Architektura romantyzmu - cechy, przedstawiciele, przykłady

Bazylika św. Klotyldy w Paryżu
Bazylika Św. Klotyldy w Paryżu/ Lukke

Ogólna charakterystyka

Architektura romantyzmu wyrosła z fascynacji gotykiem i naturą. Co ważne, romantyzm nie jest osobnym stylem w sztuce, ale pojawia się w różnych epokach niosąc ze sobą zainteresowanie tym, co dysharmonijne, nietypowe i oddziaływające na wyobraźnię. Jeżeli chodzi zaś o architekturę romantyzmu jako konkretnej epoki historycznej, należy pamiętać, że miała ona charakter budowli przede wszystkim prywatnych, rzadziej natomiast sięgano po rozwiązania romantyczne w projektowaniu przestrzeni publicznej. Z pewnością najważniejszymi formami architektonicznymi były zamki, kościoły i ogrody, niejednokrotnie tworzące rozbudowane kompleksy parków.

Ogrody angielskie

Ogród angielski to przeciwieństwo klasycystycznego ogrodu francuskiego. Projektowano go zatem precyzyjnie zacierając ślady ludzkiej ingerencji. Ogród taki miał do złudzenia przypominać dziką, nieokiełznaną naturę, miał być niejako dziełem samego Boga. Unikano zatem geometrycznych kształtów i prosto wytyczonych ścieżek. Jego teren miały wypełniać dzikie chaszcze, krzewy i żywopłoty. Ogród angielski stanowił typ tajemniczego labiryntu z niejasno wytyczonym centrum. Również granica pomiędzy ogrodem a naturalnym środowiskiem miała być niewyraźna. Ideą tego ogrodu było bowiem odzwierciedlenie łamigłówki ludzkiego umysłu, nieskrępowanego i pełnego tajemnic.

Stourhead (przykład ogrodu angielskiego)
Stourhead w hrabstwie Wiltshire (przykład ogrodu angielskiego)


Często łączono ogród z budowlami architektonicznymi, jak w przypadku słynnego kompleksu klasyczno-romantycznego Park Regenta w Londynie, zaprojektowanego przez Johna Nasha jako miasto-ogród. Wspaniałym przykładem parku angielskiego jest także ogród w Carskim Siole (w ówczesnym Petersburgu) założony przez carycę Katarzynę. Ważną rolę w komponowaniu ogrodów angielskich odgrywały ruiny np. starożytnych świątyni, które miały być symbolem historii i przemijającego czasu.

Neogotyk

Romantyzm oznaczał w architekturze niekwestionowany triumf neogotyku. Budowle wznoszone w tym stylu, czyli zamki, wille, posiadłości i kościoły emanowały aurą tajemnicy i wpływały na romantyczną wyobraźnię. Neogotyk największy sukces odniósł w Anglii i w Niemczech. W Anglii w tej estetyce wzniesiono gmach Parlamentu Brytyjskiego w 1836 roku. Z kolei w Niemczech jako pierwszy zainteresował się gotykiem Johann W. Goethe, którego prace wpłynęły na wielką popularność tej stylistyki.

Zamek Kórnicki
Zamek Kórnicki/ Monika Mężyńska


Najwybitniejszym architektem niemieckim tego okresu był Karl Friedrich Schinkel, który zaprojektował między innymi Nową Wartownię, Stare Muzeum, Teatr Królewski. We Francji w tym czasie królował  styl empire, który oddziałał także na Rosję, a w innych krajach ujawnił się w dekoracji wnętrz. Jednocześnie jednak zaczęto odnawiać francuskie zabytki gotyckie takie, jak Notre Dame, Sainte Chapellle czy zamki obronne. Budowlą neogotycką był natomiast kościół świętej Klotyldy w Paryżu, zaprojektowany przez Eugene Emanuela Viollet-le-Duca.

Orientalizm

W okresie romantyzmu fascynacja gotykiem szła w parze z inspiracjami wschodnimi. Często więc ubogacano całość konstrukcji architektonicznej elementami orientu. Przykładem tej tendencji artystycznej jest Pawilon Królewski w Brighton, w Anglii, przebudowany w stylu hindu czy polski Zamek Kórnicki.

Polecamy również:

  • Malarstwo romantyczne - cechy, przedstawiciele, przykłady

    Malarstwo romantyczne zostało zapoczątkowane w Anglii i w Niemczech, jednak ważne dzieła tego okresu powstały również we Francji i w Hiszpanii. Najistotniejszą cechą tej twórczości jest zainteresowanie metafizyką. Wszystko, co staje się przedmiotem malarstwa romantycznego, ma podłoże duchowe: natura,... Więcej »

  • Rzeźba romantyzmu - cechy, przedstawiciele, przykłady

    Jeżeli chodzi o ogólne wyróżniki rzeźby romantycznej, rządziły nią prawidła analogiczne do wszystkich innych dziedzin ówczesnej sztuki. Ważne zatem były w rzeźbie cechy takie, jak dynamizm formy, operowanie alegorią i symbolem, odwoływanie się do tematyki wolnościowej i rewolucyjnej.... Więcej »

  • Muzyka romantyzmu - cechy i przedstawiciele

    Muzyka romantyczna narodziła się w Niemczech, na początku XIX wieku. W pełni wyrażała główne tendencje artystyczne i ideowe swoich czasów. Była to zatem twórczość apelująca do emocji odbiorcy, tworzona w podniosłym, patetycznym tonie. Muzyce romantycznej przyświecały idee rewolucji i buntu.... Więcej »

  • Eugene Delacroix - biografia i dzieła

    Eugene Delacroix urodził się w 1798 r., jego ojciec piastował ważny, państwowy urząd. Malarz zdobył gruntowne wykształcenie, studiował w paryskiej Szkole Sztuk Pięknych. Fascynowała go twórczość Rubensa i Tycjana, ale również Michała Anioła. W 1825 r. Delacroix spędził kilka miesięcy w Anglii, gdzie... Więcej »

  • Caspar David Friedrich - biografia i dzieła

    Caspar David Friedrich urodził się w 1774 r., w Greiswaldzie, na Pomorzu. Jego ojciec był z zawodu mydlarzem. Rodzina Friedricha miała głębokie tradycje protestanckie, co wpłynęło na uduchowione widzenie rzeczywistości przez malarza. Pierwszym nauczycielem artysty w dziedzinie rysunku był Johan Gottfried Quistorp. Więcej »

Komentarze (3)
Wynik działania 5 + 2 =
:D
2023-06-04 13:17:55
spk ale była by jakaś wzmianka o kościele bo mam jutro egzamin do plastyka :)
uga buga
2022-11-14 18:54:06
przydatne
anon niszczyciel światów
2021-02-09 18:25:39
Polecam tekst. Bardzo pomógł w prace z polskiego. No i oczywiście JD
  • Najnowsze
  • Losowe
Ostatnio komentowane
Co za wstyd pomyśleć, że ja nie istnieje.
• 2024-04-12 15:30:23
supier
• 2024-04-11 18:27:13
bardzo pomocne
• 2024-04-09 17:22:24
Bardzo przydatne!
• 2024-03-24 16:49:06
Dziękujemy. Przydało się nam na historię podczas sprawdzianu. ;)
• 2024-03-21 18:20:09