Bulla gnieźnieńska - opracowanie (geneza, autorstwo, znaczenie) - strona 2

a Deo”, która ostatecznie uniezależniła Kościół polski od arcybiskupstwa magdeburskiego.

Treść „Bulli gnieźnieńskiej”

„Bulla gnieźnieńska” została napisana w urzędowym języku średniowiecznej Europy – łacinie. Wpleciono jednak w jej tekst 410 polskich wyrazów. Były to nazwy geograficzne (grodów, prowincji, wsi, rzek) oraz nazwy własne (nazwiska rycerzy, poddanych oraz rzemieślników).

Obie te kategorie można podzielić na mniejsze podgrupy. Pośród nazw geograficznych można zatem wyodrębnić:- nazwy osad służebnych (rzemieślniczych) – Chomętowo (od chomąta),
- nazwy oznaczające założyciela osady (tzw. patronimiczne) – Bralicy : Bral,
- nazwy utworzone od nazw osobistych – Sędomirz : Sędomir, Milicz : Milik,
- nazwy związane z ukształtowaniem terenu – Dolsko (od doliny, dołu), Ostrów (od staropolskiego ostrów, które oznaczało wyspę).

Wśród nazw własnych także możliwe jest wydzielenie czterech kategorii:
- staropolskie imiona dwuczłonowe – Dobromysł (Dobro – mysł), Żyrosław (Żyro – sław),
- skróty imion dwuczłonowych – Sławik od Sławomir,
- imiona przezwiskowe  (odapelatywne – od wyglądu, charakteru, zachowania) – Byczek, Gęba,
- imiona obcojęzyczne – Piotr, Jan, Szymon.

Późniejsze losy „Bulli gnieźnieńskiej”

„Bulla gnieźnieńska” była przechowywana w Archiwum Archidiecezjalnym w Gnieźnie. W czasie II wojny światowej została zrabowania i trafiła do Niemiec. W 1945 powróciła do Gniezna, lecz tylko na moment – tym razem wywieziono ją za wschodnią granicę Polski. Dopiero w 1950 r. na dobre trafiła do naszej pierwszej stolicy.

Bulla ta stanowi bezcenny zabytek języka polskiego. Prowadzone nad nią badania znacznie przyczyniły się do opisania starszych form polszczyzny i przybliżyły zasady funkcjonowania języka naszych przodków.

Polecamy również:

Komentarze (0)
Wynik działania 2 + 5 =
Ostatnio komentowane
2
kk • 2021-01-22 14:02:14
czasownik Amerykę osoba liczba czas rodzaj ...
maja kaja • 2021-01-22 12:34:31
Frankowi- germański lud barbarzyński.
ANONIM • 2021-01-22 11:10:48
nieeeeee pomocneeeee
ja bo kto inny • 2021-01-22 09:16:29
dzieki
dwasdwadsa • 2021-01-22 08:10:58