Na stronie używamy cookies. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na ich wykorzystywanie. Szczegóły znajdziesz w Regulaminie.
ZAMKNIJ X

Satyra - definicja, cechy, przykłady

Ostatnio komentowane
Niesamowite hostingserwery.com
Linux • 2019-06-16 16:47:25
przydalo sie
jjoojo • 2019-06-13 14:46:18
Nie tyle rozwód co uznanie małżeństwa za nieważne dr Arletta Bolesta adwokat kości...
Arletta Bolesta • 2019-06-12 13:59:29
Abstrakcjonizm operuje abstrakcją! Zrezygnował, jak sam autor pisze, z wszelkiej figurat...
Anna • 2019-06-11 17:31:16
Autor:
Drukuj
Drukuj
Rozmiar
AAA

Satyra to utwór literacki z pogranicza liryki i epiki, którego celem jest ośmieszanie ludzkich wad i zachowań, a także obyczajów, instytucji, konkretnych stanowisk, warstw społecznych, idei czy też stosunków społecznych.

Gatunek ten ma charakter krytyczny, posługuje się dowcipem, ironią, kpiną i szyderstwem. Oparty jest na komizmie i karykaturze. Przedmiot satyry jest najczęściej wyolbrzymiany, czasem też pomniejszany i deformowany. Dydaktyzm satyry sprowadza się na ogół jedynie do ośmieszenia jakieś nieprawidłowości, bez podawania właściwych rozwiązań. Autorzy nie mają ambicji rozwiązywania problemów, a jedynie ich eksponowania i piętnowania.

W literaturze antycznej Grecji satyra występowała w komedii i pieśniach jambicznych. Jako odrębny gatunek ukształtowała się w starożytnym Rzymie, uprawiali ją m.in.: Lucyliusz, Horacy, Waron. Były to na ogół utwory o tematyce politycznej lub obyczajowej utrzymane w tonie dydaktycznym, nierzadko napastliwym.

Gatunek odrodził się w epoce oświecenia. Połączenie dydaktyzmu z dowcipem doskonale wpisywało się formułę „uczyć bawiąc”. Satyry pisali wówczas: N. Boileau („Małżeństwo, czyli kobiety”), A. Pope („Duncjada”), a w Polsce Ignacy Krasicki („Do Króla”, „Żona modna”) i Adam Naruszewicz („Chudy literat”, „Szlachetność”).

W XIX wieku satyra zatraciła odrębność gatunkową i stała się sposobem przedstawiania rzeczywistości stosowanym w różnego rodzaju utworach.

Satyra funkcjonuje więc jako odrębny gatunek oraz jako tzw. „żywioł gatunkowy”, czyli element innych gatunkowo dzieł. Często bywa obecna w powieściach („Don Kichot” M. Cervantesa, „Fatalne jaja” M. Bułhakowa), dramatach („Fantazy” Słowackiego, „Łaźnia” Majakowskiego) czy poematach („Boska komedia” Dantego, „Bal w operze” Tuwima).

Polecamy również:

  • Powieść - definicja, cechy, przykłady

    Powieść stanowi najważniejszy gatunek nowożytnej epiki sformułowany na podstawach starożytnego eposu i późniejszego romansu. Jej nadrzędnym założeniem jest obrazowanie konkretnych aspektów obiektywnej rzeczywistości z perspektywy subiektywnego narratora relacjonującego ludzkie doświadczenia lub... Więcej »

  • Powieść epistolarna - definicja, cechy, przykłady

    Powieść epistolarna to powieść napisana w formie listów, czasem zawiera ona również fragmenty pamiętników Więcej »

  • Powieść podróżnicza - definicja, cechy, przykłady

    Powieść podróżnicza to jeden z typów powieści wyodrębniony przy zastosowaniu kryterium tematycznego. Dominujący jest tu topos podróży, fabuła koncentruje się wokół jakiejś wyprawy głównego bohatera. Klasyczny schemat powieści podróżniczej obejmuje: podjęcie decyzji o... Więcej »

  • Powieść szkatułkowa - definicja, cechy, przykłady

    Powieść szkatułkowa jest odmianą epickiego gatunku literackiego rozwijającego się najprężniej od czasów renesansu, a znajdującego wiele modyfikacji i nowych odmian w epoce baroku, która dała podstawy do skodyfikowania i użycia na szeroką skalę powieści począwszy od epoki oświecenia. Więcej »

  • Poemat heroikomiczny - definicja, cechy, przykłady

    Poemat heroikomiczny to rodzaj parodii poematu heroicznego (bohaterskiego), jednak jego celem nie jest ośmieszenie epopei, ale wykorzystanie jej cech do ośmieszenia przedstawianych zdarzeń. Więcej »

Komentarze (8)
3 + 4 =
Komentarze
matysia • 2019-05-15 18:11:29
bla bla bla nawet mi się tego nie chcę czytać!!! poprawcie i jeszcze jedno moglibyśce powiększyć trochę te liery, ponieważ to bardziej zniechęca do czytania wielu interesujących powieści i ciekawostek. jak by co tylko mówię. nie chcę nikogo obazić mówiąc te komentarze. chociaż i tak widzę dużo negatywnych kom. pozdrawiam :)
tomgronek • 2018-10-14 13:21:44
jezu chryste, błąd żenujący
l • 2018-09-13 15:32:44
co to łajno
elo • 2018-01-18 10:31:50
elo
Szkolnik • 2018-01-18 10:18:15
nudy nanna nudy
Janusz_2009 • 2017-01-30 21:25:26
Gdzie ja jestem?
xxy • 2016-11-28 17:21:20
pomarańczowe xd
pompa • 2016-11-28 17:17:27
dobre xd
echo $this->Html->script('core.min'); echo $this->Html->script('blockadblock.js'); echo $this->Html->script('fancybox/jquery.fancybox-1.3.4.min'); echo $this->Html->css('/js/fancybox/jquery.fancybox-1.3.4.min'); echo $this->Html->script('jnice/jquery.jNice', array('async' => 'async')); echo $this->Html->css('/js/jnice/jNice.min');