuch, własną wygodę i dobre imię. W opozycji do wrażliwego artysty jest nieczuły na piękno sztuki, szczególnie nowatorskiej, modernistycznej, symbolicznej i złożonej, której nie jest w stanie rozumieć. Myśli według utartych schematów, powiela stereotypy boi się wszystkiego, co nowe. Kazimierz Przerwa-Tetmajer w wierszu „Evviva l`arte” nie kryje wrogości do „nędznego filistrów narodu”, który tylko „pasie brzuchy”.

Polecamy również:

  • Artur Górski Młoda Polska - opracowanie

    „Młoda Polska” to cykl artykułów Artura Górskiego, publikowanych w krakowskim „Życiu” w 1898 roku. Cykl ów był jednym z najwcześniejszych wystąpień programowych nowej epoki, która od niego właśnie wzięła swoją nazwę. Więcej »

  • Programy literackie Młodej Polski

    W 1898 roku ukazał się na łamach „Słowa Polskiego” artykuł Tadeusza Konczyńskiego na temat Gabriela d'Annuzio. Praca miała charakter informacyjny i dość niespodziewanie stała się zarzewiem zapowiadającego się już od pewnego czasu konfliktu między starymi i młodymi. Odpowiedź Stanisława Szczepanowskiego... Więcej »

  • Czasopisma Młodej Polski

    Wraz z coraz większą popularnością i dostępnością prasy rosła jej rola w życiu kulturalnym. Przełom pozytywistyczny dokonał się właśnie na łamach gazet. Dziennikarze i publicyści stali się pełnoprawnymi członkami artystycznej elity. Na rynku pojawiają się pierwsze pisma w całości poświęcone sztuce. Więcej »

  • Krytyka literacka i teatralna Młodej Polski

    W krytyce literackiej prądy młodopolskie pojawiły się nieco później niż w sztuce i w dużej mierze przeszły bez echa, m.in. ze względu na dużą ilość tego rodzaju publikacji. Jak zwraca uwagę Maria Podraza-Kwiatkowska, poziom krytyki literackiej był w tej epoce wysoki. Tworzyli ją zarówno dziennikarze,... Więcej »

  • Bohema (cyganeria artystyczna) - definicja, przedstawiciele, charakterystyka

    Cyganeria (bohema) oznacza środowisko artystyczne i towarzyskie życie przedstawicieli świata sztuki. Słowo wywodzi się z języka francuskiego – „la boheme” to dosłownie mieszkaniec Czech, chodzi jednak o określenie Cyganów, czyli ludzi wolnych, nieposiadających stałego miejsca zamieszkania,... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 3 + 4 =
Ostatnio komentowane
ok
ktostam • 2021-06-19 15:17:37
Tak
Tak • 2021-06-17 07:30:57
spoko
:) • 2021-06-16 20:42:56
x - wpis został poprawiony, pozdrawiamy :)
ADMIN • 2021-06-15 06:34:20
Mudnok - poprawione, pozdrawiamy :)
ADMIN • 2021-06-15 06:37:39