Prusy Książęce i Prusy Królewskie - historia, mapa (położenie), powierzchnia

W latach 1454 – 1466 trwała tzw. wojna trzynastoletnia Polski z Zakonem Krzyżackim. Na mocy postanowień II pokoju toruńskiego do Polski powróciły Pomorze Gdańskie i ziemia chełmińska, przyłączono Warmię, Malbork oraz Elbląg. Od tej chwili wszystkie te ziemie nosiły nazwę Prus Królewskich. Pozostała część państwa zakonu krzyżackiego została nazwana Prusami Zakonnymi, ze stolicą w Królewcu.

Prusy Zakonne od roku 1525 zostały Prusami Książęcymi – stały się lennem Królestwa Polskiego. Stało się tak w skutek hołdu lennego – 10.04.1525 roku. Wówczas to były mistrz zakonu krzyżackiego, ówcześnie książę pruski, który dokonał sekularyzacji Zakonu, złożył hołd na rynku krakowskim królowi polskiemu – Zygmuntowi Staremu.

Hołd pruski był konsekwencją ustaleń traktatu krakowskiego. Na jego mocy bowiem Albrecht Hohenzollern, były wielki mistrz zakonu, utworzył z obszarów należącego do krzyżaków – świeckie księstwo pruskie. To ostatnie było uzależnione od strony polskiej i miało pozostawać w dziedzicznym władaniu męskich potomków Albrechta Hohenzollerna.

W roku 1618 Zygmunt III Waza – na początku wojny trzydziestoletniej, oddał Prusy Książęce w ręce elektorów brandenburskich. Następnie w roku 1648 państwo brandenburskie, na mocy pokoju westfalskiego otrzymało część Pomorza Zachodniego – Pomorze Kołobrzeskie, biskupstwo Kamień, Magdeburg oraz Minden.

W okresie potopu szwedzkiego, w roku 1657 król polski Jan Kazimierz podpisał traktaty welawsko – bydgoskie. W efekcie Prusy Książęce otrzymały suwerenność oraz uzyskały ziemie lęborsko – bytowską jako lenno. Pierwszym królem Prus został – za zgodą cesarza w roku 1701, książę elektor Fryderyk III Hohenzollern.

W tym samym roku Prusy Książęce utworzyły wraz z Brandenburgią – Królestwo Prus. Prowincja ta, po 1772 roku utworzyła wraz Warmią, ale bez Kwidzyna, prowincję Prusy Wschodnie.

Pod względem terytorialnym oraz ludnościowym, Królestwo Prus należało do mniejszych państw ówczesnej Europy. W początkach XVIII w. zaludnienie Prus wynosiło około 2 milionów ludzi. Posiadłości pruskie rozbite były od Nadrenii aż po Prusy Wschodnie. Wyjątek stanowiła centralna część wokół Brandenburgii, stanowiąca zwartą całość.

Państwo Pruskie rozwijało się dzięki swojemu potencjałowi gospodarczemu – rozwojowi manufaktur oraz handlu. Najważniejszą warstwą społeczną pozostawała szlachta – junkrzy. Ta grupa społeczna zachowała wszystkie swoje wcześniejsze przywileje.

Polecamy również:

  • Związek Pruski - przyczyny powstania, organizacja, historia

    Wraz z zakończeniem wielkiej wojny, zwycięskiej dla strony polskiej, nastąpiło definitywne załamanie się siły uderzeniowej oraz utrata inicjatywy strategicznej Krzyżaków. Nastąpiło pogorszenie się sytuacji wewnętrznej w państwie zakonnym. Upadek gospodarki pruskiej, spowodowany zwiększeniem podatków... Więcej »

  • Inkorporacja Prus do Polski - przyczyny, przebieg, skutki

    Pomimo że Krzyżacy osłabieni w skutek wielkiej wojny – militarnie i gospodarczo, starali się unikać konfliktów ze stroną polską, to rozwój sytuacji wewnętrznej w państwie zakonnym czynił to w praktyce niemożliwym. Na jego obszarze bowiem uaktywnili się przedstawiciele miejscowego społeczeństwa... Więcej »

  • Bitwa pod Chojnicami (1454) - przebieg, skutki

    W roku 1454 wybuchła kolejna wojna Polski z Zakonem Krzyżackim. Jej bezpośrednimi przyczynami był wybuch w tym samym roku powstania antykrzyżackiego inspirowanego przez Związek Pruski oraz akt inkorporacji Prus oraz Pomorza do Polski, wydany przez króla Polskiego – Kazimierza Jagiellończyka. Więcej »

  • II pokój toruński (1466) - postanowienia, opis, skutki

    Pomimo zakończenia wielkiej wojny w roku 1411 i zawarciem I pokoju toruńskiego, stosunki polsko –krzyżackie pozostawały napięte. Żadna ze stron bowiem nie była zadowolona z postanowień, jakie zostały wówczas zawarte. Ponad to na skutek wojny państwo zakonu krzyżackiego objął głęboki kryzys.... Więcej »

Komentarze (2)
Wynik działania 4 + 1 =
Sławomir
2017-08-28 14:36:46
Gdy przeczytasz internauto jakim królem był Jan Kazimierz to powinieneś się wstydzić. Póki żyła Luiza Maria Gonzaga (wdowa po Władysławie IV Wazie) ów JK mógł w ogóle nie myśleć "co będzie dalej?". Po śmierci królowej Jan Kazimierz został sam jak palec. Ze wzgl. na złe traktowanie służący odeszli z zamku. W komnatach hulał wiatr a krół JK leżał głodny i czekał kiedy się ociepli. W tych warunkach abdykował (jako pierwszy król polski) to znaczy porzucił królowanie. Pomysły jego wz. z utratą Prus Królewskich pozostają hańbą dla Polski. A JK uciekł do Francji i awansował na opata intratnego klucza zakonnego. sc
Sławomir
2017-04-06 04:22:06
W 1656r. fatalny dla Rzeczypospolitej król Jan Kazimierz zwolnił elektora Prus od obowiązku składania lenna w zamian za udzielenie pomocy wojskowej. W traktatach bydgosko-welawskich chodziło o zapewnienie skutecznej pomocy ze strony Prus w zmaganiach Polski ze Szwecją w schyłkowym okresie "potopu". Król Jan Kazimierz był pomysłodawcą tego projektu. Mógł wymyślić i aprobować taki traktat władca nie mający wyobraźni a przecież w latach 1590 były siły w Rzeczypospolitej, które widziały konieczność wcielenia Prus Królewskich po śmierci elektora pruskiego Jerzego Fryderyka.
Ostatnio komentowane
nice
Katto • 2021-12-01 09:44:14
To super że nagle Rz zmienia się w Rs bez żadnego powodu :/
Anonim • 2021-11-28 11:37:17
Git
Franek to nie ja • 2021-11-27 17:22:35
Spoko
Kowal • 2021-11-24 18:52:36
Dzięki za to
Niewiadomym:) • 2021-11-24 17:45:42