Jak napisać plan tekstu - co to jest, definicja, przykłady

Co to jest plan tekstu – definicja

Plan tekstu jest schematem konstrukcyjnym wypowiedzi zapisanym w formie kolejnych punktów.

 

Cechy i zasady tworzenia

Poszczególne elementy planu formułuje się w postaci krótkich zdań (plan o charakterze werbalnym, pełniejszy, dynamiczny) lub równoważników zdań (plan o charakterze nominalnym, uboższy w treść, statyczny). Należy konsekwentnie stosować wybraną formę.

 

Budowa i schemat

Treści porządkuje się w punktach lub punktach i podpunktach. Układ taki umożliwia przedstawienie nie tylko treści, ale i schematu kompozycyjnego (przykład 1.) lub hierarchii ujmowanych w planie elementów (przykład 2.).

 

Przykład 1.

1. Wstęp:

a. określenie czasu i miejsca akcji,

b.  przedstawienie bohaterów,

c. wskazanie przyczyny zdarzeń.

2. Rozwinięcie:

a. pierwsze zdarzenie,

b. kolejne zdarzenie,

c. itd.

3. Zakończenie:

a. ocena zdarzeń z perspektywy czasu,

b. przedstawienie morału.

 

Przykład 2.

1. Spotkanie przyjaciół:

a. zajęcie miejsca przy stoliku,

b. zamówienie dań,

c. wspomnienie lat szkolnych,

d. wyznaczenie kolejnego terminu spotkania,

e. zapłacenie rachunku,

f. pożegnanie.

 

Przydatne zwroty i słownictwo

wstęp / rozwinięcie / zakończenie, rozdział / podrozdział

 

Plan ramowy

Uwzględnia tylko najważniejsze elementy tekstu źródłowego, pomijając szczegóły. Przede wszystkim zachowuje chronologię zdarzeń, często także zachodzące między nimi relacje przyczynowo-skutkowe. Formułowany jest w punktach.

Przykładowy plan ramowy tekstu – wzór – Ten obcy

 

Plan szczegółowy

Obok treści najistotniejszych uwzględnia też elementy bardziej szczegółowe. Ponadto umożliwia odzwierciedlenie kompozycji utworu. Tworzony w punktach i podpunktach (np. cyfry rzymskie, arabskie, litery alfabetu łacińskiego itd.) pozwala ukazać hierarchię ważności kolejnych zagadnień i przynależność do poszczególnych elementów kompozycyjnych.

Przykładowy szczegółowy plan tekstu – wzór – Ten obcy

 

Plan twórczy

Plan (szkic, zarys, zamysł), który poprzedza powstanie tekstu. Często ma charakter roboczy – jest modyfikowany w trakcie prac redakcyjnych. To zebrany i uporządkowany materiał, który ma służyć stworzeniu własnego tekstu.

Przykładowy twórczy plan opowiadania – wzór –  Opowiadanie o podróży, podczas której wydarzyło się coś, co sprawiło, że ktoś stał się sławny

Przykładowy twórczy plan rozprawki – wzór – Tęsknota – siła niszcząca czy budująca ludzkie życie? 

 

Plan odtwórczy

Plan odtwórczy (zwany dekompozycyjnym) tworzony jest na podstawie istniejącego tekstu. Uwzględnia nie tylko jego treść, ale i kompozycję. Zachowuje chronologię zdarzeń oraz zachodzące między nimi relacje przyczynowo-skutkowe. Przykładem takiego planu jest np. spis treści.

Przykładowy plan odtwórczy Zemsty

Polecamy również:

Komentarze (0)
Wynik działania 3 + 3 =
Ostatnio komentowane
Ta? To Abrahamistycznie
• 2022-09-20 17:15:41
ez
• 2022-09-19 20:46:22
Dobra konstrukcja wypowiedzi. Ma bardzo dobrą merytorykę. Lecz nie mogę zostawić suche...
• 2022-09-18 13:21:20
robi wrażenie
• 2022-09-17 17:48:17