Teatr i dramat romantyczny - charakterystyka (cechy, twórcy, przykłady utworów)

Ogólna charakterystyka

Teatr i dramat romantyczny, zwłaszcza w wersji polskiej, jest zjawiskiem szczególnym. Po pierwsze, w epoce romantyzmu dużym powodzeniem cieszył się tak zwany teatr popularny, czyli przeciwieństwo teatru elitarnego. Teatr ten dysponował nowymi wynalazkami technicznymi, które umożliwiały szybką zmianę dekoracji, pokazywanie scen zbiorowych i dysponował nowoczesnym typem oświetlenia.

Otworzyło to dramatowi romantycznemu drogę do tworzenia scen, jakie dotąd nie mogły znaleźć się na scenie z przyczyn czysto formalnych. Stąd w dramatach romantycznych pojawia się np. tłum czy elementy fantastyczne.

Po drugie natomiast, jeżeli chodzi o polski dramat powstający w dużej części na emigracji, był on przeznaczony przede wszystkim do odbioru czytelniczego. Emigranci nie mogli bowiem liczyć na wystawienie ich utworów na deskach europejskich teatrów. Obie te tendencje przyczyniły się więc do powstania na gruncie polskiej literatury tak zwanego dramatu niescenicznego.

Przedstawiciele i cechy

Podwaliny dramatu romantycznego w Europie tworzyli Goethe („Faust”) i Byron („Manfred”), u których można zaobserwować synkretyzm gatunkowy, polegający na rozbudowaniu partii lirycznych i wprowadzeniu długich scen monologowych. Ważne osiągnięcie w dziedzinie dramatu to również twórczość francuska, czyli dzieła Victora Hugo („Cromwell” i „Hernani”) i Alfreda de Musseta („Lorenzaccio”).

Generalną cechą dramatu romantycznego jest nawiązywanie na poziomie problematyki do twórczości Szekspira i Calderona. Chodzi tu zatem o zainteresowanie zagadnieniami psychologii, ludzkiego wnętrza i ukrytych namiętności. W obrębie polskiej literatury dramat Szekspirowski realizuje przede wszystkim Juliusz Słowacki („Balladyna”, „Lilla Weneda”). Najczęściej jednak polski dramat porusza problematykę narodową. Największe osiągnięcia w tej dziedzinie to dzieła popowstaniowe: „Dziady” drezdeńskie, „Kordian” i „Nie-Boska komedia”.

Jeżeli chodzi o cechy formalne dramatu romantycznego, stanowi on przeciwieństwo zasad klasycyzmu. Mamy tu więc do czynienia z otwartą, epizodyczną kompozycją akcji, zerwaniem z zasadą trzech jedności i synkretyzmem gatunkowym oraz stylistycznym. Akcja dramatu romantycznego rozgrywa się na dwóch płaszczyznach: realnej (historycznej) i fantastycznej. W obrębie świata przedstawionego pojawiają się więc postaci duchów, aniołów i diabłów.

Polecamy również:

  • Aleksander Puszkin - życie i twórczość

    Aleksander Puszkin, właściwie Aleksadr Siergiejewicz Puszkin urodził się 6 czerwca 1799 roku w Moskwie, a zmarł 10 lutego 1837 w Petersburgu. Pisarz, poeta, dramaturg i prozaik.  Uznaje się go za przedstawiciela rosyjskiego romantyzmu, klasyka rosyjskiej literatury.   Więcej »

  • Henryk Rzewuski - biografia, książki

    Urodził się 3 maja 1791 roku na Wołyniu,  a zmarł 28 lutego 1866 również na Wołyniu (w Cudnowie). Był polskim pisarzem i publicystą.  Więcej »

  • Mary Shelley - biografia

    Urodziła się 30 sierpnia 1797 roku w Londynie, a zmarła 1 lutego 1851. Angielska poetka i pisarka, tworząca w epoce romantyzmu, uznawana za twórcę powieści gotyckiej. Więcej »

  • Mikołaj Gogol - biografia, książki

    Mikołaj (właściwie Nikołaj) Gogol urodził się w Soroczyńcach Wielkich (Rosja) 31 marca 1809 roku. Był pisarzem, poetą, dramaturgiem rosyjskim, jednak o pochodzeniu ukraińskim. Nauki pobierał najpierw Połtawie, a następnie w Nieżynie. Od 1828 roku mieszkał w Petersburgu, gdzie podjął pracę urzędnika oraz aktora. Więcej »

  • Edgar Allan Poe – biografia, książki

    Edgar Allan Poe urodził się 19 stycznia 1809 roku w Ameryce, w Bostonie. Był poetą, autorem noweli, redaktorem, a także krytykiem literackim. W literaturze amerykańskiej reprezentował nurt romantyczny. Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 2 + 5 =
Ostatnio komentowane
Czyli,powiedzenie Polak Węgier dwa bratanki,nie jak się nie odnoszą względem pochodzen...
• 2022-06-16 19:03:58
ekstra
• 2022-06-18 17:12:40
ok
• 2022-06-08 15:52:28
dzięks
• 2022-06-06 19:26:13
Ale proste
• 2022-06-06 14:23:48