Ewolucjonizm - definicja, przedstawiciele, opis

Definicja ewolucjonizmu

Ewolucjonizm w naukach społecznych jest zbiorem teorii, który opisuje proces rozwoju społeczeństwa. Pogląd ten zakłada, że postęp dokonuje się w sposób ciągły, stopniowy i jednokierunkowy. W czasie jego trwania ludzkość znajduje się w różnych punktach oraz przechodzi przez rozmaite etapy. To właśnie one stanowią najlepsze potwierdzenie rozwoju i pozwalają badać ten proces.

Założenia ewolucjonizmu

Najważniejszym celem zwolenników ewolucjonizmu w naukach społecznych było poszukiwanie uniwersalnych praw, które mogłyby pomóc w opisaniu rozwoju ludzkości. Z tego powodu kierunek ten był ahistoryczny – nie poświęcał zbyt wiele uwagi „wydarzeniom lokalnym” (bitwy, protesty itp.), lecz poszukiwał uogólnień, jakie mogłyby zostać przeniesione na ogół tego procesu. Historie poszczególnych narodów służyły więc jako baza do budowania najbardziej uniwersalnego modelu ewolucji ludzkości.

Ewolucjonizm zakładał także, że obszar działalności człowieka podlega tym samym prawom co przyroda. Doprowadziło to do wyeliminowania wszelkiego przypadku oraz odrzucenia interwencji bytów nadprzyrodzonych.

Ewolucjoniści głosili również powszechność i wszechobecność zmiany. Zgodnie z ich poglądami – wszystko podlegało temu procesowi. Natomiast za czynniki odporne na to zjawisko uważali oni pewne specyficzne cechy ludzkiej natury (np. pragnienie przeżycia, ale także charakterystyczne przymioty danych narodów itp.). Samą zmianę postrzegali ewolucjoniści jako tożsamą z postępem i ukierunkowaną na przechodzenie od stadiów niższych do wyższych.

Odmiany ewolucjonizmu

Wyróżnia się dwie najważniejsze odmiany ewolucjonizmu: ewolucjonizm unilinearny (klasyczny) oraz neoewolucjonizm (np. uniwersalny i multilinearny).

Pierwsza charakterystyczna była dla okresu pozytywizmu i zakładała istnienie jednej linii ewolucyjnej, składającej się zawsze z tych samych etapów, która dotyczyła każdego społeczeństwa. Pod koniec XIX stulecia ewolucjonizm unilinearny stał się poglądem anachronicznym, niemożliwym do obrony w świetle najnowszych odkryć naukowych. Dopiero w latach 30 XX w. nastąpiło odrodzenie ewolucjonizmu pod postacią neoewolucjonizm. Pierwszą jego odmianą był ewolucjonizm uniwersalny – pogląd znacznie zmieniający dogmatyczny charakter koncepcji unilinearnej. Koncentrował się on na stworzeniu uniwersalnego „szkieletu rozwojowego”, który byłby wspólny dla wszystkich społeczeństw (np. faza dzikości, barbarzyństwa itd.). Drugim znaczącym poglądem był ewolucjonizm multilinearny, zgodnie z którym każde społeczeństwo miało odmienną linię ewolucyjną, uzależnioną od warunków, w jakich przyszło mu żyć.

Przedstawiciele ewolucjonizmu

Wbrew pozorom, ewolucjonizm nie narodził się po wystąpieniu Karola Darwina. Stało się to wcześniej głównie za sprawą Herberta Spencera i Augusta Comte'a. Późniejsze rozpropagowanie teorii ewolucji przez Darwina wywarło wielki wpływ na nauki społeczne. Późniejszymi reprezentantami ewolucjonizmu byli m.in.: Emile Durkheim (wybitny francuski socjolog i pedagog), Lewis Henry Morgan (Amerykanin, jeden z pierwszych antropologów kulturowych), Talcott Parsons (przedstawiciel neoewolucjonizmu – jeden z najwybitniejszych socjologów żyjących w XX wieku).

Polecamy również:

  • August Comte - biografia, poglądy, dzieła

    August Comte przyszedł na świat 19 stycznia 1798 r. w Montpellier. Po zakończeniu edukacji w szkole średniej  Lycée Joffre uczęszczał na uniwersytet w mieście, w którym się urodził. Następnym etapem jego nauki była elitarna politechnika w Palaiseau pod Paryżem (École Polytechnique),... Więcej »

  • John Stuart Mill - biografia, poglądy, dzieła

    John Stuart Mill przyszedł na świat 20 maja 1806 r. w Londynie. Już od dziecka wychowywał się w myśl nowoczesnych prądów myślowych – jego ojciec, James Mill, był olbrzymim zwolennikiem utylitaryzmu (a także, obok Benthama, jednym z twórców tej doktryny), zgodnie z którą pragnął... Więcej »

  • Henry Spencer - biografia, poglądy, dzieła

    Herbert Spencer przyszedł na świat w angielskim mieście Derby dnia 27 kwietnia 1820 r. Jego ojciec – George Spencer – opuścił kościół metodystów na rzecz Religijnego Towarzystwa Przyjaciół (zwanego także kwakrami). Było to zgromadzenie pacyfistyczne i kładące wielki nacisk na... Więcej »

  • Hipolit Taine - biografia, poglądy, dzieła

    Hipolit Taine przyszedł na świat 21 kwietnia 1828 r. we francuskiej miejscowości Vouziers. Uczęszczał on do szkoły z internatem, zajęcia odbywały się w College Bourbon. Już jako trzynastolatek Taine odznaczał się on niesamowitymi zdolnościami, co przyniosło mu wiele nagród (zarówno w przedmiotach... Więcej »

  • Utylitaryzm - definicja, rodzaje, opis

    Utylitaryzm to koncepcja etyczna, która narodziła się w osiemnastowiecznej Anglii. Termin ten pochodzi od łacińskiego słowa „utilitas” oznaczającego pożytek, korzyść. Pogląd ten narodził się dzięki Jeremy’emu Benthamowi (1748 – 1832), a jego wielkim zwolennikiem i propagatorem był... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 3 + 4 =
Ostatnio komentowane
Spoko, jednak że Bibia to sterta kłamstw. Tak na prawdę to Boga nie ma ale katolicy sob...
• 2022-10-04 13:09:03
XDzbshxbz
• 2022-10-04 11:44:06
1Tm 3:15 "Gdybym jednak się opóźniał, będziesz już wiedział, jak należy zachowywa...
• 2022-10-03 20:33:03
Super
• 2022-10-03 17:32:47
Przydały mi się te choroby
• 2022-10-02 10:10:41