Geneza „Pieśni o Rolandzie”
Literatura średniowieczna znana jest dzisiejszym czytelnikom tylko w niewielkiej części, tej, która przetrwała do naszych czasów. Nie znamy też większości autorów średniowiecznych, gdyż zwykle tworzyli oni anonimowo. „Pieśni o Rolandzie” także jest dziełem anonimowym. Należy do arcydzieł średniowiecznego gatunku chansons de geste (pieśni o czynach bohaterskich), tworzonych już przed XI wiekiem przez tzw. truwerów. Do dziś zachowało się około stu takich poematów.
Oryginał „Pieśni o Rolandzie” nie zachował się, czas powstania poematu badacze literatury datują zwykle na XI wiek. Średniowieczny poemat poprzedzała już spora tradycja ustna, w której fakty i legenda przeplatały się, tworząc wzór idealnego bohatera-rycerza wieków średnich.
Czas i miejsce akcji „Pieśni o Rolandzie”
Wyprawa Karola Wielkiego do Hiszpanii zajętej przez niewiernych Saracenów miała miejsce w 778 roku.
Kronikarz frankoński wspomina o wyprawie Karola za Pireneje, podczas której tylna straż zostaje zaatakowana i wycięta przez górski lud Basków. Ginie w niej Roland – namiestnik marchii bretońskiego pogranicza. Takie są fakty historyczne.
Czas akcji to 778 rok, rejony Pirenejów, Francja, Hiszpania.
Najważniejsze motywy w „Pieśni o Rolandzie”
Motyw rycerza
Roland jest ideałem rycerza średniowiecznego. Posiada wszystkie cechy, które znamionują najwyższą szlachetność: jest dzielny, pobożny, świetnie włada bronią, do końca wiernie służy swemu władcy i Bogu.
Motyw władcy
Cesarz Karol Wielki został z kolei przedstawiony jako ideał władcy średniowiecznego. Jest to człowiek mądry, sprawiedliwy, pobożny, walczący gorliwie za wiarę. Kocha swoich rycerzy i liczy się z ich zdaniem. Jest sprawiedliwy, surowo karze zdrajców.
Motyw zdrady
Ganelon zdradza armię cesarską, a także kodeks rycerski, mszcząc się na Rolandzie. Zachowuje się niegodnie. Jest tchórzem. Jego zdrada pociąga za sobą straszne skutki. Sam zdrajca ginie w mękach, ukarany przez cesarza.