Pozytywizm w Polsce - charakterystyka

Wstęp

Początek epoki pozytywizmu w Polsce datuje się na rok 1864 – czas upadku powstania styczniowego. Za kończący pozytywizm uznaje się rok 1890, stanowiący jednocześnie początek Młodej Polski. Granica ta jest jednak kwestią umowną, gdyż w późniejszym okresie wciąż działali myśliciele kierujący się filozofią pozytywistyczną oraz artyści uznający ustanowione w tamtej epoce reguły (epigoni pozytywistów).

Filozofia i kwestie społeczne

Na polskim gruncie przyjęły się nurty pozytywizmu znane z dokonań europejskich filozofów: utylitaryzm, organicyzm, ewolucjonizm, scjentyzm. Jednak na terenach państwa podzielonego między trzech zaborców szczególną popularnością cieszyły się silnie sprecyzowane poglądy, dotyczące przede wszystkim kwestii poprawy sytuacji narodu i wzmocnienia jego siły, a także samoświadomości w taki sposób, by był gotów do przyszłej walki o niepodległość.

Najczęściej powtarzanym hasłem związanym z rodzimym pozytywizmem był postulat pracy organicznej. U jego podstaw legło przekonanie, iż tylko współdziałanie wszystkich grup społecznych może poprawić sytuację narodu polskiego (tak jak współpraca poszczególnych organów umożliwia funkcjonowanie całego organizmu). Celem pracy organicznej

Polecamy również:

  • Pozytywizm a romantyzm - różnice. Geneza pozytywizmu w Polsce

    Za początkową datę polskiego pozytywizmu zwykło się uważać rok 1864, datę upadku powstania styczniowego. Kolejna klęska zrywu narodowowyzwoleńczego okazała się niezwykle silnym ciosem dla Polaków. Uderzenie to zostało dodatkowo wzmocnione przez zaborców, którzy niezwykle surowymi represjami... Więcej »

  • Aleksander Świętochowski My i wy - interpretacja. Polemika międzypokoleniowa

    Artykuł Aleksandra Świętochowskiego zatytułowany „My i wy” ukazał się w 1871 r. na łamach warszawskiego „Przeglądu Tygodniowego”. Już sam tytuł tekstu sugeruje, iż oparty jest on na różnicach między dwoma środowiskami czy nawet pokoleniami – przedstawicielami pozytywizmu (my) a... Więcej »

  • Pozytywizm warszawski - charakterystyka i przedstawiciele

    W 1864 r. ostateczną klęską zakończyło się powstanie styczniowe. Marzenia o niepodległości trzeba było więc przesunąć w przyszłość, koncentrując się na doraźnym radzeniu sobie z przyczynami porażki (brak świadomości patriotycznej niższych warstw społeczeństwa, ubóstwo itd.). Już przed zrywem na terenach... Więcej »

  • Czasopiśmiennictwo i publicystyka pozytywizmu

    W epoce pozytywizmu prasa zyskała wielkie znaczenie. Różnego rodzaju gazety i czasopisma nie tylko ułatwiały szerzenie określonych poglądów i idei (docierały one do większej liczby ludzi niż książki), lecz także umożliwiały polemikę i wymianę zdań między reprezentującymi różne punkty widzenia... Więcej »

  • Program polskich pozytywistów i hasła pozytywizmu

    Kiedy w 1864 r. doszło do upadku powstania styczniowego, jasne stało się, że następne generacje będą musiały skoncentrować się przede wszystkim na umęczonym społeczeństwie, pobudzeniu ducha narodowego, pogłębieniu świadomości patriotycznej oraz na poprawie sytuacji gospodarczej. Pozytywiści sprzeciwili się więc... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 3 + 2 =
Ostatnio komentowane
Autor urodził się na wsi Korolowka k. Tarnopola.
Jerzy Zawadzki • 2021-08-01 17:42:54
żoną Jaroslawa Iwaszkiewicza była pisarka i tłumaczka Anna Iwaszkiewiczowa z domu Lilp...
Iwona • 2021-07-19 18:40:47
"Oda do radości" to utwór Beethovena. Schiller napisał "Do Radości".
Germanista • 2021-07-10 02:59:47
Zgromadzenie Narodowe (Konwent) nie było "rządem rewolucyjnym", a parlamentem.
Andrzej • 2021-07-06 08:15:34
Czy naprawdę nie dało się tego bardziej spłycić? Gdzie jest drugi syn? Ten który p...
Andrzej Koraben • 2021-06-30 11:34:39