Libertynizm - definicja, charakterystyka

Libertynizm to postawa światopoglądowa o charakterze obyczajowym, charakteryzująca się łamaniem powszechnie przyjętych zasad moralnych.

Termin zaczerpnięto z języka łacińskiego, gdzie libertinus oznacza „wyzwolony”. Libertynizm miał stanowić wyzwolenie od narzuconych człowiekowi, niezgodnych z jego naturą norm społecznych. Początkowo mianem libertynów określano odłam holenderskich anabaptystów, który głosił powrót do natury. Odrzucali oni wiele moralnych zakazów obowiązujących w sferze seksualnej, mieli też swobodny stosunek do ciała i nagości. Taką postawę uważali za zgodną z przesłaniem Biblii.

Libertynizm stał się powszechny w XVII i XVIII wieku w Europie Zachodniej. W początkowej fazie oświecenia pojęcie to odnosiło się do postawy intelektualnej, łącząc w sobie poglądy racjonalistyczne i materialistyczne, a także postawę epikurejską i hedonistyczną. Libertynami nazywano intelektualistów, którzy w imię oświeceniowej filozofii negowali moralność ortodoksyjnego chrześcijaństwa. Popularny przede wszystkim we Francji, stał się libertynizm nieformalnym ruchem społeczno-politycznym, w którym stopniowo coraz większego znaczenia nabierał czynnik obyczajowy.

Libertynizm z czasem zaczął oznaczać brak moralności i prowokacyjne zachowanie. Libertyn przestał się kojarzyć z intelektualistą, stał się zaś synonimem człowieka rozpustnego, prowadzącego bogate życie erotyczne.

Libertynizm przeniknął też do literatury, na której odcisnął trwały ślad. Przedstawicielami tego nurtu byli m.in.: F. de la Mothe Le Vayer, G. Naude, Cyrano de Bergerac, Ch. Saint-Éverement – najsłynniejszy z tego grona – markiz de Sade, autor takich powieści jak: „Sto dwadzieścia dni Sodomy” czy „Justyna czyli nieszczęścia cnoty”.

W polskiej literaturze można odnaleźć wpływy libertyńskie w twórczości Jana Potockiego („Rękopis znaleziony w Saragossie”) czy poezji Stanisława Trembeckiego, Tomasz Kajetana Węgierskiego, a nawet Adama Naruszewicza, który był duchownym.

Obsceniczne utwory krążyły w nielegalnym obiegu, autorzy na ogół ich nie podpisywali, co nie zmienia faktu, że tego rodzaju literatura cieszyła się dużym powodzeniem.

Polecamy również:

  • Blaise Pascal, Myśli – streszczenie

    Francuski filozofii podzielił swoje dzieło na pięć części. Pierwsza z nich traktowała o religii i próbowała udowodnić, że religia i rozumowe postrzeganie świata nie wykluczają się wzajemnie. Więcej »

  • Ateizm - definicja, charakterystyka

    Ateizm to postawa odrzucająca istnienie Boga. Termin wywodzi się z języka greckiego i dosłownie oznaczał „bezbożny”. Już ok. V używano go w znaczeniu „negujący bogów”, a wraz z rozwojem oświeceniowej myśli filozoficznej stał się określeniem pewnej postawy światopoglądowej. Więcej »

  • Deizm - definicja, charakterystyka

    Deizm to pogląd uznający istnienie Boga, ale negujący jego ingerencję w ludzkie sprawy. Deiści pojmują Boga nieosobowo – ich zdaniem stworzył on świat, wszystkie byty materialne i rządzące nimi prawa, na tym jednak jego rola się kończy. Bóg nie interesuje się losami świata, nie wysłuchuje modlitw i nie... Więcej »

  • Empiryzm - definicja, charakterystyka

    Empeiría z greckiego oznacza „doświadczenie”. Od tego słowa wywodzi się nazwa doktryny  filozoficznej – empiryzmu. Empiryzm to pogląd uznający poznanie przez doświadczenie za podstawowy i jedyny bezpośredni sposób ujmowania rzeczywistości. Człowiek odbiera bodźce poprzez zmysły,... Więcej »

  • Racjonalizm - definicja, charakterystyka

    Racjonalizm to kierunek filozoficzny i światopoglądowy. Charakteryzuje się rozumowym i logicznym podejściem do świata oraz poznania. Za twórcę tego nurtu uznaje się Kartezjusza, autora „Rozprawy o metodzie”. Duży wkład w rozwój racjonalizmu wnieśli też Spinoza i Leibniz. Więcej »

Komentarze (0)
Wynik działania 4 + 1 =
Ostatnio komentowane
1Tm 3:15 "Gdybym jednak się opóźniał, będziesz już wiedział, jak należy zachowywa...
• 2022-10-03 20:33:03
.
• 2022-10-03 19:04:42
Super
• 2022-10-03 17:32:47
Przydały mi się te choroby
• 2022-10-02 10:10:41
Super przydało mi się to do zadania z Religii
• 2022-09-29 12:48:27