Monizm przyrodniczy - definicja, założenia, opis

Definicja

Monizm przyrodniczy to pogląd charakterystyczny dla epoki pozytywizmu, ściśle związany z panującym wówczas kultem nauk przyrodniczych. Jego zwolennicy widzieli jedność natury i świata ludzkiego. Owocem takiego postrzegania rzeczywistości było przeniesienie metodologii badań charakterystycznej dla nauk przyrodniczych na obszar działalności ludzkiej – np. sztuki, społeczeństwa itp.
    

Założenia

Monizm przyrodniczy w znacznej mierze przyczynił się do powstania takich nurtów myślowych, jak ewolucjonizm i organicyzm. Społeczeństwo traktowano jak wielki organizm (obszar badań biologii), który podlega nieustającemu procesowi postępu. Sam progres opisywany był jako celowy (zmierzający od stadiów niższych do wyższych) oraz nieunikniony.

Zgodnie z zasadami monizmu przyrodniczego człowiek także zalicza się do świata przyrody. Jednak nie postawiono znaku równości między naturą a ludzkością. Według badaczy jego wyższość przejawiała się w tym, iż samodzielnie potrafił kształtować warunki, w jakich przyszło mu żyć, a dzięki swojemu intelektowi zazwyczaj nie miał problemów z dostosowywaniem się do nich.

Opis

Narodziny monizmu przyrodniczego zaowocowały także przełomem w życiu naukowym. Dziedziny takie jak chemia, biologia czy fizyka zyskały pozycję wiodącą i służyły do objaśniania wielu rodzajów zjawisk. Szczególnie ciekawą koncepcję zaproponował francuski filozof i historyk sztuki – Hipolit Taine. Postulował on badanie twórczości ludzkiej poprzez analizę trzech uwarunkowań – rasy twórcy, środowiska i momentu historycznego, w jakim dzieło powstało. Także historię traktował w sposób deterministyczny (wszystko jest ze sobą powiązane, poprzednie zdarzenia zawsze motywują kolejne) i badał ją metodami charakterystycznymi dla nauk przyrodniczych.

Bardzo ważną rolę wśród zwolenników koncepcji monizmu przyrodniczego odgrywały dwie stosunkowo młode wówczas metody – obserwacja i eksperyment. To właśnie wnioski wyciągnięte na ich bazie miały dawać najpewniejszą wiedzę o rzeczywistości. Wywodzą się one, rzecz jasna, z nauk przyrodniczych, a ich wykorzystywanie w innych dziedzinach życia wiąże się z wielką wiarą w moc i wartość przyrodoznawstwa.

Polecamy również:

  • August Comte - biografia, poglądy, dzieła

    August Comte przyszedł na świat 19 stycznia 1798 r. w Montpellier. Po zakończeniu edukacji w szkole średniej  Lycée Joffre uczęszczał na uniwersytet w mieście, w którym się urodził. Następnym etapem jego nauki była elitarna politechnika w Palaiseau pod Paryżem (École Polytechnique),... Więcej »

  • John Stuart Mill - biografia, poglądy, dzieła

    John Stuart Mill przyszedł na świat 20 maja 1806 r. w Londynie. Już od dziecka wychowywał się w myśl nowoczesnych prądów myślowych – jego ojciec, James Mill, był olbrzymim zwolennikiem utylitaryzmu (a także, obok Benthama, jednym z twórców tej doktryny), zgodnie z którą pragnął... Więcej »

  • Henry Spencer - biografia, poglądy, dzieła

    Herbert Spencer przyszedł na świat w angielskim mieście Derby dnia 27 kwietnia 1820 r. Jego ojciec – George Spencer – opuścił kościół metodystów na rzecz Religijnego Towarzystwa Przyjaciół (zwanego także kwakrami). Było to zgromadzenie pacyfistyczne i kładące wielki nacisk na... Więcej »

  • Hipolit Taine - biografia, poglądy, dzieła

    Hipolit Taine przyszedł na świat 21 kwietnia 1828 r. we francuskiej miejscowości Vouziers. Uczęszczał on do szkoły z internatem, zajęcia odbywały się w College Bourbon. Już jako trzynastolatek Taine odznaczał się on niesamowitymi zdolnościami, co przyniosło mu wiele nagród (zarówno w przedmiotach... Więcej »

  • Utylitaryzm - definicja, rodzaje, opis

    Utylitaryzm to koncepcja etyczna, która narodziła się w osiemnastowiecznej Anglii. Termin ten pochodzi od łacińskiego słowa „utilitas” oznaczającego pożytek, korzyść. Pogląd ten narodził się dzięki Jeremy’emu Benthamowi (1748 – 1832), a jego wielkim zwolennikiem i propagatorem był... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 3 + 1 =
Ostatnio komentowane
By
• 2022-09-28 17:03:33
git
• 2022-09-27 14:46:23
Ok
• 2022-09-27 12:59:27
Bardzo łatwe
• 2022-09-27 10:53:50
Fajowe
• 2022-09-26 18:31:03