Atak Niemiec na Polskę i kampania wrześniowa - przebieg i skutki

Kampania wrześniowa - geneza

Terytorialne zakusy III Rzeszy na wschodzie wiązały się ze chęcią utworzenia w tym regionie przestrzeni życiowej dla narodu niemieckiego. W niemieckiej silnie rasistowskiej ideologii Słowianie zajmowali miejsce rasy służalczej, pracującej dla dobra Aryjczyków.

Początkowo Hitler liczył na bezkrwawą aneksję ziem wschodnich (podobnie jak Austrii). Szybko okazało się jednak, że przynajmniej na początku, starając się jak najlepiej rozplanować działania wojenne (te były konieczne), nazistowskie Niemcy powinny zabiegać o wsparcie ZSRR. Dnia 23 sierpnia 1939 r. doszło do podpisania paktu Ribbentrop-Mołotow, w którym zawarte zostało tajne porozumienie dotyczące podziału ziem polskich po zajęciu kraju.

Kampania wrześniowa - historia

Atak III Rzeszy na Polskę nie został poprzedzony wypowiedzeniem wojny. Jednak aby nie doprowadzić do interwencji sojuszników Rzeczypospolitej – Francji i Wielkiej Brytanii –  Niemcy dopuścili się prowokacji gliwickiej, co miało miejsce 31 sierpnia 1939 r. Podszywając się pod Polaków, przejęli tamtejszą radiostację, nadając komunikat w polskim języku. Działanie takie miało udowodnić, iż agresja niemiecka była reakcją na działania polskie.

Kampania wrześniowa
Schleswig-Holstein ostrzeliwuje Gdynię (14. wrzesień)

 

Dnia 1 września 1939 r. o godzinie 4:40 wojska zachodniego sąsiada uderzyły na Polskę, wykonując plan Fall Weiss. Atak odbywał się od północy, zachodu oraz południa (strona słowacka). Szacunkowo podaje się, iż strona niemiecka dysponowała następującą siłą: ok. 1,85 miliona żołnierzy, 2085 samolotów oraz 2800 czołgów. Po stronie polskiej walczyło: 1,2 mln żołnierzy, 407 samolotów i 880 czołgów. Głównym założeniem niemieckich działań było rozbicie polskiej armii w ciągu maksymalnie 14 dni, okrążając ją na zachód od Wisły. Wsparciem działań prowadzonych na lądzie były bombardowania. Celem zrzucanych pocisków stały się węzły kolejowe, większe miasta oraz punkty odpowiadające za łączność.

Kampania wrześniowa
Żołnierze niemieccy przekraczają granicę polską

 

Wojsko polskie w czasie kampanii wrześniowej wykazało się heroiczną odwagą, nieprzeciętnymi zdolnościami i udowodniło swą miłość do ojczyzny. O godzinie 4:45 dnia 1 września pancernik Schleswig-Holstein wystrzelił pierwsze salwy w stronę Westerplatte. Składnicy wojskowej broniło 205 polskich żołnierzy, którymi dowodził major Henryk Sucharski. Pomimo olbrzymich nierówność w uzbrojeniu, Westerplatte mające bronić się przez 6 godzin, wytrzymało siedem dni oblężenia. Starcie to przeszło do historii, a bohaterscy obrońcy zyskali także wielki szacunek najeźdźców.

Kampania wrześniowa
Warszawa w trakcie oblężenia

 

W dniach od 1 do 3 września trwała tzw. bitwa graniczna. Polskie oddziały stawiły opór Niemcom przy granicach, lecz ze względu na impet natarcia i przewagę militarną oddziałów III Rzeszy, zaczęły stopniowo się wycofywać. Atakujący prędko zajęli Kujawy, część Wielkopolski oraz Śląsk.

Okres od 3 do 17 września 1939 r. historycy określają mianem obrony przed agresją niemiecką. Głównym założeniem przyświecającym polskim oddziałom było powstrzymanie głównego uderzenia najeźdźców, którzy zmierzali od Śląska w stronę Warszawy, jednak w bitwach pod Piotrkowem i Tomaszowem Mazowieckim wojska niemieckie pokonały polskie wojska, co otworzyło im dalszą drogę. W takiej sytuacji marszałek Edward Rydz-Śmigły przeniósł sztab generalny do Brześcia, a oddziałom nakazał wycofywanie się za linię Wisły i Sanu. W tym samym czasie Ignacy Mościcki – prezydent RP – wraz z rządem opuścił stolicę.

Sytuacja polskich sił stawała się dramatyczna. Armia niemiecka podzielona na mniejsze dywizje poruszała się szybko, chociaż Polacy stawiali bohaterski opór (np. 10. Brygada Kawalerii dowodzona przez płk. Stanisława Maczka, która pod Jordanowem zadała olbrzymie straty

Polecamy również:

  • Zbrodnia katyńska

    Dnia 17 września 1939 r. Armia Czerwona wkroczyła na teren Polski, co – chociaż do końca maskowane chęcią pomocy mniejszościom białoruskiej i ukraińskiej – stanowiło realizację założeń paktu Ribbentrop-Mołotow. Zgodnie z tym porozumieniem, III Rzesza i ZSRR zagwarantowały sobie podział ziem najechanego... Więcej »

  • Likwidacja i powstanie w getcie warszawskim

    Proces otaczania murami dzielnicy żydowskiej w Warszawie rozpoczął się 1 kwietnia 1940 r. Utworzenie getta miało miejsce dopiero 2 października 1940 r., a już 16 listopada zostało ono całkowicie zamknięte (nie istniała możliwość opuszczania jego terenu). Powierzchnia warszawskiego getta wynosiła 3km2. Jego granice... Więcej »

  • Powstanie warszawskie - przyczyny, przebieg, skutki

    Kiedy ZSRR dołączył do koalicji antyniemieckiej, jasne stało się, iż wyzwolenie Polski przyjdzie właśnie ze Wschodu. Jednak postępowanie Stalina i jego stosunek do dawnego sąsiada pozwalał przypuszczać, że państwo oswobodzone przez Rosję nie będzie w pełni autonomiczne ani nie pozostanie w przedwojennych granicach.... Więcej »

  • Polskie Państwo Podziemne - zadania, znaczenie i opis

    Mianem Polskiego Państwa Podziemnego określa się tajne struktury państwa polskiego, które istniały w czasie II wojny światowej i podlegały Rządowi RP na uchodźstwie. Termin ten po raz pierwszy użyty został w „Biuletynie Informacyjnym” (był to tygodnik konspiracyjny wydawany w latach 1939-1944 w... Więcej »

  • Szare Szeregi - historia, działalność i znaczenie

    W czasie okupacji ziem polskich przez armię III Rzeszy każda para rąk walczących w obronie ojczyzny miała wielkie znaczenie. Do akcji przystąpili także harcerze, którzy działali pod kryptonimem Szare Szeregi (cały Związek Harcerstwa Polskiego przyjął ten pseudonim). Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 4 + 5 =
  • Najnowsze
  • Losowe
Ostatnio komentowane
Co za wstyd pomyśleć, że ja nie istnieje.
• 2024-04-12 15:30:23
supier
• 2024-04-11 18:27:13
bardzo pomocne
• 2024-04-09 17:22:24
Bardzo przydatne!
• 2024-03-24 16:49:06
Dziękujemy. Przydało się nam na historię podczas sprawdzianu. ;)
• 2024-03-21 18:20:09