Poemat heroikomiczny - definicja, cechy, przykłady

Poemat heroikomiczny to rodzaj parodii poematu heroicznego (bohaterskiego), jednak jego celem nie jest ośmieszenie epopei, ale wykorzystanie jej cech do ośmieszenia przedstawianych zdarzeń.

Komizm w poemacie heroikomicznym polega na zastosowaniu patetycznego stylu znanego z eposów rycerskich do opowiedzenia błahej historii. W ten sposób zdarzenia opowiedziane w utworze zostają wykpione. Kontrast między formą a treścią uwypukla marność tematu opowiadania.

Sam termin został wprowadzony w 1622 roku przez Alessandra Tassoniego. Autor użył go w podtytule swojego poematu pt.: „Wiadro porwane”. Z czasem nazwa ta upowszechniła się jako określenie gatunku i przeniknęła do innych języków. Poemat heroikomiczny bywa też nazywany antyepopeją.

Gatunek był znany już w starożytności, powstały wówczas m.in. „Batrachomyomachia” (o wojnie żab i myszy) „Psaromachia” (opowiadająca wojnę szpaków) i „Arachnomachia” (o wojnie pająków). Herosów zastąpiły zwierzęta, które trudno nazwać walecznymi, mimo to bogowie olimpijscy angażują się w opisywane starcia z pełną powagą bohaterów właściwych epopei.

Tradycję tę ożywił hiszpański pisarz, Teofil Folenga, który w 1521 roku opublikował poemat o wojnie między mrówkami i muchami.

W czasach nowożytnych poemat heroikomiczny szczególnym uznaniem cieszył się w epoce oświecenia, gdzie doskonale wpisywał się w formułę nauki przez zabawę. Powstały wówczas takie dzieła jak: „Dziewica orleańska” Woltera (1762), „Porwany lok” Pope'a (1712) czy „Pulpit” Nicolasa Boileau. Wszystkie one przedstawiają jakąś błahą historię – np. „Wiadro porwane” Tassoniego to historia walk stoczonych między Bolończykami i Modeńczykami o wiadro, które został skradzione z Bolonii. Z kolei Boileau ukazał w sposób patetyczny spór kapituły z organistą, zaś Wolter ośmieszył życie Joanny d'Arc.

W Polsce wybitnym twórcą poematów heroikomicznych był Ignacy Krasicki, autor „Myszeidos pieśni X” (1775), „Monachomachii” (1778) i „Antymonachomachii” (1780). Ponadto wymienić można Pawła Zaborowskiego, autora „Batrachomyomachii albo Żabomyszej wojny”, Tomasza Kajetana Węgierskiego i jego „Organy” oraz „Spitamegeranomachię” Jana Kmity.

Poematem heroikomicznym lub burleską określa się też utwory napisane potocznym, często wulgarnym językiem, opowiadające historie o bohaterach. Przykładem takiej realizacji jest trawestacja „Eneidy” Paula Scarrona.

Polecamy również:

  • Powieść - definicja, cechy, przykłady

    Powieść stanowi najważniejszy gatunek nowożytnej epiki sformułowany na podstawach starożytnego eposu i późniejszego romansu. Jej nadrzędnym założeniem jest obrazowanie konkretnych aspektów obiektywnej rzeczywistości z perspektywy subiektywnego narratora relacjonującego ludzkie doświadczenia lub... Więcej »

  • Powieść epistolarna - definicja, cechy, przykłady

    Powieść epistolarna to powieść napisana w formie listów, czasem zawiera ona również fragmenty pamiętników Więcej »

  • Powieść podróżnicza - definicja, cechy, przykłady

    Powieść podróżnicza to jeden z typów powieści wyodrębniony przy zastosowaniu kryterium tematycznego. Dominujący jest tu topos podróży, fabuła koncentruje się wokół jakiejś wyprawy głównego bohatera. Klasyczny schemat powieści podróżniczej obejmuje: podjęcie decyzji o... Więcej »

  • Powieść szkatułkowa - definicja, cechy, przykłady

    Powieść szkatułkowa jest odmianą epickiego gatunku literackiego rozwijającego się najprężniej od czasów renesansu, a znajdującego wiele modyfikacji i nowych odmian w epoce baroku, która dała podstawy do skodyfikowania i użycia na szeroką skalę powieści począwszy od epoki oświecenia. Więcej »

  • Poemat opisowy - definicja, cechy, przykłady

    Nazwa gatunku wskazuje na jego główną funkcję, czyli opis. Przedmiotem opisu najczęściej bywa krajobraz, zabytki kultury, przyroda, prace rolne czy inne zajęcia. Poemat opisowy to utwór o charakterze dydaktycznym pisany wierszem. Niejednokrotnie zawiera też wątki filozoficzne i refleksyjne. Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 3 + 3 =
Ostatnio komentowane
Czyli,powiedzenie Polak Węgier dwa bratanki,nie jak się nie odnoszą względem pochodzen...
• 2022-06-16 19:03:58
ekstra
• 2022-06-18 17:12:40
ok
• 2022-06-08 15:52:28
dzięks
• 2022-06-06 19:26:13
Ale proste
• 2022-06-06 14:23:48