Portugalska rewolucja czerwonych goździków – geneza, przebieg, skutki

Geneza

Po upadku w Portugalii monarchii a potem rządów republikańskich, wprowadzono dyktaturę. Przewodził jej Antonio de Oliveira Salazar a potem Marcelo Caetano. System tych rządów charakteryzował się brakiem demokracji i trójpodziału władzy oraz zacofaniem w każdej dziedzinie życia społecznego i gospodarczego. Ludzie postanowili się więc mu przeciwstawić. W mieście Santarem, w oficerskiej szkole wojsk zmechanizowanych, kadeci zawiązali spisek. Doszło tam, 25 kwietna 1974 roku do przewrotu, który wywołał zamieszki w całym państwie prowadząc Portugalię nieuchronnie w kierunku wolności. Doniosłym faktem jest to, że motorem napędowym przemian w Portugalii nie była ludność cywilna, lecz przede wszystkim wojsko, a więc jeden z fundamentów dyktatury.

Przyczyny wybuchu buntu wojskowych

- krwawe wojny w koloniach portugalskich (Angoli, Mozambiku, Gwinei Bissau), które pochłaniały lwią część budżetu wojska

- postępująca izolacja międzynarodowa Portugalii

- strajki

- ubożenie i zacofanie kraju (30% społeczeństwa była analfabetami)

Pochodzenie nazwy

Rewolucja czerwonych goździków, jak został nazwany bezkrwawy przewrót, charakteryzowała się tym, że żołnierzom w lufy karabinów wkładano goździki. Jako pierwsza obdarowała żołnierzy białymi i czerwonymi goździkami sprzedawczyni kwiatów Celeste Caeiro, w ślad której poszli inni sprzedawcy.

Przebieg

W puczu brało udział 2000 żołnierzy dowodzonych przez Antonia de Spinolę i Francisco de Costa Gomeza. Zajęli oni sztab główny, gmach telewizji i radia oraz siedzibę rządu. Bunt wojska w Portugalii był jednym z nielicznych bezkrwawych przewrotów na świecie, społeczeństwo nie stawiło żadnego oporu, gdyż popierało obalenie dyktatury. Powołano Komitet Ocalenia Narodowego, który rozpoczął przeprowadzanie reform ustrojowych i gospodarczych. Jedną z pierwszych decyzji Komitetu była dekolonizacja Afryki i zakończenie walk w tej części świata. Ogłoszono także amnestię dla więźniów politycznych oraz zniesiono cenzurę a z wygnania powrócił znany powszechnie portugalski opozycjonista Mario Soares. Stanął on an czele Socjalistycznej Partii Portugalii. Była to jedna z trzech głównych partii politycznych, obok Partii Socjaldemokratycznej oraz Portugalskiej Partii Komunistycznej z Alvaro Cunhalem. Portugalscy komuniści nie akceptowali demokracji parlamentarnej, optując wprowadzenie takiego ustroju, jaki występował w ZSRR. Przeciwko takim zapędom występowała partia Mario Soaresa.

Wybory

W wyborach w 1975 komuniści zdobyli tylko nieco ponad 12 % poparcia. Gros głosów otrzymała Partia Socjalistycznej, a wojskowi, którzy dotąd rządzili w państwie, w 1976 roku, oddali władzę. Portugalia w ten sposób uniknęła wojny domowej. W kolejnych wyborach ponownie wygrali socjaliści i uformowali demokratyczny rząd. Posiadali oni wielkie wsparcie Willy’ego Brandta, legendarnego kanclerza RFN.

Skutki

- obalenie wieloletniej prawicowej dyktatury wojskowej

- zakończenie dekolonizacji Afryki

- niepodległość dla Mozambiku, Gwinei Bissau, Wysp Zielonego Przylądka, Angoli, Wyspy Świętego Tomasza

- wybuch wojny domowej w Angoli i Mozambiku, wieloletnia walka spowodowała setki tysięcy ofiar

- podniesienie standardu życia w Portugalii

- przywrócenie wolności słowa

- bezkrwawa rewolucja (były tylko 4 ofiary)

Polecamy również:

  • Wojna rodezyjska – przyczyny, przebieg, skutki

    Rodezja w XX wieku była państwem nieuznawanym przez społeczność międzynarodową. Toczyła się w niej wojna domowa między mniejszościowym rządem białych osadników w Europy a czarnoskórymi rdzennymi mieszkańcami. Wydarzenia określane jako wojna rodezyjska miały miejsce w latach 1964-1979. Konflikt... Więcej »

  • Europejskie organizacje terrorystyczne

    W Europie, na przestrzeni lat, szczególnie XX wieku, działało wiele organizacji, które walcząc w obronie „sprawy“ stosowały działania oparte na terrorze i zastraszaniu. Przeprowadzały one wymierzone w cywili akty terroru z użyciem bomb i ładunków wybuchowych. Były to organizacje... Więcej »

  • Sytuacja i podział Niemiec po II wojnie światowej

    Przegrana Niemiec w czasie II wojny światowej oznaczała dla tego kraju koniec marzeń o panowaniu nad Europą, cel, jaki przywódcy państwa stawiali sobie od początku XX wieku. Więcej »

  • Zimna wojna - przyczyny, geneza, definicja

    Zakończenie II wojny światowej przyniosło całkowitą zmianę układu sił na świecie, w wyniku załamania się starych imperiów europejskich (Francja, Wielka Brytania, Niemcy), na rzecz dwóch nowych supermocarstw. Zarówno USA, jak i ZSRR są uznawane głównymi zwycięzcami II wojny światowej. W... Więcej »

  • Apartheid - definicja. Apartheid w RPA

    Jednym z wielu problemów, z jakimi musiały borykać się młode państwa afrykańskie, była kwestia stosunków pomiędzy ludnością białą i czarną. W wyniku procesu dekolonizacji, przeprowadzonego głównie w latach 50. do 70., w Afryce powstała cała masa nowych krajów, w których biała... Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 3 + 5 =
Ostatnio komentowane
.
• 2022-09-25 16:22:13
e
• 2022-09-25 13:52:46
Ta? To Abrahamistycznie
• 2022-09-20 17:15:41
ez
• 2022-09-19 20:46:22
Dobra konstrukcja wypowiedzi. Ma bardzo dobrą merytorykę. Lecz nie mogę zostawić suche...
• 2022-09-18 13:21:20