Werteryzm - definicja, cechy, przykłady - Bohater werteryczny

Geneza

Werteryzm to zjawisko wywodzące się z powieści epistolarnej Johana Wolfganga Goethego pt. „Cierpienia młodego Wertera”. Określenie owego prądu pochodzi od nazwiska głównego bohatera utworu. Powieść ta wywarła ogromny wpływ na rozwój europejskiego romantyzmu, a także na postawę młodych ludzi i modę.

 

Istota werteryzmu

Według „Słownika terminów literackich” werteryzm to:

wzór przeżywania świata i zachowań utrwalony w literaturze i obyczajowości końca XVIII w. i 1. ćwierci XIX w.

Najważniejszą cechą tej postawy jest bardzo silnie rozbudowana uczuciowość, bliska wzorcom sentymentalnym. Ponadto istotny składnik werteryzmu stanowi skrajna koncentracja na sobie, granicząca z egocentryzmem. Następnie elementem tej postawy jest samotność i skłonność do filozoficznej refleksyjności. Cechami zaliczanymi do werteryzmu są również niepoprawne marzycielstwo, subiektywne podejście do rzeczywistości i buntowniczy stosunek do świata. Bohater werteryczny jest opętany przez zgubną dla siebie romantyczną miłość, której obiekt stanowi najczęściej nieosiągalna dla niego kobieta.

Jeden z ważniejszych wyróżników tej postawy to również silny pesymizm odczuwany jako tak zwany „Weltschmerz”, czyli „ból istnienia”. Doprowadza on bohatera do załamania psychicznego i samobójczej śmierci. Odebranie sobie życia jest tu traktowane jako metoda wyzwolenia z ograniczeń i cierpień, na jakie świat skazuje jednostkę. Można więc powiedzieć, że werteryzm odnosi się do typu bohatera niejednoznacznego. Z jednej strony można w jego przypadku mówić o specyficznej „chorobie romantycznej”, która doprowadza go do śmierci, a z drugiej mamy tu do czynienia ze skrajnym pragnieniem wolności.

Dzieła („werteriady”)

W literaturze światowej werteryzm odnajdujemy w dziele Jacobiego „Waldemar”, Johanna M. Millera „Siegwart” czy Ugo Foscolo „Listy Jakuba Ortis”. Polskie wcielenie werteryzmu przyjmuje postać powieści sentymentalnych, ale także utworów romantycznych. Postawę taką odnajdujemy u Gustawa z III części „Dziadów” lub Kordiana.

Polecamy również:

Komentarze (0)
Wynik działania 2 + 4 =
  • Najnowsze
  • Losowe
Ostatnio komentowane
I cóż miał rację Marek Aureliusz który chciał podbić Germanię uderzeniem przez Mor...
• 2024-07-06 19:45:33
O tym, że zmienne w czasie pole elektryczne jest źródłem pola magnetycznego, napisał ...
• 2024-06-27 07:25:33
ok
• 2024-06-05 13:52:17
nadal nie umiem tego napisać
• 2024-06-04 10:48:42
Mógłby być jeszcze do tego cały utwór napisany.
• 2024-06-03 19:41:43