Na stronie używamy cookies. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na ich wykorzystywanie. Szczegóły znajdziesz w Regulaminie.
ZAMKNIJ X
Autor:
Drukuj
Drukuj
Rozmiar
AAA

Księga henrykowska - opracowanie (geneza, autorstwo, znaczenie) - strona 2

ważne świadectwo kształtowania się języka polskiego. W transliteracji (czyli przepisaniu z jednego systemu znaków na inny) wygląda ono następująco: „Day, ut ia pobrusa, a ti poziwai”. Transkrypcja (przepisanie fonetyczne) powyższego zdania ma kształt: „Daj, ać ja pobruszę, a ty poczywaj”. Natomiast na dzisiejszy język można przełożyć je następująco: „Daj, niech ja pomielę (na żarnach), a ty odpoczywaj”.

Dlaczego to zdanie jest tak ważne? To właśnie ono uznawane jest za pierwsze zdanie zapisane w języku polskim. Nic więc dziwnego, że stało się ono obiektem badań wielu językoznawców, którzy wyodrębnili w nim cechy charakterystyczne dla czeskiego, gwary śląskiej oraz polszczyzny właśnie.

Warto zaznaczyć także, że „Księga henrykowska” jest dziełem niezwykle wartościowym literacko, choć z założenia powstawała jako spis dóbr. Autor zamieścił w nim sporo przysłów, stosował dialogi (o czym świadczy wspomniane wcześniej zdanie) oraz tworzył rozbudowane opisy sytuacji. Jednym z takich opisów jest właśnie przedstawienie okoliczności, w jakich zostało wypowiedziane pierwsze zdanie polskie. „Gdy zaś tam przez pewien czas przemieszkiwał, pojął za żonę córkę jakiegoś kleryka, chłopkę grubą  i zupełnie niezdarną. Lecz trzeba wiedzieć, że za owych dni były tu w okolicy młyny wodne ogromnie rzadkie, przeto żona tego Bogwała Czecha stała bardzo często przy żarnach mieląc. Litując się nad nią mąż jej Bogwał mówił: „Sine, ut ego etiam molam” – to jest po polsku: „Daj, ać ja pobruszę, a ty poczywaj!”. Należy dodać, że w tamtych czasach praca przy żarnach uznawana była za niegodną mężczyzny. Ów Bogwał został później nazwany przez sąsiadów Brukałą (od „brukać” – przynosić ujmę), zaś z przezwiska tego wzięła się nazwa zamieszkałej przez mężczyznę wsi – Brukalice.

Zobacz również

Losowe zadania

Komentarze (0)
Wynik działania 2 + 3 =
Ostatnio komentowane
smieszny
helena • 2020-07-09 09:40:55
Pomylono kąty
dsf • 2020-06-22 16:11:37
wow
Kasia • 2020-06-17 11:55:30
jezu ale trudne
iwo • 2020-06-16 18:19:06
dzieki
halinka • 2020-06-15 11:00:28